Sai phạm 'chết người' trong vụ nổ kho đạn gần Kiev khiến cả khu dân cư bị 'xóa sổ'

Ngày 6/7, quân đội Nga tiến hành đợt tập kích quy mô lớn nhằm vào Ukraine. Một quả tên lửa đạn đạo Iskander đã đánh trúng kho đạn của một doanh nghiệp thuộc tập đoàn công nghiệp quốc phòng nhà nước Ukroboronprom tại khu Vyshneve, phía tây nam thủ đô Kiev.

Vụ tấn công gây ra chuỗi nổ thứ cấp kéo dài nhiều giờ, biến khu dân cư lân cận thành đống đổ nát. Hàng trăm ngôi nhà bị phá hủy hoặc hư hại, gần 500 người phải sơ tán khẩn cấp.

Ông Igor Mosiychuk, cựu nghị sĩ quốc hội Ukraine, cho biết tên lửa Nga đã đánh trúng kho chứa đạn chùm và đạn pháo có uranium nghèo.

Theo ông, loại vật liệu này không tạo ra mức phóng xạ nguy hiểm nhưng khiến sức công phá của các vụ nổ tăng lên đáng kể.

Sau khi công tác cứu hộ kết thúc, giới chức Ukraine mở cuộc điều tra quy mô lớn. Ngày 11/7, Tổng thống Volodymyr Zelensky yêu cầu điều tra hình sự và rà soát toàn diện hệ thống lưu trữ đạn dược trong ngành công nghiệp quốc phòng.

Ông đồng thời cảnh báo lãnh đạo các doanh nghiệp quốc phòng sẽ phải chịu trách nhiệm cá nhân nếu để xảy ra các vi phạm tương tự.

Một ngày sau, Ukroboronprom cách chức giám đốc của hai doanh nghiệp nhà nước liên quan sau khi điều tra nội bộ phát hiện nhiều sai phạm về quy định lưu trữ đạn dược và các yêu cầu pháp lý. Đến ngày 14/7, Tổng giám đốc Ukroboronprom Herman Smetanin từ chức.

Ngày 16/7, Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) thông báo bắt giữ tổng giám đốc và phó giám đốc phụ trách sản xuất của một doanh nghiệp thuộc Ukroboronprom.

Theo SBU, nhà kho bị tên lửa tập kích chưa từng được cấp phép làm nơi lưu trữ đạn dược, không có giấy phép cần thiết và cũng không đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn bắt buộc.

Hai người bị khởi tố với cáo buộc thiếu trách nhiệm trong thi hành công vụ, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Công tố viên Ruslan Kravchenko cho biết nguyên nhân khiến vụ tập kích trở thành thảm họa là việc bố trí kho đạn quá sát khu dân cư.

Khoảng cách từ hàng rào kho đạn tới công trình gần nhất chỉ 24 mét, trong khi một ngôi nhà dân nằm cách chưa đến 18 mét. Tất cả đều vi phạm quy định của pháp luật và tiêu chuẩn quân đội Ukraine.

Ngày 17/7, tòa án quận Solomianskyi tại Kiev quyết định tạm giam hai nghi phạm trong 60 ngày và không cho phép bảo lãnh tại ngoại.

Ông Ivan Stupak, chuyên gia quân sự và cựu sĩ quan SBU, nhận định nhiều chính quyền địa phương có thể không biết các cơ sở quân sự đang lưu trữ đạn dược vì lo ngại liên quan đến bí mật quốc phòng trong thời kỳ thiết quân luật.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh yếu tố bảo mật không thể trở thành lý do để bỏ qua các quy định an toàn.

Theo ông, cơ quan điều tra cần xác định đầy đủ trách nhiệm của những người đã phê duyệt và ký quyết định sử dụng cơ sở này làm kho đạn, thay vì chỉ xử lý một số cá nhân trực tiếp quản lý.

Song song với quá trình điều tra, chính phủ Ukraine cam kết phân bổ hơn 3 tỷ hryvnia, tương đương 72 triệu USD, để tái thiết Vyshneve và hỗ trợ các hộ dân bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, nhiều người dân cho biết họ vẫn chưa nhận được thông tin cụ thể về kế hoạch bồi thường cũng như thời điểm xây dựng lại khu phố.

Anastasiia Mysaka, 21 tuổi, người mất bà và ngôi nhà gắn bó với 4 thế hệ gia đình trong vụ nổ, bày tỏ hy vọng những người gây ra sai phạm sẽ phải chịu trách nhiệm, dù điều đó không thể mang cuộc sống của gia đình cô trở lại.

Việt Hùng