Tán thành định hướng phân quyền triệt để cho các thành phố là đô thị đặc biệt

Nội dung trên được Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu nêu khi thẩm tra dự thảo Luật Phát triển đô thị tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 7/8.

Quang cảnh phiên họp sáng 7/8.

Theo ông Phan Chí Hiếu, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và các cơ quan của Quốc hội tham gia thẩm tra đều tán thành sự cần thiết ban hành Luật Phát triển đô thị nhằm kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng, tạo lập khuôn khổ pháp lý ổn định, thống nhất với những cơ chế đặc thù, vượt trội để thúc đẩy phát triển các đô thị lớn; đẩy mạnh phân quyền, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị đô thị.

“Về nội dung của dự thảo Luật, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành định hướng xây dựng Luật là đạo luật khung về phân quyền, trong đó Quốc hội phân quyền trực tiếp, triệt để và ổn định cho chính quyền TP.HCM, các thành phố sẽ được công nhận là đô thị loại đặc biệt“, ông Phan Chí Hiếu nhấn mạnh.

Để bảo đảm các cơ chế, chính sách đặc thù phát huy hiệu quả, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị làm rõ phạm vi áp dụng các cơ chế, chính sách của Luật, tránh mở rộng đối tượng áp dụng nhưng không đi kèm cơ chế quản lý và kiểm soát tương ứng; trường hợp cần mở rộng thì phải quy định ngay trong phạm vi điều chỉnh của Luật hoặc nghiên cứu quy định trong các luật chuyên ngành có liên quan.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành chủ trương phân quyền mạnh cho địa phương, song ông Phan Chí Hiếu đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về nguyên tắc, phạm vi phân quyền; xác định rõ nguyên tắc, giới hạn để Chính phủ quy định phạm vi áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù; thiết kế đầy đủ cơ chế kiểm soát quyền lực, trách nhiệm giải trình, bảo đảm công khai, minh bạch và thống nhất trong tổ chức thi hành Luật.

Về tính khả thi và tổ chức thi hành, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục đánh giá đầy đủ điều kiện bảo đảm thực hiện, nhất là việc chuẩn bị hệ thống các văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành, nguồn lực, tổ chức bộ máy để triển khai đồng bộ, hiệu quả ngay sau khi Luật được thông qua; hoàn thiện các quy định chuyển tiếp để bảo đảm không bỏ sót trường hợp, tránh tạo khoảng trống pháp lý.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng.

Trình bày tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nêu rõ dự án Luật được xây dựng nhằm tạo lập khuôn khổ pháp lý ổn định, đồng bộ và đột phá cho phát triển các thành phố, đặc biệt là TP.HCM, đô thị đặc biệt, thành phố khác; góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng, nguồn lực và tổ chức thực hiện, thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững.

“Yêu cầu phát triển của các thành phố, nhất là đô thị đặc biệt trong bối cảnh mới đòi hỏi cần ban hành một đạo luật có tính ổn định, dài hạn để giải quyết các vấn đề về quy hoạch, hạ tầng, môi trường, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, giáo dục, y tế, an sinh xã hội, liên kết vùng và quản trị đô thị“, ông Hoàng Thanh Tùng nói.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, dự án Luật tạo hành lang pháp lý mới nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của các vùng có vị trí chiến lược, tạo động lực tăng trưởng mới, thu hút các nguồn lực đầu tư chất lượng cao.

Dự thảo Luật Phát triển đô thị được xây dựng theo tinh thần pháp luật kiến tạo phát triển, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với cơ chế kiểm soát quyền lực; bảo đảm công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình; chỉ quy định các vấn đề có tính nguyên tắc, khung chính sách thuộc thẩm quyền của Quốc hội, đồng thời trao quyền chủ động cho Chính phủ và các địa phương trong tổ chức thực hiện...

Giới thiệu một số nội dung chủ yếu của dự thảo Luật, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng nêu rõ, việc mở rộng thẩm quyền của thành phố là đô thị đặc biệt trong xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật nhằm quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành và xử lý các vấn đề đặc thù phát sinh từ thực tiễn quản lý, phát triển đô thị.

“Cơ chế phân quyền được thiết kế đồng bộ với các yêu cầu về giám sát, thanh tra, kiểm tra và trách nhiệm giải trình nhằm kiểm soát chặt chẽ trong quá trình thực hiện, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Đồng thời, dự thảo Luật đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cho phép điều chỉnh quy trình, thẩm quyền giải quyết theo hướng đơn giản, thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp“, Bộ trưởng Bộ Tư pháp nói.

Dự thảo Luật cũng tạo cơ sở pháp lý để phát triển các lĩnh vực có vai trò động lực đối với tăng trưởng như trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, logistics, kinh tế biển, hạ tầng năng lượng, giáo dục, y tế, du lịch, thu hút nhà đầu tư chiến lược, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Cũng theo tư lệnh ngành Tư pháp, dự thảo Luật thiết lập cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ thông qua thanh tra, kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình; đồng thời có quy định khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung và xử lý nghiêm các hành vi tham nhũng, trục lợi, lạm dụng chính sách.

Anh Văn