Tàu sân bay Mỹ đầu tiên sẵn sàng điều khiển UAV tiếp dầu MQ-25

Tàu sân bay lớp Nimitz USS Theodore Roosevelt đã trở thành tàu sân bay đầu tiên của Hải quân Mỹ được trang bị đầy đủ Trung tâm Tác chiến Không người lái (UAWC), đủ khả năng hỗ trợ máy bay không người lái tiếp dầu MQ-25 Stingray.

Báo cáo Mua sắm Lựa chọn Hiện đại hóa (MSAR) công bố trong năm 2026 cho biết UAWC trên USS Theodore Roosevelt hoàn tất khả năng triển khai MQ-25 vào tháng 3/2026.

Tàu sân bay lớp Nimitz USS Ronald Reagan dự kiến đưa UAWC vào hoạt động vào cuối tháng 8/2026.

Trước đó, vào tháng 8/2024, Trung tâm Tác chiến Không người lái thử nghiệm đầu tiên đã được lắp đặt và kiểm tra trên tàu sân bay lớp Nimitz USS George H.W. Bush.

Dù đã có tàu sân bay sẵn sàng hỗ trợ MQ-25, Hải quân Mỹ vẫn chưa thể đưa loại máy bay này vào hoạt động thực tế. Khả năng hoạt động ban đầu (IOC) hiện được lùi đến tháng 2/2029, trong khi kế hoạch ban đầu đặt mục tiêu hoàn thành vào năm 2024.

Máy bay không người lái MQ-25A Stingray do Boeing phát triển, được thiết kế chủ yếu để tiếp nhiên liệu trên không cho các máy bay chiến đấu trên tàu sân bay. Hải quân Mỹ dự kiến mua tổng cộng 76 chiếc.

Việc đưa MQ-25 vào biên chế nhằm giảm nhu cầu sử dụng máy bay tiêm kích F/A-18E/F Super Hornet có người lái cho nhiệm vụ tiếp dầu.

Nhờ đó, các máy bay này có thể dành nhiều thời gian hơn cho nhiệm vụ chiến đấu và giảm hao mòn khung thân.

MQ-25 cũng được thiết kế để thực hiện các nhiệm vụ tình báo, giám sát và trinh sát (ISR). Hải quân Mỹ xem đây là nền tảng mở đường cho kế hoạch phát triển các phi đội không người lái trên tàu sân bay trong tương lai.

Hệ thống điều khiển MQ-25 được xây dựng quanh Chương trình Hệ thống Điều khiển Nhiệm vụ Không người lái trên tàu sân bay (UMCS).

Lockheed Martin phụ trách phát triển hệ thống này, trong đó thành phần quan trọng là hệ thống điều khiển mặt đất MD-5E với các trạm điều khiển, màn hình và thiết bị máy tính.

UMCS còn tích hợp Hệ thống Chiến đấu Đa Miền (MDCX), do bộ phận Skunk Works của Lockheed Martin phát triển. Hệ thống này cung cấp khả năng tự hành, lập kế hoạch nhiệm vụ và chỉ huy, kiểm soát phương tiện không người lái.

Theo báo cáo MSAR, tháng 10/2025 đánh dấu lần đầu máy bay không người lái MQ-25A kết nối với UMCS trong thử nghiệm tích hợp.

Hệ thống điều khiển mặt đất của Lockheed Martin khi đó đã thiết lập quyền điều khiển máy bay, tạo tiền đề cho chuyến bay thử nghiệm.

Hải quân Mỹ cũng thử nghiệm mạng lưới chỉ huy, kiểm soát, liên lạc, máy tính và tình báo (C4I) với tàu sân bay lớp Nimitz USS Abraham Lincoln.

Cuộc thử nghiệm truyền dữ liệu giữa tàu sân bay trên biển và máy bay không người lái MQ-25 thông qua các tuyến liên lạc vệ tinh và mạng chiến thuật của Hải quân.

Tuy nhiên, MQ-25 vẫn còn nhiều bước cần hoàn tất trước khi hoạt động thường xuyên. Hải quân phải chứng minh khả năng phóng, thu hồi và vận hành máy bay không người lái an toàn trên boong tàu sân bay, vốn có không gian hạn chế và điều kiện hoạt động phức tạp.

Việc USS Theodore Roosevelt hoàn tất UAWC vì vậy mới chỉ là một bước trong quá trình đưa MQ-25 vào biên chế.

Hải quân Mỹ vẫn phải giải quyết nhiều vấn đề kỹ thuật, huấn luyện và tổ chức trước khi máy bay không người lái tiếp dầu này đạt khả năng hoạt động ban đầu vào năm 2029.

Việt Hùng