Thanh toán không dùng tiền mặt: Cơ sở để xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bền vững

Khách hàng thanh toán thông qua dịch vụ thẻ

Thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt

Sau dịch COVID-19, TTKDTM trở thành xu hướng và có bước tăng trưởng vượt bậc với nhiều hình thức thanh toán đa dạng. Không chỉ tiện ích, TTKDTM còn đảm bảo tính an toàn nhờ các công nghệ mã hóa hiện đại. Ở góc độ vĩ mô, việc hạn chế giao dịch tiền mặt giúp giảm chi phí quản lý tiền tệ, đồng thời hỗ trợ Nhà nước kiểm soát dòng tiền, thúc đẩy nền kinh tế phát triển theo hướng công khai, minh bạch.

Để thúc đẩy TTKDTM, các ngân hàng đang triển khai nhiều giải pháp thanh toán, xây dựng hệ sinh thái ngân hàng số nhằm tạo môi trường thanh toán thân thiện và tiện ích cho người dân, tổ chức, doanh nghiệp. Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước Khu vực 9 cho thấy, 100% các chi nhánh ngân hàng thương mại trên địa bàn đều thực hiện đa kênh, đa dạng các phương thức thanh toán, mô hình kết nối mới, cung cấp dịch vụ ngân hàng online với hệ sinh thái đa dạng. Các ngân hàng còn triển khai kết nối trực tiếp với ví điện tử trên ứng dụng Hue-S; định danh điện tử EKYC cho khách hàng mở tài khoản thanh toán trên hệ thống thanh toán trực tuyến.

Cùng với đó, việc đưa các quy định về thanh toán làm cơ sở xác định khoản chi được khấu trừ khi xác định thu nhập chịu thuế cũng được xem là giải pháp vừa thúc đẩy TTKDTM, vừa tạo sự minh bạch trong các giao dịch thương mại.

Theo quy định tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP ngày 15/12/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán khác từng lần có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ TTKDTM. Trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ của một người bán có giá trị dưới 5 triệu đồng nhưng mua nhiều lần trong cùng một ngày có tổng giá trị từ 5 triệu đồng trở lên thì chỉ được tính vào chi phí được trừ trong trường hợp có chứng từ TTKDTM. Trước đó, Nghị định 181/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế Giá trị gia tăng có hiệu lực từ 1/7/2025 đã xác định cơ sở kinh doanh phải có chứng từ TTKDTM đối với hàng hóa, dịch vụ mua từ 5 triệu đồng trở lên đã bao gồm thuế GTGT mới đủ điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào.

Các quy định này không chỉ góp phần thúc đẩy hoạt động TTKDTM mà còn tạo cơ sở pháp lý minh bạch hơn cho doanh nghiệp khi xác định nghĩa vụ thuế. Đồng thời khẳng định, TTKDTM không chỉ là xu hướng tất yếu của nền kinh tế mà còn là giải pháp căn cơ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản trị, kiểm soát dòng tiền chặt chẽ và hạn chế rủi ro.

Minh bạch hoạt động kinh doanh

Tại một số diễn đàn liên quan đến thuế, kế toán thuế, nhiều doanh nghiệp vẫn còn băn khoăn với việc TTKDTM trong các giao dịch trên 5 triệu đồng, nhất là các khoản thanh toán lương cho nhân sự. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp không tuân thủ các quy định liên quan có thể khiến một số khoản thanh toán không được khấu trừ khi xác định thu nhập chịu thuế và nhiều hệ lụy khác. Vì thế, chấp hành các quy định là bước đi quan trọng nhằm nâng cao tính tuân thủ trong cộng đồng và hạn chế việc trốn thuế.

Tại hội nghị tổng kết công tác thuế mới đây, ông Đoàn Vĩ Tuyến, Trưởng Thuế thành phố nhấn mạnh, 2026 là năm bước ngoặt đối với hệ thống quản lý thuế khi đây không chỉ là thời điểm đánh dấu sự thay đổi căn bản về cơ chế quản lý đối với khu vực kinh tế cá thể thông qua việc xóa bỏ hoàn toàn cơ chế thuế khoán, mà còn là năm bản lề để triển khai hàng loạt các luật thuế sửa đổi có hiệu lực thi hành, tạo hành lang pháp lý mới. Theo đó, các hoạt động quản trị, kinh doanh của các thành phần kinh tế sẽ minh bạch hơn.

Điều này đòi hỏi, các tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh phải minh bạch ngay từ đầu, nhất là trong các giao dịch thanh toán. Khi dòng tiền được ghi nhận đầy đủ, rõ ràng, các rủi ro liên quan đến thuế sẽ hạn chế, giúp doanh nghiệp tạo dựng được niềm tin đối với các tổ chức tín dụng, đối tác và là nền tảng để doanh nghiệp phát triển bền vững trong tương lai.

Bài, ảnh: Hoàng Loan