Sai lầm trong bữa ăn khiến 1/4 người Việt trưởng thành bị tăng huyết áp

Tại lễ phát động Tuần lễ "Dinh dưỡng và Phát triển" năm 2026 do Viện Dinh dưỡng tổ chức, TS.BS Hoàng Thị Đức Ngàn, phụ trách Khoa Dinh dưỡng cộng đồng (Viện Dinh dưỡng) lo ngại về tình trạng ăn mặn của người Việt.

Theo các số liệu thống kê, người trưởng thành trong độ tuổi từ 18 đến 69 tại Việt Nam tiêu thụ trung bình 8,1g muối mỗi ngày. Con số này cao hơn rất nhiều so với mức khuyến nghị dưới 5g/ngày mà Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa ra.

Thói quen ăn mặn của người Việt khiến nhiều bác sĩ dinh dưỡng lo ngại. Ảnh: T. Lan

Bổ sung thêm về vấn đề này, ThS.BS Trịnh Hồng Sơn, Giám đốc Trung tâm Giáo dục truyền thông dinh dưỡng (Viện Dinh dưỡng), nhấn mạnh về khuyến nghị tiêu thụ dưới 5g muối mỗi ngày không chỉ tính riêng lượng muối dùng để nêm nếm khi nấu ăn. 

Lượng muối này bao gồm cả muối có sẵn trong thực phẩm tự nhiên, các sản phẩm ăn liền, các món ăn chế biến tại nhà hàng cũng như các loại gia vị dùng kèm như muối chấm hoa quả.

Lấy dẫn chứng, ThS.BS Trịnh Hồng Sơn cho biết chỉ cần ăn một bát phở vào buổi sáng là cơ thể đã có thể tiêu thụ lượng muối tương đương 85% mức khuyến nghị trong cả ngày. Chính vì vậy, người dân cần đặc biệt chú ý kiểm soát lượng muối trong các bữa ăn còn lại để tránh vượt quá ngưỡng an toàn cho sức khỏe. 

Theo các chuyên gia, việc ăn mặn kéo dài được xác định là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các bệnh lý nguy hiểm như tăng huyết áp, đột quỵ, tim mạch và thận. 

Thống kê cho thấy tỷ lệ tăng huyết áp ở nhóm người từ 18 đến 69 tuổi tại Việt Nam đã lên tới 26%, nghĩa là trung bình cứ 4 người trưởng thành thì có 1 người bị tăng huyết áp. Bên cạnh đó, tỷ lệ thừa cân, béo phì ở người trưởng thành và nhóm trẻ em từ 5 đến 18 tuổi cũng đang ở mức xấp xỉ 20%.

Đánh giá về nguyên nhân gây bệnh, TS.BS Hoàng Thị Đức Ngàn cho rằng chế độ ăn uống không hợp lý đóng vai trò lớn. Việc tiêu thụ các sản phẩm bao gói sẵn khiến cơ thể nạp vào lượng lớn muối, đường và chất béo bão hòa, làm gia tăng đáng kể nguy cơ đối với sức khỏe. 

“Ăn uống không hợp lý là nguyên nhân gây bệnh. Việc tiêu thụ các sản phẩm bao gói sẵn, nạp vào cơ thể lượng muối lớn, đường và chất béo bão hòa... làm tăng nguy cơ đối với sức khỏe. Các bằng chứng khoa học cho thấy ăn mặn, ăn uống không hợp lý là những yếu tố nguy cơ liên quan đến hàng triệu ca tử vong mỗi năm”, TS Ngàn nói.

Theo chuyên gia, Thông tư 30/2026 của Bộ Y tế có hiệu lực từ ngày 10/7/2026, hướng dẫn ghi thành phần và giá trị dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm, tạo cơ sở để cung cấp thông tin rõ ràng, thống nhất cho người tiêu dùng.

Theo thông tư, nhà sản xuất phải ghi các nội dung gồm năng lượng, chất đạm, carbohydrate, chất béo và natri trên nhãn sản phẩm.

Tuy nhiên, bà Ngàn cũng chỉ ra việc bắt buộc ghi nhãn không đồng nghĩa người tiêu dùng có thể đọc và hiểu đầy đủ thông tin.

Một khảo sát được thực hiện tại Hải Phòng cho thấy, tỷ lệ người được khảo sát có kiến thức về việc đọc nhãn dinh dưỡng liên quan đến hàm lượng muối chỉ đạt 28%. Tỷ lệ người mua sản phẩm ít muối hơn nhờ đọc nhãn ở mặt sau bao bì là 50%.

Điều này cho thấy nhiều người chưa có thói quen đọc nhãn hoặc chưa hiểu đầy đủ thông tin trên bao bì, dẫn đến khó xác định chính xác sản phẩm cung cấp bao nhiêu năng lượng, đường và muối.

“Vì thế, người tiêu dùng cần hình thành thói quen xem nhãn sản phẩm khi lựa chọn thực phẩm. Hãy xem sản phẩm cung cấp bao nhiêu năng lượng, chứa bao nhiêu muối, đường... Cha mẹ cũng nên hướng dẫn trẻ đọc nhãn sản phẩm để hình thành thói quen tiêu dùng tốt”, TS Ngàn nói.

N. Huyền