SSI nêu các yếu tố có thể 'kìm hãm' thị trường chứng khoán

Ảnh minh họa.

Trong báo cáo chiến lược phát hành ngày 5/5, Chứng khoán SSI cho biết, sau khi giảm 11% trong tháng 3, VN-Index có 4 tuần tăng điểm trọn vẹn với mức tăng 10,7%.

Đà phục hồi được hỗ trợ bởi xu thế chung thế giới, với nhiều thị trường đã vượt các mức đỉnh cũ trong giai đoạn ngừng bắn giữa Mỹ, Israel và Iran. Cùng với đó là thông tin FTSE Russel xác nhận Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi có hiệu lực từ tháng 9/2026, kết quả kinh doanh quý 1/2026 của các doanh nghiệp niêm yết tương đối tích cực, và một số chính sách hỗ trợ kinh tế của Chính phủ như điều hành hạ mặt bằng lãi suất hay nâng ngưỡng chịu thuế của hộ kinh doanh lên mức 1 tỷ đồng.

Mặc dù vậy, sự hồi phục của thị trường chưa có sự cân xứng khi riêng VIC (+58,5%) và VHM (+41,7%) đã đóng góp tới 167 điểm trong tổng số 179 điểm tăng của VN-Index. Nếu loại trừ nhóm Vingroup, VN-Index gần như đi ngang trong tháng 4 với mức tăng chỉ 0,6%. Diễn biến tích cực còn thể hiện ở nhóm ngân hàng, với mức tăng nổi bật tại TCB (+10,3%), LPB (+12,9%), STB (+8,5%) và MSB (+8,2%).

Diễn biến VN-Index và các nhóm ngành. Nguồn: SSI

Thanh khoản thị trường suy giảm, với giá trị giao dịch bình quân đạt 26.200 tỷ đồng/phiên trong tháng 4, giảm khoảng 22% so với tháng trước và thấp hơn đáng kể so với mức bình quân 34.700 tỷ đồng/phiên của quý 1.

Khối ngoại tiếp tục bán ròng, với giá trị 13.300 tỷ đồng trong tháng 4, giảm so với mức 17.500 tỷ đồng của tháng 3. Sự cải thiện này chủ yếu đến từ việc áp lực bán liên quan đến các quỹ ETF suy giảm, khi giá trị rút ròng ETF thu hẹp xuống còn 442 tỷ đồng so với mức 3.300 tỷ đồng của tháng trước.

Dòng tiền có thể ưu tiên các cổ phiếu vốn hóa trung bình

Theo SSI, tính đến cuối tháng 4/2026, VN-Index đang giao dịch ở mức P/E dự phóng 13,2 lần, tiệm cận mức trung bình 10 năm là 14 lần. Nếu loại trừ các cổ phiếu thuộc Vingroup (VIC, VHM, VRE), mức định giá chỉ còn 10,3 lần.

Sau tháng 4 với nhiều thông tin hỗ trợ như triển vọng nâng hạng thị trường, tăng trưởng lợi nhuận quý 1 tích cực, giá dầu điều chỉnh và các chính sách hỗ trợ từ Chính phủ; đơn vị phân tích cho rằng tháng 5 thường là giai đoạn “trống thông tin” hơn đối với thị trường.

Thống kê của SSI cho thấy, tổng dư nợ cho vay ký quỹ (margin) ước đạt khoảng 424.000 tỷ đồng vào cuối tháng 3/2026, tăng 3% so với quý trước và khoảng 50% YoY. Mức tăng này tương đương khoảng 35% giá trị bán ròng của khối ngoại trong cùng kỳ.

Dù tăng mạnh, tỷ lệ dư nợ margin/vốn chủ sở hữu của các công ty chứng khoán vẫn ở mức kiểm soát được (khoảng 102%), nhờ các đợt tăng vốn đáng kể trong năm 2025 cùng với lợi nhuận giữ lại cao hơn. Tuy nhiên, dư nợ margin so với giá trị vốn hóa free-float (tự do chuyển nhượng) trên HoSE đã tăng lên 13,4%, từ mức 12,2% cuối năm 2025 và 10,8% cuối năm 2024.

Tổng mức cho vay ký quỹ của các công ty chứng khoán. Nguồn: SSI

Về tăng trưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết, đơn vị phân tích dự báo sẽ chậm lại trong các quý tới, do tác động đồng thời của giá nhiên liệu và chi phí vốn duy trì ở mức cao, cùng với nền so sánh cao trong giai đoạn quý 2 - quý 3/2025.

Tổng hòa các yếu tố trên, SSI cho rằng dư địa tăng của thị trường sẽ bị hạn chế và làm gia tăng mức độ biến động trong thời gian tới. Mặc dù vậy, các nhịp điều chỉnh mạnh nếu xảy ra có thể mở ra cơ hội tích lũy cổ phiếu với mức định giá hấp dẫn hơn cho nhà đầu tư dài hạn.

“Trong bối cảnh thanh khoản thường suy giảm trong tháng 5, dòng tiền có thể có xu hướng ưu tiên các cổ phiếu vốn hóa trung bình (midcap) có triển vọng lợi nhuận tích cực và định giá hấp dẫn,” SSI nêu nhận định.

Phạm Ngọc