Quốc hội bàn sửa Luật Đất đai, Bộ luật Hình sự

Quốc hội sẽ nghe tờ trình, thẩm tra và thảo luận: Dự án Luật Ngân sách Nhà nước (hợp nhất); định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024; định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản; định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023; việc tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia thành 1 chương trình mục tiêu quốc gia.

Bên cạnh đó, Quốc hội nghe tờ trình và thảo luận dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi), dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi).

Quốc hội dự kiến biểu quyết thông qua các dự án Luật Dầu khí (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan; Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi); Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Các đại biểu Quốc hội trong đợt 1 của kỳ họp. Ảnh: QH

Một số nghị quyết dự kiến cũng được thông qua, gồm: Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế đặc thù để xử lý một số khó khăn, vướng mắc đối với các dự án điện gió, điện mặt trời; Nghị quyết của Quốc hội về phê chuẩn hiệp định liên quan đến dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận; Nghị quyết của Quốc hội về chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội; Nghị quyết của Quốc hội về điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang; Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; Nghị quyết của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của VKSND, của TAND và công tác thi hành án; Nghị quyết của Quốc hội về tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia thành 1 Chương trình mục tiêu quốc gia.

Bên cạnh đó, Quốc hội dự kiến biểu quyết thông qua: Dự án Luật Phát triển đô thị; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng...

Những nội dung cốt lõi trong sửa Luật Đất đai và Bộ luật Hình sự

Với định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, Nghị quyết 21 của Trung ương đã khẳng định Nhà nước điều tiết, kiểm soát và quyết định giá đất trên cơ sở dữ liệu, phương pháp khoa học, công khai, minh bạch; không để bị thao túng giá, hình thành giá ảo.

Luật Đất đai năm 2024 mới được triển khai trong thời gian chưa dài nhưng thực tiễn đã xuất hiện những vấn đề mới cần tiếp tục hoàn thiện, nhất là sau khi tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính và chuyển đổi số.

Báo cáo tổng kết của Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận định các chính sách mới bước đầu đã tạo chuyển biến tích cực, nhưng cùng với yêu cầu phát triển mới vẫn phát sinh những quan hệ, vướng mắc cần tiếp tục điều chỉnh, nhất là yêu cầu hoàn thiện phân cấp, phân quyền, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai và đổi mới phương thức quản lý nhà nước về đất đai.

Tờ trình của Chính phủ cũng đặt vấn đề sửa đổi luật lần này trong yêu cầu lớn hơn, chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị phát triển, từ kiểm soát thủ tục sang kiểm soát rủi ro, xây dựng một nền quản trị đất đai hiện đại, minh bạch, hiệu quả và tạo động lực phát triển. Một trong các điểm mới quan trọng là luật hóa nguyên tắc người có đất bị thu hồi phải có chỗ ở, điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Với dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Chính phủ đề xuất thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình đối với 6 tội. Theo đó, dự thảo chỉ giữ lại hình phạt tử hình tại 4 tội, gồm: tội phản bội Tổ quốc, tội giết người, tội khủng bố, tội sản xuất trái phép chất ma túy.

Việc thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, phù hợp xu hướng lập pháp tiến bộ, nâng cao vị thế của Việt Nam trong hợp tác tư pháp hình sự, dẫn độ, tương trợ tư pháp.

Dự thảo luật bổ sung 9 tội danh mới, tập trung vào các lĩnh vực: trật tự quản lý kinh tế, an ninh mạng, công nghệ cao, môi trường, an toàn công cộng, phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt…

Đồng thời, dự thảo luật bổ sung vào cấu thành của các tội danh hiện hành một số hành vi khách quan mới, đặc biệt là các tội danh trong lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng viễn thông, lĩnh vực kinh tế, thương mại, lĩnh vực sở hữu trí tuệ...

Trần Thường