Quảng Ninh thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa qua các cửa khẩu

Theo mục tiêu đề ra, năm 2026 Quảng Ninh phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP trên 12,5%. Tỉnh cũng đặt mục tiêu tổng thu ngân sách nhà nước hơn 74.000 tỷ đồng, trong đó thu nội địa hơn 56.500 tỷ đồng và thu từ hoạt động xuất nhập khẩu khoảng 17.500 tỷ đồng. Chi cục Hải quan Khu vực VIII đặt mục tiêu phấn đấu số thu xuất nhập khẩu đạt 18.300 tỷ đồng trong cả năm 2026 - cao hơn mức mà tỉnh Quảng Ninh đã đề ra.

Những con số này cho thấy áp lực không nhỏ, nhưng đồng thời cũng phản ánh kỳ vọng lớn vào khu vực cửa khẩu và hoạt động thương mại biên giới. Trong bối cảnh nhiều thị trường đang từng bước phục hồi, việc chủ động khai thác tốt lợi thế cửa khẩu được xem là hướng đi quan trọng để Quảng Ninh tạo thêm động lực tăng trưởng.

Chủ động cải thiện môi trường thông quan

Tính từ ngày 1/1 đến 20/2/2026, toàn địa bàn ghi nhận 17.208 tờ khai, tăng 38,1% so với cùng kỳ năm trước. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt gần 874 triệu USD, tăng 30,5%. Số thu ngân sách lũy kế đạt 458,6 tỷ đồng, tương đương 13,8% chỉ tiêu được giao trong giai đoạn đầu năm.

Để đạt mục tiêu thu ngân sách từ xuất nhập khẩu, Quảng Ninh không chỉ trông chờ vào sự phục hồi của thị trường mà còn chủ động cải thiện môi trường thông quan. Một trong những giải pháp được triển khai sớm là tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Chi cục Hải quan khu vực VIII đang tập trung vào các giải pháp như hải quan số, hải quan thông minh, dịch vụ công trực tuyến, nộp thuế điện tử và thông quan 24/7. Việc ứng dụng công nghệ vào các khâu nghiệp vụ giúp giảm thời gian chờ đợi, tăng tính minh bạch và nâng cao hiệu quả xử lý hồ sơ.

Công nghệ soi chiếu tiên tiến giúp giảm chi phí, tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động xuất, nhập khẩu. Ảnh Chi cục Hải quan khu vực VIII

Trong hoạt động xuất nhập khẩu, thời gian có ý nghĩa rất lớn, nhất là với nông sản, thủy sản tươi sống hoặc nguyên liệu phục vụ sản xuất. Chỉ cần rút ngắn thêm vài giờ thông quan, doanh nghiệp đã có thể tiết kiệm đáng kể chi phí lưu kho, lưu bãi, vận tải và giảm nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng hàng hóa.

Cùng với cải cách thủ tục, tư duy điều hành cũng đang thay đổi rõ hơn theo hướng hỗ trợ doanh nghiệp. Không chỉ giải quyết hồ sơ tại chỗ, các đơn vị chức năng còn chủ động nắm bắt kế hoạch nhập khẩu, sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp để hướng dẫn sớm về chính sách thuế, mã hàng, kiểm tra chuyên ngành và các quy định liên quan. Cách làm này giúp giảm sai sót, hạn chế phát sinh chi phí và tạo sự yên tâm cho doanh nghiệp khi lựa chọn làm thủ tục tại Quảng Ninh.

Vừa tạo thuận lợi, vừa chống thất thu

Song song với việc tạo điều kiện cho hàng hóa lưu thông nhanh hơn, Quảng Ninh cũng tăng cường các giải pháp kiểm soát để chống thất thu ngân sách. Cơ quan hải quan đẩy mạnh kiểm tra việc khai báo tên hàng, mã số, trị giá, thuế suất và xuất xứ; đồng thời nâng chất lượng thu thập, phân tích thông tin để áp dụng quản lý rủi ro hiệu quả hơn.

Các lô hàng hoặc doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro cao được đưa vào diện giám sát chặt. Bên cạnh đó, công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới cũng được siết chặt tại các cửa khẩu, lối mở, kho ngoại quan và địa điểm kiểm tra tập trung.

Việc kết hợp giữa tạo thuận lợi và kiểm soát chặt là yêu cầu không thể tách rời. Nếu chỉ mở rộng thông quan mà lỏng quản lý, nguy cơ thất thu ngân sách và gian lận thương mại sẽ tăng. Ngược lại, nếu siết quá mức, dòng chảy hàng hóa sẽ bị ảnh hưởng. Cách điều hành hiện nay cho thấy Quảng Ninh đang cố gắng duy trì thế cân bằng giữa hai mục tiêu: thúc đẩy giao thương nhưng vẫn bảo đảm kỷ cương, minh bạch.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý trong tháng 3/2026 là việc thí điểm thông quan hàng hóa vào cuối tuần tại khu vực cầu Bắc Luân II, thuộc cặp cửa khẩu quốc tế Móng Cái - Đông Hưng. Theo phương án phối hợp giữa hai bên, từ ngày 7/3/2026, hoạt động thông quan được tổ chức thêm vào thứ Bảy và Chủ nhật, trong khung giờ từ 8h đến 11h và từ 14h đến 17h theo giờ Việt Nam.

Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái đã chủ động bố trí công chức tiếp nhận, giải quyết thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu theo đúng quy định. Ảnh Chi cục Hải quan khu vực VIII

Đây được xem là bước điều chỉnh linh hoạt, phù hợp với thực tế lưu lượng hàng hóa ngày càng tăng. Trước đó, việc thông quan chủ yếu diễn ra trong ngày làm việc khiến nhiều thời điểm xuất hiện tình trạng dồn xe, nhất là khi nhu cầu xuất khẩu nông sản, thủy sản tăng mạnh. Khi bổ sung thêm thời gian thông quan cuối tuần, doanh nghiệp có điều kiện chủ động kế hoạch vận chuyển, còn các lực lượng chức năng cũng giảm áp lực giải phóng hàng trong những ngày cao điểm. Hiệu quả ban đầu của mô hình này khá rõ nét. Chỉ sau hai ngày cuối tuần đầu tiên thực hiện, gần 700 tấn hàng đã được thông quan qua khu vực này.

Từ thực tế những tháng đầu năm có thể thấy Quảng Ninh không chỉ đặt mục tiêu tăng số thu từ xuất nhập khẩu, mà còn hướng tới xây dựng môi trường thương mại biên giới năng động, linh hoạt và có sức cạnh tranh cao hơn. Việc liên tục rà soát thủ tục, giảm chi phí cho doanh nghiệp, mở rộng thời gian thông quan và tăng tính phối hợp giữa các lực lượng đang tạo ra hiệu ứng tích cực cho toàn bộ chuỗi logistics, thương mại và sản xuất.

Với đà tăng trưởng hiện nay, cùng quyết tâm hoàn thành mục tiêu thu từ 17.500 tỷ đồng trong năm 2026, Quảng Ninh đang cho thấy hướng đi rõ ràng: lấy cải cách làm nền tảng, lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ và lấy hiệu quả thông quan làm thước đo năng lực điều hành. Nếu tiếp tục duy trì nhịp độ này, hoạt động xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu không chỉ đóng góp lớn cho ngân sách mà còn trở thành cú hích quan trọng cho tăng trưởng kinh tế của tỉnh trong cả năm.

Tiến Dũng