Mỹ ấn định các mốc thử nghiệm lá chắn bí mật Vòm Vàng

Tổng thống Trump thông báo về hệ thống Vòm Vàng. Ảnh: Nhà Trắng

Theo những người am hiểu vấn đề, các mốc thời gian trên có ý nghĩa quan trọng đối với kế hoạch phát triển tên lửa đánh chặn triển khai trên quỹ đạo, một trong những trụ cột của hệ thống phòng thủ Vòm Vàng có tổng kinh phí dự kiến 185 tỷ USD mà Tổng thống Mỹ Donald Trump thúc đẩy.

Chính quyền Mỹ đã phân bổ 3,2 tỷ USD cho việc phát triển các nguyên mẫu vệ tinh có khả năng mang vũ khí để đánh chặn tên lửa. Nếu được triển khai đầy đủ, chương trình có thể mở ra các hợp đồng trị giá hàng chục tỷ USD trong tương lai.

Một người phát ngôn của Lực lượng Không gian Mỹ cho biết lực lượng này đang áp dụng chiến lược mua sắm mới nhằm thu hút cả các nhà thầu quốc phòng truyền thống và các công ty mới tham gia lĩnh vực này. Tuy nhiên, quan chức trên không cung cấp chi tiết về thời gian biểu và năng lực cụ thể của chương trình với lý do liên quan đến an ninh hoạt động.

Vòm Vàng được xem là một trong những nỗ lực tham vọng nhất của Mỹ nhằm phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa dựa trên không gian kể từ Sáng kiến Phòng thủ Chiến lược (SDI) do Tổng thống Ronald Reagan thúc đẩy trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Lầu Năm Góc hiện cho rằng những tiến bộ về công nghệ và sự gia tăng các mối đe dọa tên lửa khiến việc phát triển hệ thống đánh chặn trên không gian trở nên cấp thiết hơn, đặc biệt trước năng lực quân sự của Nga và Trung Quốc.

Tướng Michael Guetlein, quan chức Lực lượng Không gian phụ trách nỗ lực xây dựng Vòm Vàng, từng nói tại một phiên điều trần trước Quốc hội Mỹ hồi tháng 4 rằng các mối đe dọa trên không và tên lửa đang phát triển nhanh cả về tốc độ, số lượng và khả năng gây thiệt hại.

Theo kế hoạch, các tên lửa đánh chặn triển khai trên quỹ đạo sẽ hoạt động quanh Trái Đất với tốc độ hàng nghìn mét/giây, có nhiệm vụ phát hiện, theo dõi và đánh chặn tên lửa đạn đạo trong giai đoạn chúng bay qua không gian.

Tháng 4 vừa qua, Lực lượng Không gian Mỹ thông báo trao hợp đồng cho 12 công ty, trong đó có SpaceX, Anduril Industries và Lockheed Martin, để phát triển các nguyên mẫu tên lửa đánh chặn trên quỹ đạo.

Chương trình nguyên mẫu tập trung vào 3 loại tên lửa đánh chặn tương ứng với các giai đoạn khác nhau của hành trình tên lửa mục tiêu: giai đoạn tăng tốc ngay sau khi phóng; giai đoạn giữa hành trình khi tên lửa di chuyển ngoài khí quyển; và giai đoạn lượn khi tên lửa bắt đầu quay trở lại khí quyển.

Ngoài tên lửa đánh chặn, chương trình còn bao gồm hệ thống phóng, cơ sở hỗ trợ mặt đất và các công nghệ tích hợp trong tương lai.

Theo những người am hiểu vấn đề, Lầu Năm Góc đã thiết lập một cơ chế cạnh tranh, theo đó các nhóm phát triển sẽ nhận được tài trợ sau khi hoàn thành từng mốc kỹ thuật. Các đội cũng có thể bị loại dựa trên các tiêu chí về chi phí, tốc độ phát triển và hiệu suất.

Các mốc quan trọng gồm một cuộc thử nghiệm trên mặt đất, 2 cuộc thử nghiệm bay trong không gian và một cuộc trình diễn khả năng đánh chặn vào năm 2029.

Cuộc thử nghiệm trên mặt đất dự kiến được tiến hành vào cuối năm 2026. Một số công ty phát triển tên lửa đánh chặn giữa hành trình có thể nhận khoảng 60 triệu USD khi hoàn thành mốc này. Thử nghiệm được cho là sẽ kiểm tra khả năng truyền dữ liệu từ các cảm biến tới hệ thống đánh chặn và trình diễn hệ thống đẩy của phương tiện.

Hai cuộc thử nghiệm bay tiếp theo dự kiến diễn ra trong các năm 2027 và 2028. Các nhóm tham gia sẽ phóng tên lửa đánh chặn nhằm vào khu vực mục tiêu trong không gian. Đối với cuộc thử nghiệm bay đầu tiên, các nhà phát triển có thể nhận khoảng 126 triệu USD, trong khi đội hoàn thành sớm nhất có thể được thưởng thêm 40 triệu USD.

Sau các cuộc thử nghiệm, Lực lượng Không gian Mỹ có thể lựa chọn 3 trong số 5 đội để tiếp tục phát triển.

Cuộc trình diễn cuối cùng dự kiến vào năm 2029 sẽ yêu cầu các nhà thầu chứng minh tên lửa đánh chặn trên không gian có thể phát hiện và tiêu diệt mục tiêu thử nghiệm. Sau đó, Lực lượng Không gian Mỹ dự kiến tìm cách mua các hệ thống đủ điều kiện từ ít nhất một số đội vượt qua cuộc thử nghiệm cuối cùng, với mục tiêu bắt đầu mua sắm vào năm 2030.

Dù được chính quyền Tổng thống Trump đặt nhiều kỳ vọng, chương trình Vòm Vàng vẫn đối mặt với những hoài nghi về tính khả thi cả về kỹ thuật lẫn tài chính.

Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ ước tính việc triển khai một mạng lưới tên lửa đánh chặn trên không gian nhằm đối phó với một số loại tên lửa có thể tiêu tốn hơn 700 tỷ USD. Trong khi đó, ngân sách dự kiến cho toàn bộ chương trình Vòm Vàng hiện ở mức khoảng 185 tỷ USD.

Bên cạnh vấn đề chi phí, một số nghị sĩ Mỹ cũng lo ngại việc đưa vũ khí vào quỹ đạo có thể thúc đẩy một cuộc chạy đua vũ trang mới giữa Mỹ, Trung Quốc và Nga, qua đó làm gia tăng bất ổn chiến lược.

Thượng nghị sĩ Ed Markey và Hạ nghị sĩ John Garamendi, đều thuộc đảng Dân chủ, đã nêu quan ngại về những tác động tiềm tàng của việc triển khai vũ khí trong không gian.

Laura Grego, Giám đốc cấp cao của Liên minh các nhà khoa học quan tâm, cho rằng chương trình sẽ sớm phải đối mặt với những thách thức lớn về chi phí và kỹ thuật. Theo bà, những vấn đề này có thể khiến Vòm Vàng gặp khó khăn tương tự các dự án phòng thủ tên lửa trên không gian trước đây.

Bảo Hà/Báo Tin tức và Dân tộc