Sinh viên dùng AI thế nào bị coi là vi phạm liêm chính học thuật?

Sinh viên sử dụng công cụ AI hỗ trợ học tập phải minh bạch, đúng mục đích.

Ranh giới giữa hỗ trợ và gian lận

Đó là nội dung đáng chú ý tại dự thảo Thông tư quy định ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Bộ để lấy ý kiến góp ý.

Dự thảo nêu rõ quy định cụ thể về bảo đảm liêm chính học thuật trong môi trường số. Theo đó, việc ứng dụng công nghệ và AI phải bảo đảm trung thực, khách quan, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và phản ánh đúng năng lực của người học cũng như kết quả nghiên cứu.

Dự thảo chỉ rõ các hành vi vi phạm, trong đó có: sử dụng công nghệ, bao gồm AI, để gian lận trong học tập, kiểm tra, đánh giá hoặc nghiên cứu khoa học; sao chép, đạo văn, sử dụng trái phép tài liệu, dữ liệu, học liệu số hoặc kết quả nghiên cứu; giả mạo, làm sai lệch dữ liệu hoặc thông tin học tập; nhờ người khác thực hiện hoặc thực hiện thay nhiệm vụ học tập, nghiên cứu; không công bố hoặc công bố không đầy đủ việc sử dụng công nghệ, AI khi có yêu cầu.

Các cơ sở giáo dục đại học được yêu cầu ban hành quy định nội bộ về liêm chính học thuật, xác định rõ hành vi vi phạm, quy trình xử lý và trách nhiệm của các bên liên quan; đồng thời thiết lập cơ chế kiểm soát, giám sát và ứng dụng công nghệ để phát hiện gian lận.

Dự thảo cũng nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ trong quản trị phải dựa trên dữ liệu, phục vụ điều hành, ra quyết định và nâng cao chất lượng đào tạo.

Các cơ sở giáo dục đại học cần phát triển hệ thống dữ liệu đồng bộ, có khả năng tích hợp, chia sẻ và bảo đảm an toàn, bảo mật. Hạ tầng số phải được đầu tư đồng bộ, đồng thời nâng cao năng lực số và năng lực AI cho người học, giảng viên và đội ngũ quản lý.

Kiểm tra, đánh giá phải chính xác, minh bạch

Theo dự thảo, việc ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học được thực hiện toàn diện trong đào tạo, kiểm tra, đánh giá, nghiên cứu khoa học, quản trị và cung cấp dịch vụ hỗ trợ người học. Các cơ sở giáo dục đại học được chủ động lựa chọn giải pháp công nghệ phù hợp với chiến lược phát triển và điều kiện của đơn vị, nhưng phải bảo đảm kiểm soát và tuân thủ liêm chính học thuật.

Trong đào tạo, công nghệ số và AI có thể được sử dụng trong nhiều hình thức như đào tạo trực tuyến, kết hợp trực tuyến - trực tiếp hoặc cá thể hóa học tập dựa trên dữ liệu. Các công cụ này hỗ trợ giảng dạy, theo dõi tiến độ, đánh giá kết quả học tập và tư vấn định hướng cho người học.

Tuy nhiên, dự thảo nhấn mạnh AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không thay thế vai trò của giảng viên; việc sử dụng phải minh bạch, có thể giải trình và không làm sai lệch kết quả học tập.

Đối với kiểm tra, đánh giá, dự thảo cho phép ứng dụng công nghệ số và AI nhưng phải bảo đảm tính chính xác, khách quan, minh bạch và công bằng, phù hợp với chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo.

Việc ứng dụng công nghệ bao gồm xây dựng ngân hàng đề thi, tổ chức kiểm tra, chấm điểm, giám sát quá trình làm bài và phân tích kết quả học tập. Đồng thời, các cơ sở giáo dục đại học phải bảo đảm xác thực danh tính người học, kiểm soát toàn bộ quá trình đánh giá và lưu trữ dữ liệu đầy đủ, có khả năng truy vết.

Việc sử dụng AI trong kiểm tra, đánh giá cũng phải bảo đảm hỗ trợ, không thay thế vai trò của giảng viên; không làm sai lệch kết quả đánh giá; tuân thủ quy định về liêm chính học thuật.

Anh Lê