Sửa đổi Luật Dầu khí: Tháo gỡ triệt để các nút thắt trong hoạt động dầu khí

Hoàn thiện khung pháp lý cho ngành dầu khí

Ngày 21/4, tại TP. Hồ Chí Minh, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị lấy ý kiến đối với Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi, thay thế Luật Dầu khí số 12/2022/QH15). Đây được xem là bước đi quan trọng trong quá trình hoàn thiện khung pháp lý mới cho ngành dầu khí, nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn tồn tại và tạo động lực phát triển trong bối cảnh ngành năng lượng đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu rộng.

Hội nghị do Vụ Dầu khí và Than (Bộ Công Thương) chủ trì, với sự tham dự cùng đại diện các bộ, ngành, doanh nghiệp và tổ chức liên quan. Không khí thảo luận tại hội nghị tập trung vào việc nhận diện những vướng mắc từ thực tiễn, từ đó đề xuất các giải pháp cụ thể để đưa vào dự thảo luật.

Hội nghị do Vụ Dầu khí và Than (Bộ Công Thương) chủ trì nhằm lấy ý kiến đối với Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi). Ảnh: Hoàng Chiến.

Phát biểu tại hội nghị, ông Trần Thanh Tùng, Phó Vụ trưởng Vụ Dầu khí và Than cho biết, trong thời gian qua, Bộ Công Thương đã phối hợp chặt chẽ với Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PetroVietnam) và các nhà thầu để xây dựng khung chính sách tổng thể cho dự thảo luật. Năm nhóm chính sách trọng tâm đã được hoàn thiện và được Chính phủ chấp thuận tại Nghị quyết số 81/NQ-CP.

"Chỉ sau gần 3 tuần khi có Nghị quyết chấp thuận của Chính phủ, Bộ Công Thương đã triển khai ngay việc lấy ý kiến cho dự thảo này. Bên cạnh hội nghị hôm nay, chúng tôi cũng đã xin ý kiến bằng văn bản gửi tới các bộ, ngành, các nhà thầu dầu khí liên quan và cả các tổ chức xã hội", ông Tùng cho biết.

Ông Trần Thanh Tùng, Phó Vụ trưởng Vụ Dầu khí và Than phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Hoàng Chiến.

Theo báo cáo tại hội nghị, mặc dù Luật Dầu khí năm 2022 đã mang lại nhiều hiệu ứng tích cực cho môi trường đầu tư thượng nguồn, minh chứng là việc ký kết thành công 4 hợp đồng dầu khí mới sau một thời gian dài gián đoạn.

Tuy nhiên, cùng với sự biến đổi không ngừng của các thành tựu kỹ thuật khoa học, công tác tìm kiếm, thăm dò dầu khí ngày càng khó khăn khi sản lượng tại các mỏ hiện hữu suy giảm nhanh chóng, trong khi các mỏ mới chủ yếu là mỏ cận biên với trữ lượng thấp đã đặt ra không ít thách thức. Thêm vào đó, những biến động bất thường của giá dầu thế giới và xu hướng chuyển dịch năng lượng toàn cầu đòi hỏi một hành lang pháp lý linh hoạt, thông thoáng và có tính cạnh tranh cao hơn để thu hút nguồn vốn đầu tư từ cả nước ngoài và tư nhân.

Dự thảo sửa đổi tập trung 5 nhóm chính sách lớn

Chia sẻ tại hội nghị, ông Ngô Xuân Anh - Thư ký thường trực Tổ công tác xây dựng Luật Dầu khí cho biết yêu cầu hoàn thiện một hành lang pháp lý linh hoạt, có tính cạnh tranh cao trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Chủ trương đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền nhằm khơi thông nguồn lực, cùng định hướng đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia như một nền tảng phát triển, càng khiến vai trò của ngành dầu khí được đặt ở vị trí then chốt. Không chỉ là ngành kinh tế mũi nhọn, dầu khí còn được kỳ vọng góp phần nâng cao tính tự chủ năng lượng và phát huy nội lực doanh nghiệp trong nước.

Theo đại diện Vụ Dầu khí và Than, dự thảo Luật Dầu khí được sửa đổi với mục tiêu xuyên suốt là nâng cao tính cạnh tranh của khung pháp lý ngành dầu khí, đồng thời bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành. Dự thảo luật cũng hướng tới đổi mới, nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý Nhà nước trong toàn bộ hoạt động dầu khí; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các nhà thầu, nhà đầu tư; đồng thời tạo hành lang pháp lý thông thoáng, thuận lợi cho PetroVietnam và các doanh nghiệp trong ngành phát triển. Một trọng tâm quan trọng khác là xây dựng các cơ chế, chính sách đủ sức hấp dẫn để thu hút nguồn vốn đầu tư từ khu vực tư nhân và nước ngoài.

Ông Ngô Xuân Anh - Thư ký thường trực Tổ công tác xây dựng Luật Dầu khí đã có những chia sẻ về các nội dung chính của Luật Dầu khí (sửa đổi). Ảnh: Hoàng Chiến.

Để đạt được các mục tiêu trên, bên cạnh việc kế thừa các nội dung chính của Luật dầu khí năm 2022 thì dự thảo Luật Dầu khí sửa đổi năm 2026 đã tập trung vào 5 nhóm chính sách lớn nhằm tháo gỡ triệt để các nút thắt trong hoạt động dầu khí hiện nay.

Chính sách 1: Hoàn thiện, đơn giản hóa thủ tục, tăng cường phân cấp, phân quyền trong thẩm định, phê duyệt các bước triển khai điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí phù hợp với chủ trương định hướng của Đảng và Nhà nước.

Chính sách 2: Bổ sung, hoàn thiện các quy định về hợp đồng dầu khí và hoạt động dầu khí.

Chính sách 3: Bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách quy định về ưu đãi đầu tư trong hoạt động dầu khí.

Chính sách 4: Quy định cơ chế, chính sách phát triển chuỗi giá trị dầu khí, giá trị dầu khí bao gồm dịch vụ dầu khí kỹ thuật cao và năng lượng ngoài khơi.

Chính sách 5: Quy định khung cho việc giảm phát thải khí nhà kính, thu giữ cacbon trong hoạt động dầu khí.

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Hoàng Chiến.

Một trong những điểm đáng chú ý là định hướng cải cách thủ tục hành chính theo hướng đơn giản hóa quy trình, tăng cường phân cấp, phân quyền. Bên cạnh đó, dự thảo lần đầu tiên luật hóa các khái niệm mới như thu giữ carbon (CCS), công trình CCS và năng lượng ngoài khơi, phù hợp với cam kết giảm phát thải khí nhà kính của Việt Nam.

Ngoài ra, cơ chế ưu đãi đầu tư cũng được thiết kế theo hướng linh hoạt hơn, đặc biệt đối với các dự án nâng cao hệ số thu hồi dầu hoặc phát triển mỏ cận biên tại khu vực nhạy cảm. Các quy định về hợp đồng dầu khí cũng được điều chỉnh theo hướng kéo dài thời hạn thêm tối đa 10 năm, giúp nhà đầu tư có điều kiện tối ưu hóa khai thác và thu hồi vốn...

Theo kế hoạch, Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương hoàn thiện hồ sơ và trình dự thảo luật trước ngày 10/5. Tiến độ gấp rút này cho thấy quyết tâm sớm đưa các quy định mới vào thực tiễn, qua đó tạo lập môi trường pháp lý minh bạch, ổn định và đủ sức cạnh tranh, góp phần thúc đẩy ngành dầu khí phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Minh Anh