Thí điểm chế định Luật sư công: Đề xuất không quy định thời gian tập sự đối với cán bộ, công chức đã hoàn thành lớp đào tạo luật sư

Quang cảnh phiên làm việc tại Hội trường Diên Hồng của Quốc hội chiều 22/4.

Chiều 22/4, tiếp tục chương trình làm việc của đợt 2, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI tiến hành thảo luận tại Hội trường Diên Hồng về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm chế định Luật sư công.

Cần bổ sung quy định về khen thưởng đột xuất đối với Luật sư công có thành tích xuất sắc

Phát biểu thảo luận, đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long) cho biết, về tiêu chuẩn Luật sư công tại Điều 5 của dự thảo Nghị quyết, đại biểu đánh giá cao yêu cầu tối thiểu 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật. Tuy nhiên, theo đại biểu, cần cụ thể hóa khái niệm "kinh nghiệm pháp luật" gắn với các hoạt động trực tiếp như pháp chế, thanh tra, xét xử, kiểm sát, điều tra, thi hành án.

Đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long) phát biểu thảo luận.

Bên cạnh đó, theo đại biểu, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung tiêu chuẩn về ngoại ngữ, pháp lý đối với một số vị trí, đặc biệt là các luật sư công tham gia xử lý tranh chấp đầu tư, thương mại quốc tế. Theo đại biểu, đây là điều kiện quan trọng để đảm bảo khả năng làm việc độc lập trong môi trường pháp lý quốc tế.

Một vấn đề quan trọng khác là ranh giới giữa Luật sư công và bộ phận pháp chế. Đại biểu đề nghị cần phân định rõ theo hướng Luật sư công tập trung vào các vụ việc tranh chấp tố tụng và tư vấn chuyên sâu, còn công tác pháp chế thường xuyên vẫn do bộ phận pháp chế đảm nhiệm. Việc phân định này sẽ giúp tránh chồng chéo và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Về chế độ, chính sách đối với luật sư công (Điều 10), đại biểu đánh giá cao việc dự thảo nghị quyết đã thiết kế cơ chế thu nhập kép kết hợp giữa lương và các khoản hỗ trợ, tạo động lực thu hút nhân lực chất lượng cao.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận.

Tuy nhiên, theo đại biểu, mức bồi dưỡng như dự thảo, tức là 0,5 lần mức lương cơ sở cho một buổi làm việc, có thể chưa tương xứng với các vụ việc đặc biệt phức tạp, nhất là các tranh chấp quốc tế có giá trị lớn và yêu cầu chuyên môn cao. Do đó, đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế bồi dưỡng linh hoạt, cho phép áp dụng mức cao hơn trong các trường hợp đặc biệt theo quy định của Chính phủ.

Bên cạnh đó, đại biểu cho biết, dự thảo Nghị quyết hiện chưa đề cập đến cơ chế khen thưởng tương xứng, trong khi đó, có những vụ việc kết quả xử lý có thể mang lại lợi ích rất lớn cho Nhà nước. Vì vậy, đại biểu đề nghị cần bổ sung quy định về khen thưởng đột xuất đối với Luật sư công có thành tích xuất sắc, vừa để ghi nhận, vừa tạo động lực làm việc cho họ. Đối với nguồn kinh phí thực hiện, cần quy định rõ được bố trí từ ngân sách chi thường xuyên của cơ quan sử dụng luật sư.

Đề nghị không quy định thời gian tập sự đối với cán bộ, công chức đã hoàn thành lớp đào tạo luật sư

Phát biểu thảo luận, đại biểu Phan Thị Mỹ Dung (Đoàn ĐBQH tỉnh Tây Ninh) bày tỏ sự nhất trí cao với sự cần thiết ban hành Nghị quyết thí điểm thực hiện chế định Luật sư công như Tờ trình của Chính phủ. Tuy nhiên, qua nghiên cứu dự thảo và báo cáo giải trình, đại biểu đóng góp thêm một số ý kiến.

Đại biểu Phan Thị Mỹ Dung (Đoàn ĐBQH tỉnh Tây Ninh) phát biểu thảo luận.

Thứ nhất, về tổ chức, địa vị pháp lý và điều kiện, tiêu chuẩn của Luật sư công, đại biểu cho rằng, dự thảo Nghị quyết đang thiết kế Luật sư công đồng thời là cán bộ, công chức, viên chức nhưng phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn của một luật sư theo luật hiện hành. Theo đại biểu, điều này sẽ gây vướng mắc trong thực tiễn triển khai.

Cụ thể, cán bộ, công chức phải trải qua lớp đào tạo và tập sự hành nghề luật sư ít nhất 6 tháng tại các tổ chức hành nghề luật sư. Theo đại biểu, việc vừa phải thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, vừa phải đi tập sự tại văn phòng luật hoặc công ty luật là thiếu khả thi về mặt thời gian và cơ chế quản lý. Do đó, đại biểu đề nghị không quy định thời gian tập sự đối với cán bộ, công chức đã hoàn thành lớp đào tạo luật sư để đảm bảo tính đặc thù và đáp ứng nhu cầu thực tế.

Thứ hai, về quy định Luật sư công phải tham gia Đoàn Luật sư, đại biểu đề nghị bỏ quy định này vì sẽ tạo ra sự chồng chéo trong quản lý, trái với Luật Cán bộ, công chức, viên chức và pháp luật về tài chính.

Đại biểu phân tích, khi Luật sư công vừa chịu sự quản lý của cơ quan nhà nước, vừa phải tuân thủ điều lệ của Liên đoàn Luật sư, sẽ phát sinh mâu thuẫn khi xảy ra vi phạm. Bên cạnh đó, việc dùng ngân sách nhà nước để chi trả phí gia nhập và phí thành viên cho Luật sư công cũng là điều bất hợp lý.

Sẽ phối hợp nghiên cứu kỹ lưỡng để hoàn thiện dự thảo Nghị quyết

Phát biểu tiếp thu, giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trân trọng cảm ơn các ý kiến đóng góp tâm huyết và nhận thức rõ, đây là vấn đề mới, khó, chưa có tiền lệ. Bộ trưởng khẳng định, sẽ phối hợp với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nghiên cứu kỹ lưỡng để hoàn thiện dự thảo trình Quốc hội thông qua vào sáng ngày 24/4.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng phát biểu tiếp thu, giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu tại phiên thảo luận.

Về phạm vi thí điểm tại 8 bộ và 10 địa phương, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, đây là những đơn vị có tính đại diện cao, khối lượng công việc phức tạp và đa dạng, có thể đánh giá thực chất hiệu quả của quá trình thí điểm.

Đối với băn khoăn về thời gian thí điểm 2 năm, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, trước mắt sẽ nỗ lực triển khai tập trung, nếu thực tế cần thiết sẽ báo cáo Quốc hội cho phép kéo dài thêm.

Về tiêu chuẩn và tư cách pháp lý, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng khẳng định, Luật sư công phải đáp ứng tiêu chuẩn chung của luật sư để có đủ tư cách tham gia các cơ quan tài phán quốc tế. Tuy nhiên, các quy tắc đạo đức sẽ được rà soát để phù hợp với đặc thù công vụ. Bên cạnh đó, Ban soạn thảo cũng sẽ nghiên cứu cơ chế bồi dưỡng linh hoạt theo khung và chế độ khen thưởng xứng đáng để giữ chân nhân tài...

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đánh giá, phiên họp đã diễn ra khẩn trương, trí tuệ và hiệu quả. Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị, các cơ quan khẩn trương phối hợp chỉnh lý dự thảo Nghị quyết với chất lượng cao nhất trước khi trình Quốc hội biểu quyết thông qua.

Minh Khôi