Tăng sức hỗ trợ để hộ, cá nhân kinh doanh bước vào thời kỳ 'tự quản trị thuế'

Chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính đơn thuần sang phục vụ, hỗ trợ và đồng hành với người nộp thuế

Giải đáp kịp thời, hạn chế sai sót

Năm 2026 đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong tiến trình hiện đại hóa công tác quản lý thuế, hướng tới xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và phù hợp với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế số. Ông Mai Xuân Thành, Cục trưởng Cục Thuế cho biết, ngày 10/11/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Quản lý thuế số 108, có hiệu lực thi hành từ 1/7/2026 để triển khai đồng bộ, thống nhất và hiệu quả. Ngày 30/6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 252/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế và Nghị định số 254 quy định về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử.

Đây là những văn bản pháp lý quan trọng tạo nền tảng cho bước chuyển mạnh mẽ trong quản lý thuế theo hướng hiện đại, minh bạch, dựa trên dữ liệu quản lý rủi ro và quản lý tuân thủ; chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính đơn thuần sang phục vụ, hỗ trợ và đồng hành với người nộp thuế; cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục hành chính nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế ngày càng thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ, giảm hạn chế sai sót và đảm bảo công bằng, minh bạch, ông Mai Xuân Thành khẳng định.

Song trong quá trình sản xuất kinh doanh cũng phát sinh rất nhiều tình huống cần cách xử lý linh hoạt. Trong đó, có trường hợp xuất hóa đơn của một số hộ kinh doanh truyền thống có mở rộng bán hàng trên mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử. Ông Vũ Hồng Long, Phó Trưởng Thuế TP. Hà Nội cho biết, theo quy định hiện hành thì phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân của hộ cá nhân kinh doanh được xác định trên cơ sở doanh thu thực tế và sẽ được thực hiện ổn định trong năm. Việc chuyển sang phương pháp tính thuế mới sẽ chỉ thực hiện từ năm tiếp theo khi có đủ điều kiện theo quy định.

Ví dụ, hộ đang thực hiện theo mức thu dưới 3 tỷ đồng, bây giờ có doanh thu trên 3 tỷ đồng, chuyển sang phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân trên thu nhập tính thuế thì lúc ấy, sang năm mới sẽ thực hiện chuyển sang phương pháp tính mới. Quy định này cũng nhằm đảm bảo tính ổn định trong thực hiện nghĩa vụ thuế và đơn giản trong việc hạch toán quản lý và quản lý sổ sách của hộ cá nhân kinh doanh. Về phía cơ quan thuế cũng khuyến nghị các hộ, cá nhân kinh doanh là trong năm nếu dự kiến sẽ vượt ngưỡng và theo các quy định phải chuyển đổi về phương pháp tính thì các hộ kinh doanh nên chủ động chuẩn hóa lại sổ sách, hóa đơn chứng từ cũng như các hồ sơ chi phí ngay trong năm để khi bước sang năm mới, triển khai phương pháp tính mới sẽ được thuận lợi và chủ động hơn, ông Vũ Hồng Long khuyến nghị.

Sau khi đã nắm rõ các quy định mới về thuế, điều mà rất nhiều hộ và cá nhân kinh doanh quan tâm là triển khai đúng trong thực tế. Đặc biệt, với những nhà bán hàng mỗi ngày phát sinh hàng trăm, thậm chí hàng nghìn đơn hàng từ cửa hàng, website, mạng xã hội và nhiều sàn thương mại điện tử, việc quản lý và tuân thủ thuế sẽ được thực hiện để vừa hiệu quả, vừa hạn chế sai sót.

Về vấn đề này, bà Nguyễn Thị Minh Khuê, Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo cho biết, Sapo đã phát triển Giải pháp quản lý bán hàng đa kênh, giúp các nhà bán hàng quản lý tập trung hoạt động kinh doanh, đồng thời hỗ trợ thực hiện các yêu cầu về hóa đơn và tuân thủ thuế một cách hiệu quả. Tất cả đơn hàng từ các kênh bán khác nhau sẽ được tự động đồng bộ về một nền tảng duy nhất. Bộ lọc thông minh của nền tảng giúp người bán nhanh chóng phân loại dữ liệu, lọc chính xác đơn hàng và doanh thu theo từng kênh, tạo thuận lợi cho việc xuất hóa đơn và kê khai đúng quy định, đồng thời tiết kiệm đáng kể thời gian và công sức. Trong hoạt động bán hàng đa kênh, việc phát sinh đơn hoàn là điều khó tránh khỏi, kéo theo yêu cầu xử lý hóa đơn điều chỉnh hoặc hóa đơn thay thế, chỉnh sửa. Sapo đã tích hợp tính năng tự động xử lý các nghiệp vụ này ngay khi phát sinh hoàn hàng. Nhờ đó, nhà bán hàng giảm thiểu rủi ro sai sót, hạn chế quá tải công việc và giảm áp lực cho đội ngũ vận hành.

Với chuỗi nhà hàng có nhiều điểm bán và nhập nguyên liệu từ nhiều nguồn khác nhau, hộ kinh doanh nên tổ chức, lưu trữ hồ sơ và chứng cùng cần phải tìm được giải pháp để vừa thuận tiện trong vận hành, vừa đáp ứng yêu cầu của cơ quan thuế. Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam lưu ý, các cơ sở từ khâu hàng hóa, nguyên vật liệu mua vào đến khâu tồn kho, tồn kho xong chế biến, bán ra và kế toán đều được cụ thể một bộ thống nhất. Khi quản trị tốt sẽ biết được rủi ro, bảo đảm kiểm soát nội bộ của mình, kiểm soát hàng hóa. Và khi cung cấp dữ liệu cho cơ quan thuế rất là đơn giản, dễ hiểu.

Chuyển đổi số để nâng cao chất lượng phục vụ

Trong tiến trình xây dựng nền tài chính quốc gia hiện đại, minh bạch và hiệu quả, Bộ Tài chính đã xác định cải cách chuyển đổi số để nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp là những nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt. Đối với ngành thuế, yêu cầu tiếp tục đổi mới toàn diện phương thức quản lý, thực sự trở thành một cơ quan hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, minh bạch, liêm chính, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.

Trên tinh thần đó, ông Mai Xuân Thành cho biết, trong thời gian tới sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm và đơn giản hóa mạnh mẽ các thủ tục thuế. Từng quy trình, từng thủ tục phải tiếp tục được rà soát từ góc nhìn của người thực hiện, đảm bảo rõ ràng, dễ hiểu, dễ tiếp cận và dễ thực hiện; giảm tối đa thời gian và chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp. Ngành thuế sẽ tiếp tục nâng cấp các nền tảng ứng dụng dịch vụ thuế điện tử, tăng cường kết nối liên thông, chia sẻ dữ liệu với các cơ quan tổ chức có liên quan, từng bước tự động hóa các quy trình đăng ký, kê khai, nộp thuế và các thủ tục liên quan.

Mục tiêu xuyên suốt là ứng dụng dữ liệu và công nghệ để chủ động nhận diện, cảnh báo từ sớm, từ xa, nhắc nhở và hỗ trợ người nộp thuế phòng tránh sai sót, qua đó hỗ trợ tối đa để người nộp thuế tự nguyện tuân thủ đúng pháp luật. Cơ quan thuế các cấp phải sẵn sàng lắng nghe, chia sẻ và hỗ trợ kịp thời, hiệu quả đối với những khó khăn vướng mắc chính đáng của người nộp thuế. Không để người nộp thuế thiếu thông tin, không biết phải thực hiện như thế nào hoặc không biết tìm đâu để được hướng dẫn, hỗ trợ.

“Khi doanh nghiệp và người dân kinh doanh có hiệu quả, có lợi nhuận thì sẽ đóng góp nhiều hơn cho ngân sách nhà nước, qua đó tạo nguồn lực phát triển hạ tầng, bảo đảm quốc phòng, an ninh và an sinh xã hội. Đây là nguyên tắc chung mà mọi quốc gia đều hướng tới. Điều quan trọng là người dân, doanh nghiệp hiểu rằng đồng tiền thuế của mình được sử dụng vào đâu, mang lại những giá trị gì cho xã hội và cho chính mình. Đó cũng là mục tiêu mà ngành thuế luôn hướng tới và cam kết đồng hành cùng người nộp thuế”, ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế khẳng định.

Hương Giang