Sửa Luật Dầu khí để thu hút đầu tư

Dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) được Bộ Công Thương trình Chính phủ với nhiều điểm đột phá, được kỳ vọng không chỉ là đòn bẩy giúp đảm bảo an ninh năng lượng, đáp ứng mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số mà còn góp phần cải thiện mức độ hấp dẫn của môi trường đầu tư tại Việt Nam trong lĩnh vực dầu khí.

Nền tảng pháp lý quan trọng cho ngành dầu khí

Tiến sĩ Nguyễn Quốc Thập – Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam phát biểu tại hội thảo. Ảnh: A.N/Bnews/vnanet.vn

Tiến sỹ Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam cho biết Luật Dầu khí năm 2022 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2023) đã có những nội dung tiến bộ và tác động tích cực đến hoạt động dầu khí nói chung, ngành năng lượng của Việt Nam. Theo đó, các hợp đồng dầu khí đã được ký kết nhiều trong giai đoạn vừa qua trong khi trước đó nhiều năm không thể thực hiện được. Số lượng các công trình dầu khí đưa vào hoạt động cũng nhiều hơn; các hoạt động điều tra cơ bản cũng được tái khởi động trở lại. Đặc biệt, sản lượng khai thác dầu khô đã được phục hồi và theo chiều hướng tăng bắt đầu từ năm 2025 vừa qua và năm 2026 sẽ vẫn tăng so với năm 2025 trong khi những năm trước đều ở trạng thái suy giảm.

Trong Tờ trình Chính phủ về Dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) mới nhất, Bộ Công Thương cũng thông tin, trong gần 3 năm qua, một khối lượng công việc rất lớn đã được thẩm định, phê duyệt, chấp thuận giúp cho ngành dầu khí phát triển nhanh và bền vững. Cụ thể, Danh mục 4 đề án điều tra cơ bản về dầu khí cho giai đoạn 2026-2030 đã được phê duyệt; 4 Hợp đồng dầu khí mới đã được ký trong năm 2025 và năm 2026, dự kiến ký tiếp 2 Hợp đồng dầu khí mới trong quý II/2026, sau 6 năm không ký được Hợp đồng dầu khí nào; gia hạn 3 Hợp đồng dầu khí; chấp thuận gia hạn giai đoạn tìm kiếm thăm dò dầu khí của 26 Hợp đồng dầu khí; cấp mới Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 4 Hợp đồng dầu khí; điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 17 Hợp đồng dầu khí; phê duyệt 37 Báo cáo, Kế hoạch phát triển mỏ dầu khí; trong đó năm 2025 có 3 mỏ, công trình mới được đưa vào khai thác…

Đối với Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) - đơn vị nòng cốt của ngành dầu khí, gia tăng trữ lượng dầu khí trong nước 3 năm qua đạt 38,8 triệu tấn quy dầu, hoàn thành kế hoạch đề ra; sản lượng khai thác dầu khí 3 năm qua đạt 24,89 triệu tấn dầu và 19,83 tỷ m3 khí, vượt kế hoạch đề ra; nộp ngân sách nhà nước toàn Tập đoàn 3 năm đạt 480,2 nghìn tỷ đồng...

Sửa Luật để thu hút đầu tư

Tuy vậy, trong tờ trình Chính phủ về Dự án Luật Dầu khí (sửa đổi), Bộ Công Thương cũng chỉ rõ, sản lượng nhiều mỏ dầu khí hiện hữu đang suy giảm trong khi các mỏ dầu khí mới hầu hết là các mỏ cận biên với trữ lượng dầu khí không cao; công tác tìm kiếm thăm dò dầu khí ở các vùng nước sâu, xa bờ lại gặp khó khăn do địa chất phức tạp và yếu tố phức tạp, nhạy cảm về quốc phòng, an ninh. Thêm vào đó, giá dầu thô phụ thuộc vào thị trường thế giới, gần đây có những biến động bất thường nằm ngoài dự báo của các tổ chức, tư vấn quốc tế và tình hình thế giới có nhiều biến động ảnh hưởng lớn đến nguồn cung năng lượng…

Bên cạnh đó, hoạt động dầu khí cũng đã phát sinh một số vướng mắc, bất cập cần được xử lý. Cụ thể, một số vấn đề khung có tính nguyên tắc mang tính đặc thù của hoạt động dầu khí phát sinh nhưng chưa được quy định cụ thể tại Luật Dầu khí năm 2022. Một số vấn đề thường xuyên biến động được quy định trong Luật Dầu khí năm 2022 hiện không còn phù hợp với thực tiễn đã có những thay đổi; cùng với sự biến đổi không ngừng của các thành tựu khoa học - kỹ thuật, xu hướng chuyển dịch năng lượng, cơ chế phát triển, thúc đẩy chuỗi giá trị dầu khí và năng lượng ngoài khơi, gắn với dịch vụ dầu khí kỹ thuật cao cần được bổ sung, hoàn thiện…

“Với yêu cầu phát triển của đất nước, với tiềm năng của ngành dầu khí và khả năng thu hút đầu tư vào lĩnh vực dầu khí, Luật Dầu khí cần được sửa đổi nhằm mục tiêu tăng cường hoạt động dầu khí, đưa thêm các công trình, mỏ mới vào khai thác, gia tăng số lượng các dự án hoạt động”, Tiến sỹ Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam cho biết.

Hoàn thiện chính sách ưu đãi đầu tư

Ngày 3/4/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 81/NQ-CP về việc Thông qua 5 chính sách của Luật Dầu khí (sửa đổi). Cụ thể, chính sách 1 là hoàn thiện, đơn giản hóa thủ tục, tăng cường phân quyền, giao quyền trong thẩm định, phê duyệt các bước triển khai điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí; chính sách 2 là bổ sung, hoàn thiện các quy định về hợp đồng dầu khí và hoạt động dầu khí; chính sách 3 là bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách quy định về ưu đãi đầu tư trong hoạt động dầu khí; chính sách 4 là quy định cơ chế, chính sách phát triển chuỗi giá trị dầu khí, bao gồm dịch vụ dầu khí kỹ thuật cao và năng lượng ngoài khơi; chính sách 5 là quy định khung cho việc giảm phát thải khí nhà kính, thu giữ và lưu trữ các-bon trong hoạt động dầu khí.

Trên cơ sở đó, dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) tập trung vào các nội dung khác nhau; trong đó có nội dung hoàn thiện cơ chế chính sách quy định về ưu đãi đầu tư trong hoạt động dầu khí. Cụ thể, dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) bổ sung, hoàn thiện cơ chế chính sách quy định ưu đãi cho mỏ dầu khí cận biên; dự án dầu khí áp dụng nâng cao hệ số thu hồi dầu; bổ sung chính sách ưu đãi đầu tư đối với hoạt động thu giữ và lưu trữ các-bon (CCS).

Cùng đó, dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) cũng quy định cơ chế, chính sách phát triển chuỗi giá trị dầu khí, bao gồm dịch vụ dầu khí kỹ thuật cao và năng lượng ngoài khơi. Cụ thể, dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) sửa đổi quy định nhằm đơn giản hóa thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư các dự án phát triển mỏ dầu khí có chuỗi đồng bộ các hạng mục công trình, thiết bị dầu khí trên đất liền và trên biển (bao gồm trung và hạ nguồn); bổ sung quy định khung về bảo đảm an toàn cho chuỗi giá trị dầu khí.

Đặc biệt, dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) quy định việc miễn giảm tiền thuê mặt nước, đáy biển đối với các dự án đường ống dẫn khí ngoài khơi; bổ sung quy định về ưu tiên và khuyến khích phát triển lĩnh vực dịch vụ dầu khí kỹ thuật cao trong chuỗi giá trị dầu khí.

Ngoài ra, dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) cũng bổ sung quy định về chính sách thúc đẩy phát triển các dự án năng lượng ngoài khơi mà Việt Nam rất có tiềm năng (điện gió ngoài khơi, địa nhiệt, hydrogen trắng,...) gắn với chuỗi giá trị dầu khí tại các lô dầu khí đã được phê duyệt danh mục; trong đó giao trách nhiệm cho Petrovietnam quản lý, giám sát các dự án năng lượng ngoài khơi.

Ông Trần Thanh Tùng - Phó Vụ trưởng Vụ Dầu khí và Than - Bộ Công Thương cho biết: "việc sửa đổi Luật Dầu khí không chỉ nhằm tháo gỡ các vướng mắc trước mắt, mà còn hướng tới nâng cao tính minh bạch, đồng bộ của hệ thống pháp luật, tiệm cận thông lệ quốc tế, qua đó cải thiện môi trường đầu tư trong lĩnh vực dầu khí". Bên cạnh đó, việc hoàn thiện Luật Dầu khí còn góp phần thể chế hóa các chủ trương lớn về phát triển công nghiệp - năng lượng, với yêu cầu cắt giảm thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp gắn với kiểm tra, giám sát, bảo đảm minh bạch và hiệu quả.

Theo Quyết định số 2352/QĐ-TTg ngày 24/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ trình Quốc hội dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) vào tháng 7/2026. Quốc hội xem xét, thông qua Luật Dầu khí (sửa đổi) tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội Khóa XVI vào tháng 10/2026.

Anh Nguyễn/Bnews/vnanet.vn