Tạo xung lực hợp tác mới với Australia và New Zealand

Dấu mốc quan trọng trong quan hệ Việt Nam - Australia

Theo Bộ Ngoại giao, Australia và New Zealand đều là những đối tác phát triển hàng đầu của Việt Nam, cung cấp nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức thông qua các chương trình chuyển giao tri thức, đào tạo nâng cao năng lực, đào tạo cán bộ cấp Trung ương, phát triển hạ tầng giao thông, hỗ trợ nông nghiệp, ứng phó với biến đổi khí hậu và quản lý thiên tai, thúc đẩy bình đẳng giới.

Đồng thời, hai nước cũng là đối tác chiến lược của Việt Nam trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo và có nhiều tiềm năng hợp tác về khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Đại sứ Australia - bà Gillian Bird và Tổng Lãnh sự Australia - bà Sarah Hooper cùng Giám đốc điều hành SunRice - ông Paul Serra, tham quan Nhà máy Lấp Vò 2. Ảnh: ĐSQ AUSTRALIA

Ngoài ra, Australia và New Zealand đều là Đối tác Chiến lược toàn diện của ASEAN, coi Đông Nam Á là ưu tiên trong chính sách khu vực, trong đó Việt Nam được xem là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu.

Trong khuôn khổ chuyến thăm Australia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ hội kiến với Toàn quyền Sam Mostyn, hội đàm với Thủ tướng Anthony Albanese, và chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác. Đáng chú ý, hai nước dự kiến sẽ ra Tuyên bố chung với những cam kết mới nhằm đưa quan hệ song phương bước sang một giai đoạn phát triển mới, tiếp nối việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện vào tháng 3/2024.

Quan hệ Việt Nam - Australia tiếp tục phát triển tích cực trên tất cả các lĩnh vực kể từ khi thiết lập khuôn khổ quan hệ mới.

Về thương mại, Australia hiện là đối tác thương mại lớn thứ 7 của Việt Nam, trong khi Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 10 của Australia. Kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 14 tỷ USD trong năm 2025, gồm 6,8 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam và 7,2 tỷ USD nhập khẩu từ Australia. Trong sáu tháng đầu năm nay, tổng kim ngạch thương mại đạt 8,2 tỷ USD, tiếp tục duy trì đà tăng trưởng.

Hai nước đang hướng tới mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 20 tỷ USD trong thời gian tới.

Việt Nam chủ yếu xuất khẩu sang Australia hàng tiêu dùng và thực phẩm, trong khi nhập khẩu các nguyên liệu phục vụ sản xuất như quặng, than đá, bông và khí tự nhiên hóa lỏng.

Phía Australia đã mở cửa cho quả vải, xoài, thanh long, nhãn, chanh leo, bưởi, và tôm đông lạnh. Trong khi đó, Việt Nam đã mở cửa cho Australia đối với bảy loại quả gồm: cam, quýt, cherry, nho, đào, xuân đào, và mận việt quất.

Về đầu tư, theo Cục Đầu tư nước ngoài thuộc Bộ Tài chính, tính lũy kế đến cuối tháng 6/2026, Australia có 740 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký hơn 1,9 tỷ USD, tập trung vào công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghệ thông tin và dịch vụ lưu trú.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam có 101 dự án đầu tư sang Australia và 11 lượt điều chỉnh với tổng vốn đăng ký đạt 554,7 triệu USD, đứng thứ 11/88 địa bàn đầu tư ra nước ngoài của Việt Nam. Các dự án tiêu biểu gồm khoản đầu tư 18 triệu USD của An Viên Group vào chăn nuôi bò; dự án 135 triệu USD của TH Group phát triển chăn nuôi bò sữa và chế biến sữa tươi.

Hai nước cũng hướng tới mục tiêu tăng gấp đôi dòng vốn đầu tư hai chiều. Australia là một trong những đối tác song phương cung cấp ODA không hoàn lại lớn nhất cho Việt Nam. Mặc dù kinh tế khó khăn, Australia tiếp tục tăng ODA cho Việt Nam (98,3 triệu AUD cho năm tài khóa 2026 - 2027, 96,6 triệu AUD cho năm tài khóa 2025-2026). Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao, Australia đã hỗ trợ Việt Nam tổng cộng hơn 3 tỷ AUD (khoảng 47 nghìn tỷ đồng). Australia cũng có viện trợ cho Việt Nam ngay sau bão Yagi (2024), Buloi và Matmo (2025).

Thúc đẩy quan hệ với New Zealand

Cũng theo Bộ Ngoại giao, trong khuôn khổ chuyến thăm New Zealand, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ hội kiến Toàn quyền Dame Cindy Kiro; hội đàm với Thủ tướng Christopher Luxon; và chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác. Hai nước cũng nhân dịp này ra tuyên bố chung, với những cam kết mới nhằm thúc đẩy quan hệ song phương.

Việt Nam và New Zealand đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện vào tháng 2/2025, mở ra nền tảng cho hợp tác sâu rộng hơn trong giai đoạn mới. Việt Nam hiện là đối tác chiến lược toàn diện đầu tiên của New Zealand trong ASEAN. Hai nước đang triển khai năm trụ cột của Chương trình hành động triển khai quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giai đoạn 2025 - 2030, hướng tới mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 3 tỷ USD.

Kim ngạch thương mại hai chiều đạt gần 1,5 tỷ USD trong năm 2025, tăng 15,8% so với cùng kỳ năm 2024, và đạt 844,4 triệu USD trong nửa đầu năm nay, tăng 14,6%, gồm 399,6 triệu USD kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam và 444,8 triệu USD nhập khẩu từ New Zealand.

Để đạt mục tiêu kim ngạch thương mại song phương đạt 3 tỷ USD vào năm 2026, hai nước đã cam kết tiếp tục tạo thuận lợi cho việc mở cửa thị trường đối với nông sản, phối hợp chặt chẽ trong việc triển khai hiệu quả các hiệp định thương mại tự do mà cả hai cùng tham gia như Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Australia - New Zealand, Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương, và Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực, đồng thời tiếp tục thúc đẩy đầu tư hai chiều.

Về đầu tư, theo Cục Đầu tư nước ngoài, tính lũy kế đến cuối tháng 6/2026, New Zealand có 61 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký hơn 191 triệu USD, xếp thứ 43 trong số 153 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam.

Các dự án tập trung vào bất động sản, giáo dục - đào tạo, công nghiệp chế biến, chế tạo, nông - lâm - ngư nghiệp và xây dựng. Những dự án nổi bật gồm Aqua Riverside (115 triệu USD tại Đồng Nai); Trường Quốc tế ACG (33,4 triệu USD tại TP. HCM).

Việt Nam đầu tư sang New Zealand 13 dự án với tổng vốn 44,5 triệu USD, tập trung vào công nghiệp chế biến, chế tạo, bán buôn, bán lẻ, lưu trú, dịch vụ ăn uống, phân phối và nông nghiệp.

Về hợp tác phát triển, theo Bộ Ngoại giao, New Zealand dành cho Việt Nam nguồn ODA ổn định và tăng dần theo từng năm; trung bình khoảng 30 triệu NZD (tương đương 16 triệu USD) trong 4 - 5 năm, tập trung vào nông nghiệp, ứng phó biến đổi khí hậu, giáo dục. New Zealand hỗ trợ 3 triệu NZD giúp Việt Nam khắc phục hậu quả bão lũ (11/2025). Tuy quy mô không quá lớn, các dự án ODA của New Zealand đều thiết thực, đạt hiệu quả cao đáp ứng nhu cầu phát triển của Việt Nam.

Công Thành