Cần tránh quy định quá chi tiết về thí điểm luật sư công

Đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh Phan Thị Mỹ Dung phát biểu. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Quan tâm đến tổ chức và địa vị pháp lý cũng như điều kiện, tiêu chuẩn của luật sư công, đại biểu Phan Thị Mỹ Dung (Tây Ninh) nêu rõ, dự thảo Nghị quyết đang thiết kế theo hướng luật sư công đồng thời là cán bộ, công chức, viên chức nhưng lại phải có đủ các tiêu chí, điều kiện như một luật sư theo quy định của Luật Luật sư. Trong thực tiễn triển khai ở địa phương, điều này sẽ có những vướng mắc và không khả thi.

Theo đại biểu Phan Thị Mỹ Dung, cán bộ, công chức, viên chức trước khi được chứng nhận hành nghề luật sư công thì phải trải qua lớp đào tạo luật sư. Nhưng quy định phải tập sự hành nghề luật sư thì câu chuyện đặt ra là tập sự ở đâu. Theo quy định của pháp luật về luật sư, là phải tập sự ở các tổ chức hành nghề luật sư hiện nay như: văn phòng luật sư, công ty luật. Như vậy, công chức, viên chức, cán bộ vừa phải thực hiện nhiệm vụ chuyên môn được giao, vừa phải đến các nơi này để tập sự, thời gian tập sự ít nhất là 6 tháng thì cơ chế quản lý như thế nào?

“Thời gian người này thực hiện nhiệm vụ tập sự thì thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của cơ quan, đơn vị giao sẽ như thế nào? Vị trí của người này trong ứng xử khi thực hiện vai trò và tập sự tại tổ chức hành nghề luật sư ra sao?”, đại biểu nêu ý kiến.

Với những đặc thù, sự khác biệt giữa luật sư công theo dự thảo Nghị quyết và luật sư hiện hành theo quy định của pháp luật, đại biểu Phan Thị Mỹ Dung đề nghị, không quy định thời gian tập sự. Cán bộ, công chức, viên chức đáp ứng đủ các tiêu chí, điều kiện và qua đào tạo lớp luật sư thì đủ điều kiện để công nhận luật sư công. Điều này vừa đáp ứng được sự cần thiết hiện nay cũng như là không phát sinh bất cập, không rõ ràng của chức năng, vai trò rất đặc thù của luật sư công so với các luật sư đang hành nghề hiện nay.

Cơ bản tán thành việc ban hành Nghị quyết về thực hiện thí điểm chế định luật sư công, đại biểu Nguyễn Công Hoàng (Thái Nguyên) lưu ý, trong quá trình sử dụng luật sư công là công chức, viên chức đang công tác tại các cơ quan cần quan tâm mối quan hệ giữa họ với thẩm phán, viện kiểm sát và điều tra viên tham gia xử lý các vụ việc. Cần có chế định cụ thể để bảo đảm chất lượng công việc của luật sư công, cũng như bảo đảm sự công bằng trong xử lý các vụ việc.

Đại biểu Quốc hội tỉnh Thái Nguyên Nguyễn Công Hoàng phát biểu. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Cũng quan tâm đến nội dung về tiêu chuẩn của luật sư công, đại biểu Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) đánh giá cao việc dự thảo Nghị quyết đã thiết kế hệ thống tiêu chuẩn theo hướng chặt chẽ, đặc biệt là yêu cầu tối thiểu 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật. Tuy nhiên, để bảo đảm tính thống nhất và khả thi, theo đại biểu, cần làm rõ nội hàm của khái niệm “kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật”. Thực tế cho thấy, nếu quy định quá chung chung sẽ dẫn đến cách hiểu khác nhau giữa các cơ quan. Do đó, nên cụ thể hóa theo hướng kinh nghiệm phải gắn với các hoạt động pháp lý trực tiếp như pháp chế, thanh tra, xét xử, kiểm sát, điều tra, thi hành án hoặc hành nghề luật sư.

Giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, thí điểm chế định luật sư là vấn đề mới, chưa có tiền lệ, cũng là vấn đề khó. Do đó, Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ phối hợp với Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội nghiên cứu kỹ lưỡng để tiếp thu các ý kiến xác đáng của các đại biểu Quốc hội đã đóng góp. Đồng thời, cũng giải trình thấu đáo những vấn đề cần phải tiếp tục nghiên cứu thêm để hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, báo cáo Chính phủ, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước khi trình Quốc hội thông qua.

Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, đây là vấn đề mới, vấn đề khó, chúng ta thực hiện thí điểm, do đó, đề nghị tiếp cận theo cách thức không quy định quá chi tiết ở trong Nghị quyết Quốc hội. Khi thực hiện thí điểm, nếu quy định quá chi tiết mà quá trình triển khai không phù hợp, có vướng mắc thì sẽ rất là khó để có thể điều chỉnh trong thực tiễn để đánh giá việc thí điểm.

Trên tinh thần đó, Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ nghiên cứu thấu đáo ý kiến của các đại biểu Quốc hội để có những vấn đề có thể tiếp thu được thì tiếp thu để đưa vào dự thảo Nghị quyết; những vấn đề cụ thể khác cũng hợp lý, xác đáng thì tiếp thu để đưa vào văn bản hướng dẫn, quy định cụ thể của Chính phủ để đảm bảo tính linh hoạt cho quá trình triển khai. Việc quy định như vậy cũng phù hợp với yêu cầu đổi mới tư duy lập pháp.

Báo cáo, làm rõ thêm 4 vấn đề được các đại biểu nêu, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, liên quan đến phạm vi thí điểm, việc lựa chọn 8 Bộ và 10 địa phương như dự thảo Nghị quyết đã có sự cân nhắc rất kỹ. Các Bộ được lựa chọn đều là những cơ quan quản lý các lĩnh vực chuyên môn rất rộng, nhiều lĩnh vực và phức tạp. Còn 10 địa phương được lựa chọn cũng là những địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội rất phát triển, tốc độ đô thị hóa, hội nhập cao, nhiều giao dịch dân sự diễn ra và tranh chấp về dân sự, về kinh tế hay khiếu nại, tố cáo, những đề án, dự án phát triển kinh tế - xã hội cũng nhiều. Vì vậy, đây là những nơi tiến hành thí điểm để có thể đánh giá được một cách thực chất và hiệu quả trên thực tế.

Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Liên quan đến thời gian thực hiện thí điểm, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, với phạm vi 18 Bộ và địa phương dự kiến thí điểm, nếu triển khai tập trung tốt thì thời gian 2 năm là một khoảng thời gian tương đối đủ để có thể đánh giá được hiệu quả của Nghị quyết này trong thực tế, để sau đó kết thúc thí điểm để thực hiện rộng nếu phù hợp và phát huy hiệu quả. Do đó, trước mắt, đề nghị Quốc hội cho phép triển khai thí điểm trong 2 năm. Nếu đến gần thời điểm kết thúc mà thấy rằng cần phải kéo dài thêm, Chính phủ sẽ báo cáo trình Quốc hội cho ý kiến.

Về ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội liên quan đến tiêu chuẩn của luật sư công quy định ở Điều 5 của dự thảo Nghị quyết, Bộ trưởng Bộ Tư pháp nhấn mạnh, vì đây là luật sư công cho nên trước hết phải đáp ứng tiêu chuẩn của luật sư, đồng thời dẫn chứng trường hợp liên quan đến các vụ kiện tranh chấp quốc tế, khi tham gia ở các cơ quan tài phán quốc tế, người đại diện phải có đầy đủ tư cách của luật sư được chấp nhận phổ quát ở trên thế giới.

Tuy nhiên, Cơ quan chủ trì soạn thảo cũng sẽ ghi nhận để nghiên cứu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, rà soát để đưa vào quy định tại văn bản quy định chi tiết của Chính phủ cho phù hợp.

Liên quan đến việc phân định ranh giới về mặt công việc, trách nhiệm giữa luật sư công và công chức, viên chức khi đồng thời một lúc đóng hai vai, Cơ quan chủ trì soạn thảo cũng sẽ nghiên cứu để trình Chính phủ xem xét, có quy định cụ thể trong văn bản hướng dẫn để đảm bảo phù hợp với thực tế.

Về vấn đề chế độ, chính sách của luật sư công, Bộ trưởng tán thành với ý kiến đại biểu Quốc hội cho rằng, với khối lượng công việc của luật sư công thì cần phải có chế độ, chính sách phù hợp để thu hút và giữ chân được lực lượng nhân sự chất lượng cao này. Liên quan đến chế độ bồi dưỡng theo vụ, việc được các đại biểu đề cập, Bộ trưởng cho biết, Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, để có báo cáo cho phù hợp.

Hạnh Quỳnh (TTXVN )