Từ vụ Hải Sapa TV bị bắt: Chuyện ít biết về thịt trâu Ấn Độ giá rẻ

Từ món ăn phụ đến ‘át chủ bài’ xuất khẩu

Ít ai biết rằng thịt trâu (carabeef) đang trở thành một trong những mặt hàng xuất khẩu có giá trị lớn của Ấn Độ. Trong năm tài khóa 2025-2026, ngành này đã đạt kim ngạch xuất khẩu kỷ lục 5,1 tỷ USD, tăng 25,6% so với năm trước. Con số này được dự báo sẽ vượt 6 tỷ USD trong năm tài khóa 2026-2027.

Thịt trâu Ấn Độ rẻ bởi đây là sản phẩm phụ của ngành chăn nuôi lấy sữa. Khác với các nước sản xuất thịt bò chuyên dụng, thịt trâu tại Ấn Độ được lấy từ những con trâu không còn hiệu quả kinh tế trong sản xuất sữa: con già, con cạn sữa, con đực non dư thừa. 

Điều này giúp chi phí đầu vào của ngành thịt trâu cực kỳ thấp, vì những con vật này nếu không bán lấy thịt cũng không còn tạo ra giá trị.

Đàn trâu 110 triệu con tại Ấn Độ không chỉ cung cấp sữa mà còn là nguồn nguyên liệu chính cho ngành xuất khẩu thịt trâu tỷ đô. Ảnh: Farm Online

Người nông dân có thể bán một con trâu đã hết chu kỳ sữa với giá khoảng 50.000-60.000 rupee (khoảng 14-16 triệu đồng), giúp họ có vốn để mua một con bê cái mới, duy trì sản lượng sữa. Đây là một vòng tròn kinh tế bền vững, hỗ trợ trực tiếp cho ngành sữa khổng lồ của Ấn Độ, nơi có khoảng 110 triệu con trâu (theo số liệu năm 2019).

Ngoài ra, Ấn Độ sở hữu đàn gia súc và trâu lên tới 307,5 triệu con, lớn nhất thế giới. Ngành thịt trâu sử dụng tới 80 cơ sở chế biến được cấp phép, tập trung ở các bang Uttar Pradesh, Punjab, Maharashtra và Andhra Pradesh. Quy mô này tạo ra lợi thế kinh tế nhờ sản xuất đại trà, giúp giá thành luôn ở mức cạnh tranh.

Một yếu tố quan trọng khác giúp lý giải giá rẻ của thịt trâu Ấn Độ chính là tín ngưỡng. Trong Ấn Độ giáo (Hindu) - tôn giáo chiếm đa số tại Ấn Độ, bò được coi là biểu tượng linh thiêng, gắn liền với thần Shiva. Hình phạt cho việc giết mổ bò có thể lên đến 10 năm tù hoặc chung thân tại nhiều bang.

Trong khi đó, trâu nước không có địa vị linh thiêng tương tự, và việc giết mổ trâu được cho phép tại nhiều nơi theo các quy định của từng bang

Chính sự phân biệt này đã tạo ra một nguồn cung thịt trâu dồi dào với chi phí thấp: những con trâu già sau khi hết chu kỳ sản xuất sữa sẽ được bán cho các lò mổ để xuất khẩu hoặc tiêu thụ trong nước.

Đánh tráo thịt trâu thành thịt bò

Nghịch lý là giá thịt trâu Ấn Độ đang ngày càng đắt lên, nhưng vẫn rẻ hơn thịt bò. Chênh lệch giá so với thịt bò Brazil đã thu hẹp từ mức 500-700 USD mỗi tấn. 

Giá xuất khẩu trung bình đã tăng từ 2.700-3.000 USD/tấn trong năm 2023-2024 lên 3.591 USD/tấn trong năm 2025-2026 và lên tới 4.392 USD/tấn trong quý II/2026.

Điều này cho thấy Ấn Độ đang nỗ lực nâng cấp hình ảnh thịt trâu từ sản phẩm thay thế rẻ tiền thành một thương hiệu chất lượng. 

Các nhà xuất khẩu bắt đầu hướng đến bao bì bán lẻ nhỏ gọn và đáp ứng tiêu chuẩn vệ sinh quốc tế khắt khe, giúp cải thiện giá trị gia tăng.

Phần lớn thịt trâu Ấn Độ xuất khẩu đáp ứng tiêu chuẩn Halal, phù hợp với thị trường các nước Hồi giáo rộng lớn. 

Các thị trường nhập khẩu chính của Ấn Độ là các nước Đông Nam Á (Việt Nam, Malaysia), Trung Đông (UAE, Saudi Arabia) và châu Phi (Egypt), nơi nhu cầu về nguồn protein giá rẻ rất lớn.

Chính vì giá thấp hơn thịt bò và khó phân biệt sau chế biến, thịt trâu có thể bị sử dụng để thay thế thịt bò trong các vụ gian lận thương mại.

Thịt trâu Ấn Độ đang thu hẹp khoảng cách giá với thịt bò Brazil, hiện còn khoảng 500-700 USD/tấn. Ảnh: The Indian Express

Một vụ việc điển hình mới đây tại Đồng Nai (Việt Nam), khi cơ quan chức năng phát hiện Công ty Trần Lê Food đã nhập khoảng 130 tấn thịt trâu đông lạnh từ Ấn Độ, chế biến thành 65 tấn thịt khô và dán nhãn "khô bò" để bán ra thị trường với tổng doanh thu khoảng 21 tỷ đồng.

Các nghiên cứu toàn cầu cho thấy đây không phải là vấn đề đơn lẻ. Một nghiên cứu công bố năm 2017 tại Malaysia cho thấy 71% mẫu cà ri được ghi nhãn thịt bò trong khảo sát có chứa thịt trâu.

Một nghiên cứu khác cũng tại Malaysia phát hiện ADN trâu trong 40 trên 58 mẫu sản phẩm dán nhãn thịt bò. 

Năm 2014, cơ quan an toàn thực phẩm Thụy Điển đã điều tra vụ việc 25-30 tấn thịt bò trộn thịt trâu được bán như thịt bò Ý nhập khẩu. 

Sự tương đồng về hình dáng, màu sắc và mùi vị giữa thịt trâu và thịt bò khiến việc phân biệt trở nên khó khăn, đặc biệt sau khi xay nhuyễn, trộn lẫn hoặc chế biến kỹ. Đây là một thách thức lớn cho cơ quan quản lý an toàn thực phẩm toàn cầu.

Năm 2026, sản lượng thịt trâu Ấn Độ dự báo đạt 4,73 triệu tấn, xuất khẩu 1,7 triệu tấn. Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) dự báo Ấn Độ tiếp tục là nhà sản xuất và xuất khẩu thịt trâu hàng đầu thế giới, với nguồn cung dồi dào nhờ đàn trâu 110 triệu con và sự yếu đi của đồng rupee, giúp giá cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế.

Thị trường tiêu thụ cũng đang mở rộng, với các khách hàng mới từ Trung Á, Đông Âu và châu Phi, như Uzbekistan, Nga, Georgia và Senegal.

Theo Indian Express, USDA FAS, Beef Central, News18

Tử Huy