Căn bệnh tưởng chỉ ngoài da nhưng có thể gây ra cơn đau như điện giật

Bà N.T.K (60 tuổi) cho biết 10 ngày trước khi nhập viện, bà bất ngờ bị đau râm ran vùng cổ, vai và lưng. Cơn đau dữ dội tăng dần kèm mụn nước bùng phát. Khi đau lan lên đầu, xuất hiện hạch to ở cổ, bà mới đến Bệnh viện Da liễu Trung ương khám và được chỉ định nhập viện do zona biến chứng thần kinh gây bội nhiễm, viêm não. Sau 4 ngày điều trị, bọng nước khô, cơn đau giảm nhiều nhưng cảm giác bứt rứt, đau nhức vẫn kéo dài.

Trường hợp khác, bệnh nhân Đ.T.M (65 tuổi) nhập viện trong tình trạng đau đầu dữ dội, chóng mặt, nôn vọt, phù nề toàn bộ mắt và nửa bên mặt; họng và tai nổi nhiều bọng nước. Bác sĩ chẩn đoán ông bị zona biến chứng loét giác mạc và viêm màng não.

Cơn đau dữ dội, di chứng kéo dài

Giải thích về căn bệnh trên, BSCKII Phương Quỳnh Hoa, Tổ trưởng Tổ tiêm chủng, Phó trưởng khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn thuộc Bệnh viện Da liễu Trung ương, ngày 20/10 cho biết sau khi mắc thủy đậu đã khỏi, virus Varicella Zoster không bị tiêu diệt hoàn toàn mà "ngủ đông" trong các hạch thần kinh.

Bác sĩ Hoa tư vấn cho bệnh nhân, ngày 20/10. Ảnh: T.Hương

Khi cơ thể lão hóa hoặc hệ miễn dịch suy yếu, sang chấn tinh thần hoặc suy nhược cơ thể... loại virus này sẽ tái hoạt động, gây viêm dây thần kinh cảm giác, bùng phát các chùm mụn nước và đau nhức dữ dội.

Bệnh zona thần kinh ngoài những biểu hiện tổn thương trên da tưởng đơn giản nhưng có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm, như tổn thương mắt và giác mạc, tổn thương da, đau dây thần kinh sau zona, mất thính giác, liệt thần kinh sọ… trong đó đau sau zona là biến chứng thường gặp nhất.

Di chứng đau thần kinh sau zona có thể âm ỉ hoặc dữ dội trong vài phút, có lúc cảm giác bỏng rát, châm chích, có lúc đau như điện giật hoặc tăng nhạy cảm khi chạm nhẹ vào vùng da từng bị zona. Cơn đau có thể kéo dài 2–3 tháng, thậm chí nhiều năm, tái phát khi có điều kiện thuận lợi. Điều này khiến bệnh nhân mất ngủ, mệt mỏi, căng thẳng kéo dài, làm bùng phát các bệnh nền mạn tính như tăng huyết áp ở người cao tuổi.

Bác sĩ Hoa cho hay tỷ lệ mắc zona trên thế giới tăng khoảng 19% mỗi năm. Đặc biệt, từ 50 tuổi trở lên, quá trình lão hóa miễn dịch khiến nguy cơ mắc bệnh tăng cao. Tại Bệnh viện Da liễu Trung ương, riêng phòng khám của bác sĩ Hoa không ít ngày ghi nhận chỉ buổi sáng đã có 3–5 ca mắc zona thần kinh đến khám.

"Di chứng đau sau zona là gánh nặng lớn bởi người bệnh phải dùng thuốc giảm đau thần kinh chuyên khoa lâu dài nhưng hiệu quả đáp ứng hạn chế", bác sĩ Hoa cho hay. 

Về giải pháp dự phòng, vắc xin phòng zona đạt hiệu quả bảo vệ lên tới 97% ở người từ 50 tuổi trở lên và khoảng 90% ở người trên 70 tuổi. Ngay cả người từng mắc zona vẫn có nguy cơ tái phát cao, đặc biệt ở người có bệnh nền, với nguy cơ tái phát cao gấp 6 lần, nên vẫn được khuyến cáo tiêm ngừa 2 mũi.

Kết hợp điều trị và dự phòng ngay tại bệnh viện

Chia sẻ với VietNamNet ngày 20/10 khi đưa Phòng Tiêm chủng đi vào hoạt động, PGS.TS Lê Hữu Doanh, Giám đốc Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho biết trung bình mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận hơn 2.000 lượt bệnh nhân khám và điều trị. Nhiều bệnh lý da liễu mạn tính đòi hỏi theo dõi lâu dài và có nguy cơ nhiễm trùng cao.

“Điều trị và dự phòng cần phải được thực hiện song song. Việc thành lập Phòng tiêm chủng ngay tại bệnh viện chuyên khoa sâu giúp hoàn thiện mô hình phát triển cả về chiều sâu lẫn chiều rộng, chuyển từ thụ động chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh từ sớm. Bác sĩ điều trị là người hiểu rõ nhất nguy cơ nhiễm trùng của bệnh nhân để đưa ra chỉ định tiêm chủng phù hợp nhất”, PGS Doanh nhấn mạnh.

Bác sĩ Doanh cũng cho biết trước các liệu trình điều trị lớn như sử dụng thuốc ức chế miễn dịch ở bệnh nhân vảy nến, pemphigus..., người bệnh sẽ được tư vấn tiêm dự phòng các vắc xin thiết yếu như zona, cúm, phế cầu để tạo "lá chắn" bảo vệ.

Võ Thu