Bộ GD&ĐT nêu 5 nhóm hành vi vi phạm liêm chính học thuật thời AI

Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học.

Bộ nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong đào tạo, kiểm tra, đánh giá và nghiên cứu khoa học phải đảm bảo tính trung thực, khách quan và minh bạch. Công nghệ và AI được xác định chỉ là công cụ hỗ trợ, không được làm thay đổi bản chất của hoạt động học thuật.

Đặc biệt, việc sử dụng các nền tảng này phải đảm bảo hỗ trợ chứ không thay thế vai trò của giảng viên, không được làm sai lệch kết quả học tập và nghiên cứu. Mọi hoạt động ứng dụng công nghệ trong nhà trường đều phải tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và phản ánh đúng năng lực thực chất của người học.

Dự thảo đã chỉ rõ các hành vi bị coi là vi phạm liêm chính học thuật trong môi trường số để người học và giảng viên nhận diện.

Đầu tiên là hành vi sử dụng công nghệ, bao gồm AI, để gian lận trong học tập, kiểm tra, đánh giá hoặc trong các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học.

Thứ hai là việc sao chép, đạo văn hoặc sử dụng trái phép các loại tài liệu, dữ liệu, học liệu số và kết quả nghiên cứu.

Nhóm hành vi thứ ba liên quan đến việc giả mạo hoặc làm sai lệch các dữ liệu, kết quả nghiên cứu cũng như thông tin học tập của cá nhân.

Việc nhờ người khác thực hiện hoặc thực hiện thay các nhiệm vụ học tập, kiểm tra, đánh giá; không công bố hoặc công bố không đầy đủ việc sử dụng công nghệ, AI khi có yêu cầu cũng được xem là hành vi vi phạm liêm chính học thuật.

Bộ GD&ĐT đề xuất quy định rõ các nhóm hành vi vi phạm liêm chính học thuật trong môi trường số. (Ảnh minh họa)

Để đảm bảo liêm chính học thuật, các cơ sở giáo dục đại học có trách nhiệm ban hành bộ quy định nội bộ, xác định rõ các hành vi vi phạm, quy trình xử lý và trách nhiệm của từng bên. Nhà trường không chỉ dừng lại ở việc ban hành văn bản mà phải thiết lập và vận hành các cơ chế kiểm soát, giám sát và xử lý vi phạm một cách thực tế.

Một yêu cầu quan trọng đối với các trường là phải ứng dụng chính công nghệ để phát hiện các hành vi gian lận trong môi trường số.

Song song đó, các đơn vị đào tạo cần tổ chức phổ biến, tuyên truyền rộng rãi nhằm nâng cao nhận thức về liêm chính học thuật cho toàn thể cán bộ, giảng viên và sinh viên. Các trường cũng phải xây dựng hệ thống quản lý học tập và đánh giá có khả năng xác thực danh tính người học, đảm bảo tính toàn vẹn và khả năng truy vết dữ liệu.

Dự thảo quy định giảng viên, người học và các bên liên quan tham gia hoạt động học thuật đều có trách nhiệm tuân thủ tuyệt đối quy định về liêm chính học thuật. Mỗi cá nhân phải giữ thái độ trung thực trong mọi hoạt động học thuật và tự chịu trách nhiệm về sản phẩm học tập, giảng dạy hoặc nghiên cứu của chính mình.

Ngoài ra, các tổ chức và doanh nghiệp cung cấp nền tảng, giải pháp công nghệ cho giáo dục đại học cũng phải chịu trách nhiệm tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn dữ liệu và bảo mật thông tin để góp phần duy trì môi trường học thuật lành mạnh.

THANH THANH