Quốc hội chốt cấm kinh doanh khí N2O ngoài mục đích y tế, nghiên cứu khoa học

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật trước khi Quốc hội biểu quyết. (Ảnh: DUY LINH)

Chiều 24/8, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư số 143/2025/QH15, với 474/476 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (bằng 94,8% tổng số đại biểu Quốc hội).

Luật bổ sung điểm m vào sau điểm l khoản 1 Điều 6 Luật Đầu tư về ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh.

Cụ thể như sau: "m) Kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, trừ mục đích y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học và mục đích khác theo quy định của Chính phủ."

Đồng thời, bổ sung khoản 2a vào sau khoản 2 Điều 6, giao Chính phủ quy định chi tiết điểm m khoản 1 Điều này.

Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027. Việc cấm kinh doanh khí N2O theo điểm m khoản 1 Điều 6 và quy định chuyển tiếp liên quan có hiệu lực từ 1/1/2027.

Về điều khoản chuyển tiếp, Luật quy định rõ, hợp đồng kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, trừ mục đích y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học và mục đích khác theo quy định của Chính phủ đã giao kết thì chấm dứt hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Trong thời hạn tối đa 45 ngày từ ngày 1/1/2027, các bên tham gia hợp đồng thực hiện thanh lý hợp đồng theo quy định của pháp luật về dân sự và quy định khác của pháp luật có liên quan.

Chính phủ quy định xử lý chuyển tiếp đối với hoạt động dịch vụ hỗ trợ cấp thị thực của cơ sở kinh doanh được ủy quyền đã thực hiện trước ngày 1/3/2027.

Trước đó, báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn nêu rõ, việc cắt, giảm, sửa đổi, bổ sung ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tại dự thảo Luật được thực hiện thực chất, theo các nguyên tắc:

Cắt giảm các ngành, nghề không thật sự cần thiết phải quy định điều kiện kinh doanh vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe cộng đồng theo khoản 1 Điều 7 Luật Đầu tư;

Cắt giảm các ngành, nghề có thể chuyển sang quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn nghề hoặc phương thức hậu kiểm;

Cắt giảm, sửa đổi các ngành, nghề có điều kiện đầu tư kinh doanh không rõ ràng, có tính chất tương tự nhau, đã được kiểm soát thông qua cơ chế quản lý khác hoặc từ khi được quy định đến nay chưa ban hành được điều kiện đầu tư kinh doanh, không còn quy định điều kiện đầu tư kinh doanh.

Đồng thời, bảo đảm không duy trì, bổ sung hoặc quy định lại các ngành, nghề, điều kiện kinh doanh không còn cần thiết, chồng chéo, trùng lặp hoặc làm phát sinh thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh không cần thiết.

Thuyết minh cụ thể về lý do cắt giảm, sửa đổi và phương án quản lý thay thế (nếu có), đối với ngành, nghề "Kinh doanh giống vật nuôi, sản xuất giống cây trồng", "Kinh doanh chăn nuôi trang trại", Bộ trưởng khẳng định những rủi ro liên quan các ngành, nghề nêu trên có tính chất nghiêm trọng, trong nhiều trường hợp không thể xử lý hiệu quả chỉ bằng biện pháp hậu kiểm. Vì vậy, việc tiếp tục xác định hai ngành, nghề này là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là cần thiết nhằm kiểm soát rủi ro ngay từ trước khi hoạt động được triển khai, thay vì chỉ xử lý khi hậu quả đã phát sinh.

Đối với ngành, nghề "Kinh doanh nước sạch (nước sinh hoạt)", Bộ trưởng nêu rõ, việc đề xuất đưa ngành, nghề này ra khỏi Phụ lục IV của Luật Đầu tư được thực hiện theo Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP, trong đó quy định nguyên tắc cắt giảm, sửa đổi ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện gồm: "Cắt giảm, sửa đổi những ngành, nghề mà điều kiện đầu tư kinh doanh không rõ ràng hoặc có tính chất tương tự nhau, đã được kiểm soát thông qua hoạt động quản lý khác hoặc những ngành, nghề mà từ khi được quy định cho đến nay vẫn chưa ban hành được điều kiện đầu tư kinh doanh hoặc đã không còn quy định điều kiện đầu tư kinh doanh" (tại khoản 3 Điều 2).

Trên cơ sở nguyên tắc nêu trên, Chính phủ nhận thấy ngành, nghề kinh doanh nước sạch đến nay chưa được ban hành quy định về điều kiện đầu tư kinh doanh và không phát sinh thủ tục hành chính. Ngoài ra, theo kết quả rà soát độc lập tại văn bản số 2552/BTP-KSTT ngày 18/4/2026 của Bộ Tư pháp cũng đề xuất bãi bỏ ngành nghề này.

Theo Bộ trưởng, việc cắt giảm ngành, nghề kinh doanh nước sạch (nước sinh hoạt) chỉ thay đổi công cụ quản lý việc gia nhập thị trường, không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý đối với dịch vụ thiết yếu liên quan trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và an sinh xã hội. Sau khi cắt giảm, việc kiểm soát rủi ro từ phía doanh nghiệp trong quản lý, vận hành và cung cấp dịch vụ nước sạch sẽ được Bộ Xây dựng nghiên cứu, đề xuất trong quá trình hoàn thiện Dự án Luật Cấp, thoát nước, dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XVI.

VĂN TOẢN