Tehran nêu điều kiện để dỡ bỏ phong tỏa eo biển Hormuz

Theo hãng thông tấn Tasnim, Tehran đã đưa ra các điều kiện sơ bộ để xem xét mở lại eo biển Hormuz – tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới. Theo đó, các yêu cầu bao gồm việc bảo đảm dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, rút các căn cứ quân sự của Mỹ khỏi khu vực, hoàn trả các tài sản bị phong tỏa và thúc đẩy thương mại không sử dụng đồng USD.

Iran nêu điều kiện gỡ phong tỏa eo biển Hormuz. Ảnh: Anadolu Agency

Hãng tin Tasnim cho rằng cách tiếp cận này phản ánh định hướng chiến lược dài hạn của Iran, trong đó tăng cường liên kết với các nền kinh tế châu Á và tái cấu trúc chính sách ngoại giao năng lượng dựa trên nền tảng sức mạnh quốc phòng.

Tasnim cũng nhấn mạnh mục tiêu lâu dài của Iran là từng bước hình thành một trật tự khu vực mới tại Trung Đông, nơi hợp tác kinh tế – an ninh nội khối thay thế vai trò của các can thiệp đơn phương từ phương Tây.

Trong một diễn biến liên quan, Đại sứ Iran tại Turkmenistan, ông Ali Mojtaba Rouzbahani, ngày 16-3 cho biết việc đảm bảo lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz chỉ có thể đạt được khi các lực lượng Mỹ và Israel chấm dứt chiến sự nhằm vào Iran.

Dù vậy, nhà ngoại giao Iran nhấn mạnh rằng eo biển Hormuz hiện chưa bị đóng hoàn toàn, song xung đột đã khiến hoạt động vận tải bị gián đoạn nghiêm trọng. Theo ông Ali Mojtaba Rouzbahani, Iran sẽ tiếp tục đảm bảo ổn định và an ninh tại eo biển Hormuz.

Cũng trong ngày 16-3, Đức và Anh đã chính thức lên tiếng loại trừ khả năng thực hiện một sứ mệnh quân sự dưới danh nghĩa Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) để mở lại eo biển Hormuz, bất chấp những áp lực từ phía Washington.

Người phát ngôn của Thủ tướng Đức Friedrich Merz khẳng định NATO không có thẩm quyền và cũng không nên tham gia vào cuộc xung đột ở Trung Đông, đồng thời nhấn mạnh Mỹ đã không tham vấn đồng minh trước khi tiến hành chiến dịch quân sự tại Iran.

Cùng quan điểm, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius bày tỏ sự hoài nghi về hiệu quả của việc triển khai lực lượng quân đội châu Âu tại eo biển Hormuz.

Thủ tướng Anh Keir Starmer cũng cảnh báo London sẽ không bị cuốn vào cuộc xung đột tại Trung Đông, đồng thời từ chối cam kết triển khai tàu chiến hộ tống tàu chở dầu qua eo biển Hormuz.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Italia Antonio Tajani cho rằng giải pháp ngoại giao cần được ưu tiên để xử lý cuộc xung đột hiện tại. Theo quan chức ngoại giao Italia, chính quyền Rome hiện tham gia các sứ mệnh hải quân mang tính phòng thủ tại Biển Đỏ, song chưa có kế hoạch mở rộng hoạt động sang eo biển Hormuz.

Cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran đã bước sang tuần thứ ba mà chưa có dấu hiệu kết thúc. Quân đội Israel tuyên bố vẫn còn hàng nghìn mục tiêu cần tấn công trên khắp Iran, đồng thời mỗi ngày đều xác định thêm các mục tiêu mới.

Eo biển Hormuz, nơi vận chuyển 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới, vẫn bị đóng cửa phần lớn, khiến giá năng lượng biến động mạnh và gia tăng lo ngại về lạm phát. Trong phiên giao dịch đầu tuần này, giá dầu đã tăng lên 104 USD, mức cao nhất kể từ tháng 7-2022.

Phương Dung