Tháng 7 trên vùng đất dũng sĩ Phường Sắn

Tiểu đội anh hùng mãi ghi công

Các xã Hải Thượng, Hải Phú nay về chung một nhà thuộc xã Hải Lăng. Từ ngã ba Long Hưng rẽ về phía Tây theo hướng Nhà thờ La Vang chừng non cây số, phía bên trái đường có tấm bia đá chỉ dẫn ghi “Di tích lịch sử Tiểu đội Phường Sắn”.

Ông Nguyễn Long, CCB xã Hải Lăng hoài niệm cùng tôi: Người dân Phường Sắn, thôn Phú Hưng, xã Hải Lăng và cả nước luôn trân trọng, gìn giữ, tiếp nối truyền thống anh dũng, kiên cường, bất khuất của các anh hùng liệt sĩ Phường Sắn. “Quên sao được chiến công dũng sĩ/Giữa ruộng đồng, hoa cỏ hóa bài ca/Mở đường máu, giữ quê hương Phường Sắn/Máu thắm tô trang sử chói lòa”.

Di tích lịch sử Tiểu đội Phường Sắn là “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ - Ảnh: T.L

Ngược dòng lịch sử trở lại 62 năm về trước, tháng 7/1962, Huyện ủy Hải Lăng quyết định tổ chức một cuộc mít tinh ngay trong lòng địch để vạch mặt tội ác kẻ thù và kêu gọi Nhân dân đứng lên đấu tranh, mở màn cho phong trào đồng khởi tại tỉnh Quảng Trị. Đêm 5/7/1964, Huyện ủy Hải Lăng phát động Nhân dân thôn Long Hưng Phường nổi dậy phá ấp, diệt tề, đánh địch, thành lập chính quyền cách mạng.

Tiểu đội 7 (còn gọi là Tiểu đội Phường Sắn), Trung đội 3, Đại đội 2, Đoàn 800 thuộc Lực lượng vũ trang tỉnh Quảng Trị gồm 6 chiến sĩ: Nguyễn Đức Bân, Lê Thanh Bường, Nguyễn Quốc Được, Đồng Xuân Thành, Lê Nhà, Nông Văn Hạ cùng 2 du kích xã Hải Phú là Nguyễn Dễ và Phạm Cao hợp thành đơn vị chiến đấu, có nhiệm vụ hỗ trợ Nhân dân vùng lên diệt ác, phá kìm, bảo vệ thành quả cách mạng.

Sáng 6/7/1964, khi biết tin phong trào cách mạng thắng lợi tại ấp chiến lược Phường Sắn, địch điều một lực lượng hùng hậu dưới sự yểm trợ của xe thiết giáp tấn công vào Phường Sắn. Trận chiến không cân sức giữa Tiểu đội Phường Sắn và địch diễn ra đến những viên đạn cuối cùng, 7 chiến sĩ lần lượt hy sinh, chỉ duy nhất du kích Phạm Cao bị thương nặng, ẩn nấp dưới ao bèo mới thoát khỏi vòng vây. 2 năm sau, vào ngày 13/5/1966, du kích Phạm Cao cũng hy sinh tại rừng Trà Lộc, xã Hải Xuân, huyện Hải Lăng cũ, nay là xã Vĩnh Định.

Theo mạch hoài niệm, ông Phạm Rừng Thông, Phó Chủ tịch UBND xã Hải Lăng chia sẻ: Như 7 dũng sĩ ở Điện Ngọc (Đà Nẵng), 8 dũng sĩ Phường Sắn đã đi vào huyền thoại. Tên tuổi các anh, Tiểu đội Phường Sắn trở thành những anh hùng trong lòng người dân Quảng Trị. Tháng 8/1988, xã Hải Phú vận động Nhân dân đóng góp xây dựng một Nhà bia tưởng niệm ngay tại nơi các dũng sĩ Phường Sắn ngã xuống làm nơi tri ân các anh. Ngày 22/2/2010, Chủ tịch nước ký Quyết định số 211/QĐ-CTN phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Tiểu đội Phường Sắn. Đến năm 2015, quần thể di tích Tiểu đội Phường Sắn được mở rộng, tôn tạo quy mô, bề thế hơn, trở thành một “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.

CCB Nguyễn Long tâm niệm cùng tôi: Về với Di tích lịch sử Tiểu đội Phường Sắn là để hiểu hơn tinh thần quả cảm, khát vọng hòa bình của người dân Hải Lăng và Nhân dân Quảng Trị. Quá khứ đau thương mà anh dũng, kiên cường của Tiểu đội Phường Sắn trở thành niềm tự hào, giúp mỗi người dân Hải Lăng hôm nay chung sức, chung lòng, đoàn kết xây dựng quê hương.

Di tích lịch sử Tiểu đội Phường Sắn - Ảnh: T.L

Tiếp nối mạch nguồn tri ân

Đi qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, xã Hải Lăng có 904 liệt sĩ, 178 Bà mẹ Việt Nam anh hùng (VNAH), 579 thương binh và gần 3.000 người có công với cách mạng.

Bí thư Đoàn xã Hải Lăng Hồ Minh chia sẻ: Cứ mỗi độ tháng 7 về, thế hệ trẻ, đoàn viên, thanh niên (ĐVTN) lại tập trung mọi nguồn lực cho hoạt động tri ân; chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn xã bằng các hoạt động rất ý nghĩa, thiết thực, góp phần cùng với cấp ủy đảng, chính quyền các cấp chăm lo tốt hơn cho người có công với cách mạng, gia đình thương binh, liệt sĩ, Bà mẹ VNAH...

Tại Di tích lịch sử Tiểu đội Phường Sắn, Đoàn xã đã thực hiện công trình thanh niên “Số hóa địa danh, di tích lịch sử”, người dân đến đây, chỉ cần quét mã QR, sẽ biết rõ mọi thông tin về 8 dũng sĩ Phường Sắn. Khởi đầu cho các hoạt động nhân dịp 79 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2026), tuổi trẻ, ĐVTN xã phối hợp với Đoàn cơ sở, Trung đoàn Bộ binh 842 đã thực hiện công trình thanh niên làm 75m đường bê tông vào nhà cho các hộ gia đình chính sách: Nguyễn Thị Hoãn, Nguyễn Thị Lê, tại thôn Mai Đàn. Đây là hai gia đình có công với cách mạng. Công trình chứa đựng tình cảm, trách nhiệm và lòng biết ơn, sự tri ân tuổi trẻ đối với những cống hiến, hy sinh của thế hệ cha anh.

Đoàn xã Hải Lăng và Đoàn cơ sở, Trung đoàn Bộ binh 842 thực hiện công trình thanh niên hướng về tháng 7 tri ân - Ảnh: T.L

Phó Chủ tịch UBND xã Hải Lăng Phạm Rừng Thông cho biết: Hoạt động tri ân và phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” luôn là trách nhiệm, nghĩa cử cao đẹp mà Đảng bộ, chính quyền, Nhân dân xã Hải Lăng đặt lên hàng đầu. Năm 2025, xã Hải Lăng đã thăm, tặng 2.510 suất quà, trị giá hơn 1 tỉ đồng cho người có công với cách mạng; trao 1.207 suất quà của UBND tỉnh với tổng số tiền 366 triệu đồng cho người có công, thân nhân người có công, người thờ cúng liệt sĩ nhân dịp 78 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ. Hoàn thành xây dựng mới 18 nhà, sửa chữa 171 nhà ở cho người có công với tổng kinh phí 6.930 triệu đồng. Khánh thành bàn giao 1 nhà tình nghĩa do Báo Pháp luật tài trợ 100 triệu đồng. Hoàn thành việc chi trả kinh phí tặng quà của Chính phủ cho Nhân dân dịp 2/9 cho 16.250 người, số tiền 1.625 triệu đồng.

"Một hoạt động tri ân mà UBND xã cùng Ban Chỉ huy Quân sự, Công an xã và các cơ quan liên quan đang tập trung triển khai là thực hiện "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ"; rà soát, chuẩn hóa, cập nhật cơ sở dữ liệu người có công với cách mạng; hỗ trợ thu thập thông tin, lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN theo đúng kế hoạch”, ông Phạm Rừng Thông, Phó Chủ tịch UBND xã Hải Lăng cho biết thêm.

Tiếp nối đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, trong tháng 7 tri ân, xã Hải Lăng đã vận động các tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm tham gia hỗ trợ sửa chữa, xây dựng nhà ở cho người có công; nhận phụng dưỡng Bà mẹ VNAH; thăm hỏi, tặng quà, giúp đỡ các gia đình chính sách, người có công có hoàn cảnh khó khăn; tổ chức các hoạt động tình nguyện chăm sóc, vệ sinh nghĩa trang liệt sĩ, công trình ghi công liệt sĩ, nơi an nghỉ của hơn 3.961 liệt sĩ.

UBND xã Hải Lăng hoàn thành việc chi trả tiền thờ cúng liệt sĩ cho 626 trường hợp với số tiền trên 876 triệu đồng; tặng quà của Chủ tịch nước và của tỉnh nhân dịp 79 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ cho 992 người, số tiền trên 298 triệu đồng; trao quà của UBND tỉnh cho 1.187 đối tượng chính sách với hơn 359 triệu đồng. Đặc biệt, xã đã huy động ĐVTN và các tổ chức chính trị-xã hội cùng với Nhân dân chăm sóc, tôn tạo, thắp nến tri ân tại 2 nghĩa trang liệt sĩ, 7 công trình ghi công liệt sĩ và 1 nhà thờ Bà mẹ VNAH.

Ngô Thanh Long