Quỹ Phòng bệnh: Tăng nguồn lực, tạo thêm công cụ cho công tác phòng bệnh

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan trao Quyết định thành lập Quỹ Phòng bệnh cho Ban Giám đốc Quỹ. Ảnh: T. LONG

Tạo nguồn tài chính bền vững cho hoạt động phòng bệnh

Quỹ Phòng bệnh được thành lập theo Quyết định số 1979/QĐ-BYT ngày 01/7/2026 của Bộ trưởng Bộ Y tế. Theo Quyết định 2535/QĐ-BYT ngày 08/8/2026 phê duyệt Điều lệ tổ chức và hoạt động của Quỹ Phòng bệnh, Quỹ Phòng bệnh trực thuộc Bộ Y tế, có tên giao dịch quốc tế là Vietnam Diseases Prevention Fund (tên viết tắt của Quỹ là VNDPF).

Quỹ Phòng bệnh là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách trực thuộc Bộ Y tế, hoạt động theo mô hình đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên từ nguồn của Quỹ Phòng bệnh. Quỹ có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng và được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước, các ngân hàng thương mại hoạt động hợp pháp tại Việt Nam.

Ban lãnh đạo Quỹ có 1 Giám đốc và 3 Phó Giám đốc. TS.BS Trần Khánh Thu được điều động, bổ nhiệm giữ chức vụ Giám đốc Quỹ Phòng bệnh; 3 Phó Giám đốc là ThS Phan Thị Hải; BS CK II Trần Thanh Tùng và TS. Thái Hoài Nam.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan phát biểu chỉ đạo tại Lễ ra mắt Quỹ Phòng bệnh. Ảnh: T. LONG

TS.BS Trần Khánh Thu - Giám đốc Quỹ Phòng bệnh khẳng định, Quỹ hoạt động nhằm tạo nguồn tài chính bền vững cho hoạt động phòng bệnh và không vì mục đích lợi nhuận. Do đó, việc quản lý và sử dụng Quỹ phải bảo đảm công khai, minh bạch, đúng mục đích, đúng đối tượng, hiệu quả, tiết kiệm.

Hoạt động của Quỹ tập trung cho các nhóm hoạt động chính là: chi cho các hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá; chi hỗ trợ hoạt động khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí; hỗ trợ hoạt động phòng, chống bệnh không lây nhiễm; các hoạt động phòng, chống rối loạn tâm thần; hỗ trợ hoạt động thực hiện dinh dưỡng trong phòng bệnh.

Quỹ còn chi hỗ trợ hoạt động nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong phòng bệnh; hỗ trợ cho các hoạt động hợp tác quốc tế về phòng bệnh; thực hiện một số dịch vụ y tế dự phòng để phòng, chống bệnh truyền nhiễm; phòng, chống bệnh không lây nhiễm, phòng, chống rối loạn tâm thần; dinh dưỡng trong phòng bệnh; giám sát, hỗ trợ kỹ thuật, nâng cao năng lực cho các tổ chức, cá nhân nhận hỗ trợ của Quỹ từ nguồn chi phí quản lý Quỹ và thực hiện các nhiệm vụ chi khác theo quy định của pháp luật.

Quản lý chặt chẽ, sử dụng Quỹ đúng mục đích, công khai, minh bạch

Phát biểu tại Lễ ra mắt, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh, trong bối cảnh ngành y tế đang triển khai nhiều nhiệm vụ mới theo tinh thần đổi mới của Đảng, Quốc hội và Chính phủ, việc thành lập Quỹ Phòng bệnh là một nhiệm vụ quan trọng, nhằm tăng cường nguồn lực, tạo thêm một công cụ để tổ chức triển khai hiệu quả hơn công tác phòng bệnh.

“Đầu tư cho phòng bệnh chính là đầu tư cho sức khỏe và tương lai của mỗi người dân. Chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm, kiểm soát các yếu tố nguy cơ sẽ góp phần giảm bệnh tật, giảm chi phí điều trị và giảm gánh nặng cho người dân và hệ thống y tế” – Bộ trưởng nhấn mạnh.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, Quỹ Phòng bệnh được xây dựng trên cơ sở kế thừa nguồn kinh phí, nhân lực và kinh nghiệm hoạt động của Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, nhưng có phạm vi rộng hơn rất nhiều, bao quát nhiều lĩnh vực của công tác dự phòng.

Để Quỹ hoạt động hiệu quả, Bộ trưởng Bộ Y tế yêu cầu, Ban Lãnh đạo Quỹ khẩn trương kiện toàn tổ chức, ổn định bộ máy và hoàn thiện các điều kiện để Quỹ hoạt động theo đúng quy định.

 TS.BS Trần Khánh Thu - Giám đốc Quỹ Phòng bệnh phát biểu tại Lễ ra mắt. Ảnh: T. LONG

Đặc biệt, Bộ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh việc coi trọng công tác quản lý và sử dụng nguồn lực của Quỹ.Mọi nguồn lực được huy động cho công tác phòng bệnh phải được quản lý chặt chẽ, sử dụng đúng mục đích, đúng quy định, công khai và minh bạch. Quỹ cần xây dựng cơ chế kiểm soát nội bộ, kiểm tra, giám sát phù hợp, bảo đảm mỗi nguồn lực được sử dụng đều hướng tới hiệu quả thiết thực cho công tác phòng bệnh.

Đồng thời, Quỹ cần xác định rõ các nhiệm vụ ưu tiên và tập trung nguồn lực để tạo ra kết quả cụ thể, tránh tư tưởng hoạt động dàn trải, hình thức; cần lựa chọn những nhiệm vụ, chương trình, hoạt động phòng bệnh có tính cấp thiết, có tác động rộng và có khả năng đo lường kết quả. Qua đó từng bước xây dựng những mô hình hiệu quả để tổng kết, đánh giá và nhân rộng.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh yêu cầu chủ động huy động sự tham gia của toàn xã hội vào công tác phòng bệnh; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong hoạt động của Quỹ.

“Ngay từ đầu, Quỹ cần hướng tới phương thức quản trị hiện đại, minh bạch, dựa trên dữ liệu và kết quả. Việc phân bổ, quản lý và đánh giá nguồn lực cần từng bước được thực hiện trên cơ sở bằng chứng, lấy hiệu quả thực tế làm thước đo” – Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh.

T. LONG - N. HỒNG