'Tháng hành động vì an toàn thực phẩm' 2026: Người tiêu dùng đóng vai trò giám sát

Thanh tra chuyên ngành an toàn thực phẩm

Truyền thông mạnh để thay đổi nhận thức

Bảo đảm an toàn thực phẩm tiếp tục là một trong những ưu tiên lớn của hệ thống chính trị khi các vụ ngộ độc thực phẩm tập thể vẫn diễn biến phức tạp, đặc biệt tại bếp ăn công ty, trường học và các hàng quán thức ăn đường phố. Trong bối cảnh đó, Tháng hành động năm 2026 được kỳ vọng tạo ra đợt cao điểm vừa tuyên truyền, vừa kiểm tra, xử lý vi phạm để phòng ngừa rủi ro ngay từ cơ sở.

Kế hoạch được xây dựng trên tinh thần thực hiện chỉ đạo của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn thực phẩm trong tình hình mới. Điểm nhấn của năm nay là tập trung vào 2 khu vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ: dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố nơi điều kiện chế biến, bảo quản, kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu còn nhiều hạn chế.

Một trong những mục tiêu quan trọng của Tháng hành động là nâng cao nhận thức và trách nhiệm của chính quyền các cấp, doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh thực phẩm và người tiêu dùng. Công tác truyền thông được xác định là mũi nhọn, nhằm giúp người dân hiểu rõ nguy cơ từ thực phẩm không an toàn và biết cách lựa chọn, giám sát.

Tại Trung ương, Bộ Y tế (cơ quan thường trực đặt tại Cục An toàn thực phẩm) phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan báo chí xây dựng thông điệp truyền thông, phổ biến kiến thức khoa học về an toàn thực phẩm, cảnh báo thực phẩm giả, kém chất lượng.

Tháng hành động về an toàn thực phẩm bắt đầu từ 15/4 đến 15/5/2026 trên phạm vi toàn quốc.

Tại địa phương, hệ thống truyền thanh cơ sở, báo chí, mạng xã hội được huy động để phổ biến quy định pháp luật, hướng dẫn phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, đồng thời quảng bá các mô hình sản xuất, chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn, đặc sản địa phương. Danh sách các cơ sở vi phạm bị xử phạt cũng sẽ được công khai để răn đe.

Thông qua truyền thông, người tiêu dùng được khuyến khích đóng vai trò “giám sát xã hội”, chủ động phản ánh các cơ sở có dấu hiệu vi phạm, từ đó góp phần tạo áp lực tuân thủ pháp luật đối với các đơn vị kinh doanh thực phẩm.

Thanh tra liên ngành, xử lý nghiêm vi phạm

Song song với truyền thông, hoạt động thanh tra, kiểm tra liên ngành được xem là "trụ cột" của Tháng hành động. Từ ngày 15/4 đến 15/5, các đoàn kiểm tra Trung ương sẽ làm việc trực tiếp với Ban chỉ đạo liên ngành địa phương, kiểm tra trách nhiệm quản lý nhà nước và kiểm tra thực tế tại cơ sở sản xuất, kinh doanh, quảng cáo thực phẩm.

Tại địa phương, các đoàn thanh tra được yêu cầu chuẩn bị đầy đủ nhân lực chuyên môn, trang thiết bị lấy mẫu, dụng cụ kiểm tra nhanh tại hiện trường. Trọng tâm kiểm tra là bếp ăn tập thể, cơ sở cung cấp suất ăn sẵn, quán ăn, hàng rong, thức ăn đường phố những nơi phục vụ số lượng lớn người dân mỗi ngày nhưng điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm chưa đồng đều.

Các hành vi vi phạm như sử dụng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, điều kiện chế biến không đảm bảo vệ sinh, không lưu mẫu thức ăn, quảng cáo thực phẩm sai sự thật… sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định. Kết quả thanh tra, kiểm tra sẽ được tổng hợp, báo cáo và công khai.

Thanh tra liên ngành, xử lý nghiêm vi phạm về an toàn thực phẩm ở bếp ăn tập thể, thức ăn đường phố.

Bên cạnh xử lý vi phạm, kế hoạch cũng nhấn mạnh việc nâng cao năng lực phòng ngừa và xử lý ngộ độc thực phẩm tại cơ sở. Các địa phương được yêu cầu chủ động phương án ứng phó, giảm thiểu hậu quả nếu sự cố xảy ra.

Tháng hành động năm 2026 được triển khai đồng bộ trên phạm vi toàn quốc, với sự tham gia của nhiều bộ, ngành, đoàn thể như Mặt trận Tổ quốc, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Bảo vệ người tiêu dùng… tạo thành mạng lưới giám sát rộng khắp.

Nam Nguyên