Tạo cơ sở pháp lý đồng bộ về chi phí tố tụng

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành Phiên họp. Ảnh: media.quochoi.vn

Trình bày Tờ trình dự án Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Chi phí tố tụng, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng cho hay, mục đích ban hành Pháp lệnh là tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, thống nhất về chi phí tố tụng; bảo đảm trình tự, thủ tục thu, nộp, thanh toán tạm ứng chi phí tố tụng, chi phí tố tụng đơn giản, thuận tiện; bảo đảm quyền lợi hợp pháp của đương sự, cơ quan, tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã; góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xét xử của Tòa án.

Về nội dung cơ bản, dự thảo Pháp lệnh bổ sung quy định về chi phí tố tụng theo pháp luật về phục hồi, phá sản (Điều 1 và Điều 3).

Liên quan chi phí giám định, dự thảo bổ sung quy định miễn, giảm chi phí giám định trong tố tụng hình sự để phù hợp quy định tại khoản 5 Điều 135 của Bộ luật Tố tụng hình sự. Đồng thời, sửa đổi, bổ sung quy định tại các điều 42, 43, 44 về trách nhiệm nộp tiền tạm ứng, trách nhiệm chi trả, thủ tục nộp tiền tạm ứng chi phí giám định theo hướng cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng ra quyết định trưng cầu giám định có trách nhiệm nộp tiền tạm ứng, chi trả chi phí giám định khi trưng cầu các tổ chức, cá nhân thực hiện giám định mà không do ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí hoạt động để phù hợp quy định tại Điều 40 Luật Giám định tư pháp.

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng trình bày Tờ trình dự án Pháp lệnh. Ảnh: media.quochoi.vn

Liên quan chi phí tố tụng theo pháp luật về phục hồi, phá sản, dự thảo bổ sung 1 chương về chi phí tố tụng theo pháp luật về phục hồi, phá sản; với chi phí tố tụng khác sẽ được thực hiện theo quy định pháp luật về phục hồi, phá sản, hướng dẫn của Tòa án nhân dân Tối cao...

Pháp lệnh sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1-8-2026.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày báo cáo thẩm tra dự án Pháp lệnh. Ảnh: media.quochoi.vn

Trình bày báo cáo thẩm tra dự án Pháp lệnh, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu khẳng định, Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều Pháp lệnh Chi phí tố tụng và phạm vi sửa đổi, bổ sung; đối tượng áp dụng được nêu trong Tờ trình.

Từ đó, đề nghị Tòa án nhân dân tối cao tiếp tục rà soát để bảo đảm tính chính xác, đồng bộ, thống nhất, phù hợp giữa dự thảo Pháp lệnh với Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Trách nhiệm bồi thường của nhà nước và những luật liên quan; nguồn lực thực hiện, bảo đảm thủ tục phát sinh từ quy định của dự thảo là hợp lý, thống nhất với các quy định liên quan, không gây phiền hà cho cơ quan, tổ chức, cá nhân…

Các đại biểu dự Phiên họp. Ảnh: media.quochoi.vn

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, sau khi xem xét Hồ sơ và ý kiến thẩm tra, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất cần thiết ban hành Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Chi phí tố tụng; đề nghị Tòa án nhân dân tối cao tiếp tục phối hợp Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp rà soát toàn diện các nội dung đã trình, bảo đảm tiếp thu đầy đủ ý kiến thẩm tra, hoàn chỉnh Hồ sơ để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua đúng quy định.

Trong đó, chú ý rà soát tính toàn diện, thống nhất của hệ thống pháp luật, nhất là trong điều kiện những quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, Bộ luật Hình sự sắp tới cũng sửa đổi, để khi hai văn bản đó sửa đổi thì Pháp lệnh này không lạc hậu.

Tại Phiên họp, 100% thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội có mặt đã biểu quyết thông qua về mặt nguyên tắc dự thảo Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Chi phí tố tụng.

Linh Chi