Thay đổi cách thức kinh doanh trên sàn thương mại điện tử

Những cá nhân, hộ kinh doanh trên sàn thương mại điện tử đang đối mặt với nhiều thử thách và cần phải thay đổi mô hình kinh doanh. Ảnh: PHAN VINH

Áp lực chi phí

Đầu năm 2025, H.T.Đ. (sinh năm 2000, xã Duy Nghĩa) quyết định thử sức với lĩnh vực kinh doanh trực tuyến sau thời gian học marketing online tại Hà Nội. Anh nhận thấy nhu cầu sử dụng các sản phẩm xông thảo mộc, xông phong thủy trong gia đình đang tăng nên bắt đầu tận dụng nguồn nguyên liệu thuốc nam sẵn có tại địa phương để chế biến, đóng gói và phân phối qua các kênh bán hàng trực tuyến.

Theo anh Đ., bộ sản phẩm xông nhà được phối trộn từ 23 loại lá thảo mộc và 9 loại gai. Nhờ lợi thế nguyên liệu sẵn có và mạng lưới tiếp thị liên kết do chính mình xây dựng, giai đoạn đầu mô hình này phát triển khá nhanh. Vào thời điểm thuận lợi, có lúc anh bán được hơn 1.000 đơn hàng mỗi tháng nhờ vào thương mại điện tử.

Tuy nhiên, từ cuối năm 2025, môi trường kinh doanh trên các sàn thương mại điện tử bắt đầu thay đổi khi nhiều nền tảng điều chỉnh chính sách tăng phí vận chuyển. Những trường hợp khách hủy đơn, đổi trả hoặc từ chối nhận hàng khiến nhà bán phải gánh thêm chi phí vận chuyển 2 chiều, có khi lên đến 40.000 đồng mỗi đơn, khiến chi phí vận hành tăng lên đáng kể.

Bên cạnh đó, chính sách thuế mới áp dụng từ đầu năm 2026 đối với hoạt động bán hàng trực tuyến cũng đặt ra yêu cầu quản lý chặt chẽ hơn.

Trước đây, việc kinh doanh chủ yếu dựa vào nguồn nguyên liệu thu gom trong dân và bao bì mua nhỏ lẻ nên anh Đ. chưa xây dựng đầy đủ hệ thống hóa đơn đầu vào. Khi rà soát theo quy định hiện hành, anh nhận thấy nếu doanh thu vượt mốc 3 tỷ đồng mỗi năm thì số thuế phải quyết toán có thể lên đến khoảng 17%, tương đương hơn 200 triệu đồng.

Sản phẩm thảo dược xông nhà của anh Đ. từng đạt hơn 4.300 lượt mua mỗi tháng. Ảnh: PHAN VINH

"Trước tình hình này, tôi phải tạm dừng sản xuất để hoàn thiện thủ tục thành lập hộ kinh doanh, ký lại hợp đồng với các đầu mối cung cấp nguyên liệu và thuê kế toán kiểm soát hóa đơn, dòng tiền. Nếu muốn phát triển lâu dài thì phải làm lại cho đúng chuẩn, từ nguồn nguyên liệu đến cách định giá sản phẩm", anh Đ. chia sẻ.

Không riêng trường hợp của anh Đ., nhiều cửa hàng trực tuyến cũng đang phải tính toán lại mô hình kinh doanh. Chị N.T.T.H. (phường An Hải), chủ một shop quần áo có lượng người theo dõi khá lớn trên kênh bán hàng trực tuyến, cho biết cửa hàng của chị từng duy trì lượng đơn ổn định trong thời gian dài, song từ cuối năm 2025 doanh thu bắt đầu biến động.

"Áp lực đến từ việc chi phí quảng cáo tăng, cạnh tranh với hàng giá rẻ nhập khẩu ngày càng mạnh, trong khi sức mua thị trường có dấu hiệu chững lại. Trước đây chỉ cần chọn mẫu đẹp, nhập về đăng bán là có đơn. Bây giờ phải tính kỹ từ nguồn hàng, chi phí quảng cáo đến chính sách đổi trả. Nếu không tính toán lại thì rất khó duy trì lâu dài", chị H. nói.

Tìm hướng đi mới

Sau thời gian tạm dừng hoạt động, H.T.Đ. bắt đầu xây dựng lại mô hình kinh doanh theo hướng bài bản hơn. Việc đăng ký hộ kinh doanh giúp anh hoàn thiện các thủ tục pháp lý, trong khi hệ thống hóa đơn đầu vào được chuẩn hóa nhằm kiểm soát chi phí và nguồn gốc nguyên liệu. Thêm nữa, anh cũng chú ý đến xây dựng thương hiệu cho sản phẩm xông thảo mộc, từ thiết kế bao bì đến câu chuyện về nguồn nguyên liệu địa phương.

"Những khách hàng trước đây mua lẻ qua sàn thương mại điện tử hiện nay có xu hướng liên hệ trực tiếp để đặt hàng số lượng lớn và phân phối lại. Kênh bán sỉ này giúp giảm đáng kể chi phí vận hành và hạn chế rủi ro từ các đơn hàng bị hủy. Khi làm việc trực tiếp với các đại lý, mình chủ động hơn về sản lượng và dòng tiền", anh Đ. nói.

Trong khi đó, chị N.T.T.H. cũng lựa chọn hướng đi mới cho mô hình kinh doanh thời trang của mình. Ngoài việc rà soát lại nguồn hàng và chi phí quảng cáo, chị bắt đầu đầu tư nhiều hơn vào nội dung bán hàng trên mạng xã hội, đồng thời xây dựng nhóm khách hàng thân thiết để duy trì tương tác.

Một số mẫu thiết kế được đặt may riêng thay vì nhập hàng đại trà, giúp cửa hàng tránh cạnh tranh trực tiếp với những sản phẩm giá rẻ trên thị trường.

Những cá nhân, hộ kinh doanh trên sàn thương mại điện tử cần mở rộng kênh kết nối và xây dựng khách hàng thực tế để phát triển bền vững hơn. Ảnh: PHAN VINH

Theo Thạc sĩ Nguyễn Tấn Sinh, chuyên gia Marketing online tại Thành phố Hồ Chí Minh, giai đoạn hiện nay đang chứng kiến sự thay đổi rõ rệt trong cách vận hành của thị trường thương mại điện tử. Bởi lẽ, thời kỳ bán hàng đơn thuần dựa vào nguồn hàng giá rẻ đã dần khép lại, nhường chỗ cho những mô hình kinh doanh có nền tảng vững hơn.

"Người bán cần chú trọng xây dựng thương hiệu, kể câu chuyện về sản phẩm và tìm ra phân khúc phù hợp với mình. Khi có bản sắc riêng, sản phẩm sẽ ít chịu áp lực cạnh tranh về giá", ông Sinh phân tích.

Việc tận dụng lợi thế địa phương cũng là một hướng đi đáng chú ý, đặc biệt với các sản phẩm nông sản chế biến, đặc sản vùng miền hay sản phẩm thủ công. Bên cạnh đó, nội dung truyền thông đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra đơn hàng, khi người tiêu dùng có xu hướng tìm hiểu kỹ thông tin trước khi quyết định mua sắm.

PHAN VINH