Siết chặt quản lý, ngành bán hàng đa cấp chuyển dịch theo hướng thực chất

Hoạt động của ngành bán hàng đa cấp đi vào ổn định

Theo Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương), ngành bán hàng đa cấp tại Việt Nam đang dần đi vào ổn định trong những năm gần đây, sau quá trình sàng lọc các doanh nghiệp yếu kém.
Tính đến hết tháng 4/2026, cả nước có 15 doanh nghiệp có giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp, giảm 4 doanh nghiệp so với năm 2024. Tổng số người tham gia đạt 652.184 người, giảm khoảng 6%.

Tổng doanh thu ngành bán hàng đa cấp năm 2025 đạt khoảng 15.096 tỷ đồng, giảm khoảng 6% so với năm 2024. Xu hướng giảm doanh thu của toàn ngành đã diễn ra liên tục từ năm 2022 đến nay. Số thuế các doanh nghiệp bán hàng đa cấp đã nộp vào ngân sách nhà nước năm 2025 đạt trên 2.306 tỷ đồng.

Tổng doanh thu ngành bán hàng đa cấp năm 2025 đạt khoảng 15.096 tỷ đồng - Nguồn: Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia

Năm 2025, Herbalife Việt Nam là doanh nghiệp có doanh thu cao nhất, đạt trên 8.314 tỷ đồng, tương đương hơn 55% doanh thu toàn ngành. Tiếp theo là các doanh nghiệp như Amway Việt Nam, Care For Việt Nam, Nu Skin và Unicity Marketing.

Doanh thu của các doanh nghiệp bán hàng đa cấp vẫn chủ yếu đến từ nhóm sản phẩm thực phẩm chức năng, chiếm khoảng 87,7% tổng doanh thu. Doanh thu từ mỹ phẩm chiếm khoảng 4,7%. Các mặt hàng như đồ gia dụng, quần áo thời trang, thiết bị và sản phẩm khác chiếm khoảng 7,6%.

Mức hoa hồng và tiền thưởng bình quân mà mỗi người tham gia có hoạt động bán hàng nhận được trong năm 2025 khoảng 11,42 triệu đồng/người, tương đương 9% thu nhập bình quân đầu người của cả nước trong năm 2025.

Có thể thấy, mặc dù các số liệu về số lượng doanh nghiệp, doanh thu và số lượng người tham gia giảm nhẹ nhưng ngành bán hàng đa cấp đang đi vào ổn định với số lượng doanh nghiệp ít nhưng có xu hướng phân phối bán lẻ thực chất, đưa hàng hóa đến khách hàng có nhu cầu tiêu dùng thực tế.

Hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động bán hàng đa cấp tiếp tục được duy trì

Năm 2025, công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động bán hàng đa cấp tiếp tục được củng cố, tăng cường, tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm:

Hành lang pháp lý quản lý bán hàng đa cấp tiếp tục được hoàn thiện theo hướng tăng cường phân quyền, phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính với việc ban hành (i) Nghị định 146/2025/NĐ-CP ngày 15/6/2025 quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại và (ii) Nghị định số 137/2026/NĐ-CP ngày 07/4/ 2026 về quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp.

Trong năm 2025, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến đối với các thủ tục hành chính lĩnh vực bán hàng đa cấp. Các hồ sơ đều được giải quyết đúng hạn, chặt chẽ, đúng quy định pháp luật.

Công tác hậu kiểm tiếp tục được Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia triển khai tích cực, hiệu quả với 06 đoàn kiểm tra, qua đó xử phạt vi phạm hành chính đối với 06 doanh nghiệp với tổng số tiền phạt trên 1,3 tỷ đồng.

Bộ Công Thương cũng thực hiện kiểm tra theo dõi thi hành pháp luật với 09 Sở Công Thương. Qua đó kịp thời nắm bắt tình hình triển khai thực tế tại địa phương, các khó khăn, vướng mắc và kiến nghị, đề xuất, làm cơ sở để nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung quy định pháp luật.

Trong khi đó, công tác hậu kiểm tại địa phương chưa đạt hiệu quả cao. Theo báo cáo, ít địa phương có phát hiện, xử lý vi phạm trong hoạt động bán hàng đa cấp.

Thị trường đang cho thấy xu hướng phân phối bán lẻ lành mạnh, hướng tới người tiêu dùng thực tế dưới sự giám sát chặt chẽ của các cơ quan chức năng - Nguồn: Herbalife

Trong năm 2025, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã phối hợp chặt chẽ, hiệu quả với các cơ quan công an các cấp trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm liên quan đến hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp. Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã chủ động rà soát, thu thập thông tin và chuyển 09 trường hợp có dấu hiệu tội phạm liên quan đến hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp đến các cơ quan công an. Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã phối hợp với cơ quan công an nhiều địa phương trong việc cung cấp thông tin và xác minh mô hình có đấu hiệu kinh doanh đa cấp đối với 41 trường hợp. Nhiều vụ việc đã được cơ quan chức năng khởi tố liên quan đến các tội vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp (theo Điều 217a Bộ Luật Hình sự); tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản (có sử dụng phương thức kinh doanh đa cấp) (Điều 290 Bộ luật Hình sự) và tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 174 Bộ luật Hình sự).

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật tiếp tục được chú trọng, triển khai đa dạng tới nhiều đối tượng, góp phần nâng cao nhận thức của người dân, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan. Nhờ đó, hoạt động bán hàng đa cấp của các doanh nghiệp được cấp phép cơ bản diễn ra ổn định, trật tự, giảm thiểu đáng kể các phản ánh, kiến nghị so với các giai đoạn trước.

Năm 2025, công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động bán hàng đa cấp tại các địa phương tiếp tục được triển khai đồng bộ, thường xuyên và đạt nhiều kết quả tích cực trên nhiều mặt. Những khó khăn, vướng mắc của địa phương sau khi sáp nhập tỉnh thành và thực hiện phân quyền, phân cấp đã được Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia hướng dẫn, giải đáp, hỗ trợ kịp thời qua nhiều kênh khác nhau.

Nhìn chung, ngành bán hàng đa cấp trong năm 2025 tương đối ổn định, không phát hiện các vụ việc nghiêm trọng, phức tạp. Đây là kết quả của việc triển khai đồng bộ, quyết liệt và hiệu quả các giải pháp quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này từ trung ương đến địa phương.

Ngọc Châm