Tạo bứt phá chiến lược, đưa Việt Nam làm chủ công nghệ cốt lõi, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu

Nhằm thực hiện thắng lợi chủ trương của Đảng về phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Chương trình quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược đã đề ra lộ trình cụ thể với tinh thần chủ động và quyết liệt. Trước hết, trong giai đoạn 2026-2030, Việt Nam tập trung lực lượng để làm chủ tối thiểu 4 công nghệ chiến lược thuộc danh mục do Thủ tướng Chính phủ ban hành, đồng thời phát triển và thương mại hóa ít nhất 15 sản phẩm, trong đó có 5 sản phẩm tự tin vươn ra thị trường khu vực và quốc tế. Song song với đó, Chương trình phấn đấu đạt tỷ lệ nội địa hóa khoảng 40%, hình thành tối thiểu 20 doanh nghiệp làm chủ công nghệ cốt lõi và đưa ít nhất 5 doanh nghiệp tham gia trực tiếp vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Bước sang giai đoạn 2031-2035, các mục tiêu tiếp tục được nâng cao toàn diện khi đất nước hướng tới việc làm chủ 6 công nghệ chiến lược và thương mại hóa 25 sản phẩm, với ít nhất 15 sản phẩm khẳng định được thương hiệu trên trường quốc tế. Đặc biệt, hệ sinh thái doanh nghiệp sẽ được mở rộng mạnh mẽ với 30 doanh nghiệp nòng cốt, trong đó có 10 doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Để hiện thực hóa những mục tiêu mang tính chiến lược nêu trên, Chương trình đã đề ra 5 nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm mang tính đồng bộ nhằm phát huy tối đa sức mạnh nội lực. Đầu tiên, về mặt thể chế, Nhà nước sẽ tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý vượt trội, đồng thời thúc đẩy các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò tiên phong trong việc "đặt hàng", ưu tiên mua sắm, sử dụng các sản phẩm công nghệ chiến lược nội địa.

Bên cạnh đó, hạ tầng kỹ thuật sẽ được chuẩn hóa thông qua việc xây dựng đồng bộ hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, kết hợp nâng cao năng lực đo lường, kiểm định và chứng nhận để bảo chứng chất lượng cho sản phẩm Việt khi ra thị trường.

Không dừng lại ở đó, Chương trình chú trọng hình thành chuỗi liên kết bền vững bằng cách khuyến khích các doanh nghiệp công nghệ lớn đóng vai trò đầu tàu, chủ động hợp tác với doanh nghiệp nhỏ và vừa, các viện nghiên cứu cùng trường đại học nhằm chuyển giao công nghệ và tối ưu hóa nguồn lực sản xuất.

Đồng thời, chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài được đặc biệt đẩy mạnh thông qua chế độ đãi ngộ đặc thù đối với đội ngũ Tổng công trình sư, chuyên gia, nhà khoa học xuất sắc, kết hợp phát triển mạng lưới chuyên gia trên Nền tảng số quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia. Sau cùng, Việt Nam sẽ chủ động hội nhập và hợp tác quốc tế để đẩy mạnh việc đồng phát triển, chuyển giao công nghệ tiên tiến, tranh thủ tối đa nguồn lực và trí tuệ toàn cầu.

Chương trình quốc gia đặc biệt chú trọng xây dựng mạng lưới chuyên gia, thu hút nhân tài và thúc đẩy liên kết bền vững giữa doanh nghiệp đầu chuỗi với các viện nghiên cứu, trường đại học. (Thiết kế: Mai Huyên)

Việc triển khai hiệu quả Chương trình quốc gia đặc biệt này không chỉ là lời giải cho bài toán nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế, mà còn là bước đi chiến lược nhằm bảo đảm quốc phòng, an ninh, khẳng định trí tuệ và vị thế Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Mai Huyên