7 nét chính trong bức tranh bán hàng đa cấp tại Việt Nam năm 2025

Theo số liệu mới công bố từ Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương), tính đến hết tháng 4/2026, cả nước còn 15 doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp, giảm 4 doanh nghiệp so với năm trước.

Tổng số người tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp hiện đạt hơn 652.184 người, giảm khoảng 6% so với năm 2024. Doanh thu toàn ngành trong năm 2025 đạt khoảng 15.096 tỷ đồng, cũng giảm khoảng 6% so với cùng kỳ. Theo đánh giá của cơ quan quản lý, xu hướng sụt giảm doanh thu đã kéo dài liên tục từ năm 2022 đến nay, phản ánh quá trình thanh lọc mạnh mẽ trong lĩnh vực từng phát triển nóng này.

Dù doanh thu giảm, số thuế mà các doanh nghiệp đa cấp nộp vào ngân sách nhà nước vẫn ở mức cao, đạt hơn 2.306 tỷ đồng trong năm 2025. Điều này cho thấy hoạt động của các doanh nghiệp còn lại đang có xu hướng tập trung hơn vào các đơn vị quy mô lớn, được cấp phép và chịu giám sát chặt chẽ.

Đáng chú ý, thị trường bán hàng đa cấp tại Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc rất lớn vào nhóm sản phẩm thực phẩm chức năng. Theo thống kê của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, nhóm hàng này chiếm tới khoảng 87,7% tổng doanh thu toàn ngành. Mỹ phẩm đứng thứ hai nhưng chỉ chiếm khoảng 4,7%, trong khi các nhóm hàng như đồ gia dụng, thời trang, thiết bị và sản phẩm khác chiếm khoảng 7,6%.

Một số doanh nghiệp lớn tiếp tục chi phối thị trường. Theo báo cáo quản lý hoạt động bán hàng đa cấp, doanh nghiệp có doanh thu lớn nhất trong năm qua là Herbalife Việt Nam với doanh thu hơn 8.314 tỷ đồng, tương đương hơn 55% doanh thu toàn ngành. Các doanh nghiệp như Amway Việt Nam, Nu Skin, Unicity Marketing hay Care For Việt Nam cũng nằm trong nhóm dẫn đầu thị trường.

Tuy nhiên, thu nhập thực tế của phần lớn người tham gia bán hàng đa cấp vẫn khá thấp. Cơ quan quản lý cho biết mức hoa hồng và tiền thưởng bình quân mà mỗi người có hoạt động bán hàng nhận được trong năm 2025 chỉ khoảng 11,42 triệu đồng/người, tương đương khoảng 9% thu nhập bình quân đầu người của cả nước. Trước đó, báo cáo 8 tháng đầu năm 2025 cũng cho thấy thu nhập bình quân từ hoạt động đa cấp chỉ tương đương khoảng 8% mức thu nhập bình quân đầu người.

Song song với hoạt động quản lý thị trường, cơ quan chức năng tiếp tục tăng cường xử lý các mô hình đa cấp biến tướng. Trong năm 2025, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã rà soát, thu thập thông tin và chuyển 9 trường hợp có dấu hiệu tội phạm liên quan đến kinh doanh đa cấp sang cơ quan công an để điều tra. Đồng thời, cơ quan này cũng phối hợp với công an nhiều địa phương xác minh 41 trường hợp có dấu hiệu hoạt động đa cấp trái phép.

Nhiều vụ án liên quan đến mô hình kinh doanh đa cấp thời gian qua đã bị khởi tố với các cáo buộc như vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp, sử dụng mạng máy tính và phương tiện điện tử để chiếm đoạt tài sản hoặc lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Bộ Công Thương cho biết việc siết chặt quản lý, tăng thanh tra và xử lý vi phạm đang giúp thị trường bán hàng đa cấp chuyển dịch theo hướng minh bạch và thực chất hơn, thay vì phát triển ồ ạt như giai đoạn trước.

Viết Chung