Cơ hội bứt phá cho hệ sinh thái bảo mật 'Make in Vietnam'

Điểm nghẽn lớn nhất của ngành an ninh mạng nội địa trong nhiều năm qua chính là rào cản về tư duy. Trước đây, nhiều tổ chức chỉ xem việc bảo mật là giải pháp đối phó, hoặc là một gánh nặng tài chính không sinh lời. Tuy nhiên, dưới tác động của Luật An ninh mạng 2025 cùng các nghị định xử phạt nghiêm khắc, nhận thức cũ đang bị buộc phải thay đổi hoàn toàn.

Chia sẻ về vấn đề này, ông Trương Đức Lượng - Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty CP An ninh mạng Việt Nam (VSEC - Thành viên Tập đoàn công nghệ G-Group) - nhấn mạnh: “Trước đây, không ít doanh nghiệp vẫn coi an ninh mạng là một khoản chi phí ‘chìm’, tức là chỉ thấy chi ra chứ không trực tiếp sinh lời. Tuy nhiên, luật mới sẽ tạo ra một bước ngoặt lớn trong tư duy đầu tư. Điểm khác biệt cốt lõi là giờ đây nó đã chuyển dịch thành chi phí tuân thủ bắt buộc và thiết yếu, là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp được phép vận hành hợp pháp và an toàn”.

Ông Trương Đức Lượng - Chủ tịch Hội đồng quản trị VSEC.

Dưới góc nhìn của một doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bảo mật thực chiến, ông Nguyễn Hữu Trung - CEO CyStack - cũng bày tỏ sự lạc quan khi tư duy của cơ quan quản lý đã chuyển dịch từ “quản lý để ngăn chặn” sang “kiến tạo để phát triển”. Sự cởi mở này giúp các tổ chức hiểu rằng “đầu tư cho an toàn thông tin có nghĩa là đầu tư cho niềm tin của khách hàng về doanh nghiệp, đầu tư cho sự an toàn của doanh nghiệp”, ông Trung nhận định.

Niềm tin số trên Internet giờ đây chính là tài sản quý giá nhất, buộc các đơn vị phải chủ động rót vốn bảo vệ rủi ro ngay từ những giây phút ban đầu.

Quy mô thị trường tăng trưởng 10 lần

Một trong những quy định mang tính đột phá và thực tế nhất của Luật An ninh mạng mới là yêu cầu khối Nhà nước phải bố trí tối thiểu 15% tổng kinh phí của các chương trình, dự án chuyển đổi số và công nghệ thông tin cho việc bảo vệ an ninh mạng.

Việc luật hóa dòng ngân sách được xem là một bước tiến rất lớn. Đánh giá về tiềm năng thị trường, Chủ tịch VSEC Trương Đức Lượng đưa ra dự báo: “Quy mô ngành an ninh mạng trong 5 năm tới có khả năng tăng trưởng đột phá lên tới 10 lần so với hiện nay”. Sự bùng nổ đến từ dòng vốn 15% định sẵn của khối công, làn sóng tuân thủ của nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs), cùng sự ra đời của các công nghệ bảo vệ mới để chống lại các hình thức tấn công bằng AI, Deepfake.

Tuy nhiên, CEO CyStack Nguyễn Hữu Trung cũng đưa ra một lưu ý quan trọng về cách giải ngân nguồn vốn trên để đạt hiệu quả thực chất. Theo ông, lâu nay phần lớn các chi phí dự án thường chỉ được đổ vào việc mua sắm phần mềm, thiết bị đắt tiền mà bỏ quên yếu tố con người, dẫn đến việc thiếu chuyên gia có năng lực thực sự để vận hành hệ thống. Vì vậy, bên cạnh ngân sách, các tổ chức cần chú trọng vào việc đào tạo, nâng cao nghiệp vụ nhân sự và có cơ chế đánh giá mức độ hiệu quả sau đầu tư thay vì chỉ coi đây là hoạt động mua sắm một lần.

“Mảnh đất vàng” cho các giải pháp Make in Vietnam

Việc đưa các điều khoản ưu tiên phát triển và sử dụng dịch vụ an ninh mạng trong nước vào Luật An ninh mạng 2025 (cụ thể tại Điều 37 về “Nâng cao năng lực tự chủ về an ninh mạng”) chính là bệ đỡ toàn diện để hệ sinh thái “Make in Vietnam” cất cánh. Khi các hệ thống thông tin trọng yếu của quốc gia cần được bảo vệ khắt khe, đây sẽ là “mảnh đất vàng” để doanh nghiệp Việt phát huy thế mạnh.

Ông Lượng phân tích: “Để tiếp cận và bảo vệ các hệ thống đặc thù này, đòi hỏi những tiêu chuẩn cực kỳ nghiêm ngặt. Đây lại chính là ‘mảnh đất vàng’ để doanh nghiệp Việt phát huy tối đa lợi thế cạnh tranh nhờ sự thấu hiểu sâu sắc hạ tầng bản địa và thế mạnh vượt trội về nguồn nhân lực”. Nhằm khắc phục điểm yếu về quy mô vốn và chiều sâu công nghệ lõi, các doanh nghiệp nội địa có thể chọn cách bắt tay với tập đoàn quốc tế, nhận chuyển giao công nghệ, sau đó tối ưu và “nội địa hóa” cho phù hợp với đặc thù pháp lý Việt Nam.

Ông Nguyễn Hữu Trung - CEO CyStack - nhấn mạnh sự cần thiết của việc đào tạo, nâng cao nghiệp vụ nhân sự trong lĩnh vực an ninh mạng.

Cùng với đó, hàng rào tuân thủ pháp lý cũng mở rộng cơ hội thị trường cho các mảng dịch vụ đặc thù. Việc duy trì hệ thống giám sát an ninh mạng (SOC), đánh giá và kiểm tra lỗ hổng bảo mật (Pentest) sẽ không còn là dịch vụ xa xỉ, mà trở thành nhóm dịch vụ thường trực, thiết yếu giống như hệ thống phòng cháy chữa cháy của mọi tòa nhà. Theo ông Trung, khi thị trường mở lòng đón nhận, các doanh nghiệp bảo mật sẽ có “nhiều đất diễn hơn”, từ tư vấn pháp lý, đánh giá an toàn thông tin đến đào tạo nhận thức. Bản thân các công ty này cũng bị đặt vào một môi trường cạnh tranh lành mạnh, buộc phải nâng cao chất lượng dịch vụ liên tục.

Luật mới không chỉ là một rào chắn bảo vệ, mà còn tạo ra một không gian hợp tác công - tư sâu rộng và cùng có lợi. Thay vì mối quan hệ “cơ quan quản lý và đối tượng bị quản lý”, Nhà nước sẽ là bên tạo ra sân chơi, và các công ty an ninh mạng nội địa sẽ đóng góp trở lại cho sự an toàn trên không gian số quốc gia. Các chuyên gia đều đặt kỳ vọng lớn vào sự trưởng thành của hệ sinh thái bảo mật nội địa, vào tương lai thay vì chỉ nhập khẩu hay gia công, doanh nghiệp Việt sẽ có đủ không gian, động lực và cả sự hỗ trợ về R&D để dần làm chủ công nghệ lõi.

Đưa ra tầm nhìn chiến lược cho chặng đường phía trước, ông Trương Đức Lượng kết luận: “Kỳ vọng lớn nhất của tôi là trong vòng 5 năm tới, thị trường tài chính Việt Nam sẽ đón nhận những doanh nghiệp chuyên sâu về an ninh mạng đầu tiên chính thức niêm yết trên sàn chứng khoán. Việc đứng chung sân chơi với các ngành kinh tế truyền thống không chỉ khẳng định quy mô, sự minh bạch mà còn mở ra kênh huy động vốn khổng lồ giúp các doanh nghiệp Việt bứt phá, vươn tầm ra khu vực và quốc tế”.

Thụy Phương