Sửa Luật Hải quan: Liên thông dữ liệu định danh để ngăn chia nhỏ đơn hàng trốn thuế

Bổ sung thẩm quyền cho hải quan khi phát hiện hàng hóa giả mạo

Chiều 15/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan.

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự thảo luật đã bổ sung việc xác định thời hạn khai bổ sung là trước thời điểm dừng đưa hàng hóa qua khu vực giám sát hải quan.

Trường hợp khai bổ sung quá thời hạn hoặc khai bổ sung theo yêu cầu của cơ quan hải quan thì người khai hải quan bị xử phạt theo quy định của pháp luật.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn. Ảnh: QH

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung thẩm quyền để cơ quan hải quan chủ động tạm dừng làm thủ tục hải quan nếu trong quá trình kiểm tra, giám sát, kiểm soát phát hiện có căn cứ rõ ràng nghi ngờ hàng hóa quá cảnh là hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ.

Vẫn theo Bộ trưởng, dự thảo luật đã bổ sung nguyên tắc kiểm tra sau thông quan trên cơ sở hiện đại hóa và áp dụng quản lý rủi ro; đồng thời hợp nhất thủ tục kiểm tra sau thông quan tại trụ sở người khai hải quan và trụ sở doanh nghiệp.

Cùng với đó, dự thảo đã sửa đổi thời hạn kiểm tra sau thông quan và gia hạn thời gian kiểm tra từ "10 ngày làm việc" lên "tối đa 20 ngày"; quy định nguyên tắc thực hiện kiểm tra sau thông quan và giao Chính phủ quy định chi tiết nội dung này.

Đại diện cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cùng các cơ quan của Quốc hội thống nhất về sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan trên cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn như Chính phủ trình.

Thường trực Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định còn bất cập nhằm tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp. Đối với các chính sách mới, cần bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đánh giá đầy đủ tác động và yêu cầu về hạ tầng số trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua.

Bắt buộc liên thông dữ liệu định danh

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh: lần sửa đổi này không chỉ nhằm hoàn thiện quy trình mà phải đổi mới tư duy quản lý, chuyển từ tiền kiểm sang quản lý rủi ro, từ quản lý hồ sơ sang quản lý dữ liệu, từ quản lý hành chính sang phục vụ phát triển, đồng thời thúc đẩy tuân thủ tự nguyện của doanh nghiệp.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu. Ảnh: QH

Đối với quy định bổ sung về quản lý hàng hóa thương mại điện tử xuyên biên giới, Chủ tịch Quốc hội đánh giá đây là một trong những nội dung đột phá của dự thảo luật, góp phần khắc phục khoảng trống pháp lý trước sự phát triển nhanh của hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới.

Thời gian qua, lượng lớn đơn hàng giá trị nhỏ qua cửa khẩu khiến phương thức quản lý truyền thống không còn phù hợp, trong khi tình trạng chia nhỏ giá trị hàng hóa để lợi dụng chính sách miễn thuế cũng làm gia tăng nguy cơ thất thu ngân sách.

Vì vậy, Chủ tịch Quốc hội đề nghị dự thảo luật quy định theo hướng bắt buộc liên thông dữ liệu định danh và xây dựng cổng thông tin hải quan chuyên dụng phục vụ quản lý hàng hóa thương mại điện tử xuyên biên giới.

Đánh giá cao việc bổ sung quy định về quản lý tuân thủ, Chủ tịch Quốc hội cho rằng dự thảo đã chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu dựa trên phân luồng xanh, vàng, đỏ tại thời điểm thông quan sang quản lý doanh nghiệp theo mức độ tuân thủ pháp luật trong suốt quá trình hoạt động. Đây là quy định mới và doanh nghiệp chắc đều rất phấn khởi", Chủ tịch Quốc hội bày tỏ.

Đối với quy định về khai bổ sung hồ sơ hải quan, Chủ tịch Quốc hội cho rằng việc siết chặt là cần thiết nhằm ngăn chặn hành vi hợp thức hóa hồ sơ hoặc tẩu tán chứng cứ khi có dấu hiệu buôn lậu.

Tuy nhiên, cần phân định rõ giữa trường hợp doanh nghiệp vô ý sai sót và trường hợp cố tình vi phạm; đồng thời quy định rõ thời hạn cơ quan hải quan được yêu cầu doanh nghiệp khai bổ sung để tránh kéo dài thủ tục, ảnh hưởng đến dòng tiền và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Luân Dũng