Thanh khoản chứng khoán sụt giảm trước thềm nâng hạng, dòng tiền chờ đợi chu kỳ phục hồi

Lộ trình giải ngân quỹ ngoại và áp lực kẹt vốn cục bộ

Khởi đầu tuần giao dịch mới, giá trị khớp lệnh trên sàn HoSE chỉ đạt khoảng 10.500 tỷ đồng, ghi nhận mức thấp nhất kể từ phiên 17/7. Thực tế, thanh khoản thị trường đã suy yếu kéo dài từ sau tháng 4 và gần như duy trì ở mức thấp trong suốt quý II/2026. Sự sụt giảm này diễn ra ngay trước thời điểm tổ chức FTSE Russell dự kiến công bố danh sách cổ phiếu được đưa vào bộ chỉ số thị trường mới nổi vào ngày 21/8, trước khi quyết định nâng hạng chính thức có hiệu lực từ ngày 21/9.

Lý giải về việc dòng tiền chưa lập tức đổ vào thị trường, Giám đốc Phân tích Chứng khoán An Bình (ABS) cho biết quá trình giải ngân của các quỹ thụ động sẽ diễn ra theo từng giai đoạn. Các tổ chức quốc tế không thực hiện mua vào toàn bộ danh mục ngay tại thời điểm công bố mà sẽ phân bổ tỷ trọng dần qua các kỳ cơ cấu. Do đó, khoản tiền kỳ vọng từ đợt nâng hạng không tạo ra một cú hích thanh khoản đột biến trong ngắn hạn, khiến thị trường phải tiếp tục dựa vào lực cầu nội khối.

Tuy nhiên, dòng tiền trong nước đang chịu sức ép lớn từ nhu cầu vốn của nền kinh tế và sự ách tắc tại các kênh tài sản khác. Khối lượng giải ngân đầu tư công chậm khiến một lượng tiền lớn nằm lại tại Kho bạc Nhà nước, đồng thời dòng vốn tín dụng đang bị kẹt tại lĩnh vực bất động sản với tỷ lệ hấp thụ nửa đầu năm dưới 20% và dự kiến chỉ đạt 20-30% trong nửa cuối năm. Sự thiếu vắng dòng tiền quay vòng kết hợp với áp lực huy động vốn của hệ thống ngân hàng đã khiến thanh khoản của nền kinh tế nói chung và thị trường chứng khoán nói riêng chưa thể cải thiện.

Định giá hấp dẫn và chu kỳ phục hồi thanh khoản

Về các yếu tố vĩ mô tác động đến dòng tiền, áp lực lãi suất toàn cầu đang cho thấy những tín hiệu hạ nhiệt rõ rệt. Lạm phát lõi tại thị trường Mỹ hiện dao động quanh mức 2,2%, tiến sát mục tiêu 2% do cơ quan dự trữ liên bang đề ra, kéo theo sự sụt giảm của lợi suất trái phiếu kỳ hạn ngắn và đồng USD. Chuyên gia phân tích nhận định mặt bằng lãi suất trong nước nhiều khả năng sẽ đi ngang hoặc giảm nhẹ thay vì tiếp tục tăng lên, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho dòng vốn luân chuyển.

Trên khía cạnh định giá, khoảng chênh lệch giữa lãi suất tiết kiệm kỳ hạn một năm và lợi suất đầu tư trên thị trường chứng khoán hiện thu hẹp về mức 1-2%, tương đương với vùng định giá hấp dẫn từng xuất hiện vào thời điểm tạo đáy tháng 3/2026. Nền tảng tài chính của các doanh nghiệp niêm yết vẫn duy trì tích cực với tổng lợi nhuận quý II tăng khoảng 52% và sáu tháng đầu năm tăng hơn 46%. Tốc độ tăng trưởng trong nửa cuối năm có thể chững lại do độ trễ của mặt bằng lãi suất cao, nhưng bức tranh tổng thể vẫn sẽ duy trì ở mức dương.

Dựa trên chu kỳ biến động lịch sử, thanh khoản thường có xu hướng sụt giảm vào giai đoạn giữa năm trước khi bắt đầu chu kỳ phục hồi vào quý tiếp theo. Giới phân tích dự báo dòng tiền trên thị trường chứng khoán sẽ dần cải thiện trong giai đoạn từ tháng 8 đến tháng 11. Đặc biệt, tháng 11 cũng trùng với thời điểm các công ty chứng khoán bắt đầu đẩy mạnh giải ngân nguồn vốn cho vay ký quỹ, tạo thêm dư địa để kích thích thanh khoản trên toàn thị trường trong quý cuối năm.

Khánh Linh