Phú Thọ: Cải cách thủ tục hành chính lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ

Trung tâm Phục vụ hành chính công Tỉnh Phú Thọ

Đặt vấn đề

Đối với tỉnh Phú Thọ, cải cách hành chính được xác định là động lực quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện môi trường đầu tư và thúc đẩy chuyển đổi số. Việc tổ chức và nâng cao hiệu quả hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Phú Thọ theo các quyết định của UBND tỉnh đã tạo đầu mối tập trung trong tiếp nhận, hướng dẫn, số hóa, giải quyết và trả kết quả thủ tục hành chính cho tổ chức, cá nhân; đồng thời tăng cường giám sát, đánh giá chất lượng giải quyết thủ tục hành chính. Cơ chế “luồng xanh” trong giải quyết thủ tục hành chính đang được triển khai quyết liệt hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số ở Phú Thọ.

Điểm mới cải cách hành chính

Những tháng đầu năm, cấp tỉnh tại Phú Thọ tiếp nhận hơn 133.000 hồ sơ thủ tục hành chính; cấp xã tiếp nhận khoảng 276.000 hồ sơ. Số hồ sơ chậm xử lý còn khá lớn, chủ yếu ở lĩnh vực đất đai.

Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tháo gỡ các điểm nghẽn thủ tục nhằm tránh ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, sản xuất, kinh doanh và tốc độ tăng trưởng kinh tế.

Từ thực tiễn đó, Ủy ban nhân dân tỉnh triển khai thí điểm cơ chế “luồng xanh” với cách tiếp cận mới. Thay vì để hồ sơ đi qua nhiều tầng nấc như trước đây, tỉnh tổ chức lại toàn bộ quy trình theo hướng tập trung, xuyên suốt và có đầu mối chịu trách nhiệm rõ ràng.

Ủy ban nhân dân tỉnh đã thành lập Tổ công tác triển khai “luồng xanh” do Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nguyễn Huy Ngọc làm Tổ trưởng, giám đốc các sở, ngành liên quan được phân công làm tổ phó. Với cơ chế điều phối tập trung, các vướng mắc phát sinh được xử lý ngay trong quá trình thực hiện.

Điểm cốt lõi của “luồng xanh” không nằm ở việc nới lỏng quy định mà tinh gọn quy trình thực thi. Đáng chú ý, tỉnh không cắt giảm điều kiện hay lược bỏ quy định pháp luật mà tập trung loại bỏ các khâu trung gian không cần thiết, tổ chức lại quy trình để rút ngắn thời gian xử lý.

Nhờ đó, cải cách hành chính đi liền với kỷ cương, trách nhiệm, linh hoạt, nhưng bảo đảm chặt chẽ trong quản lý nhà nước. “luồng xanh” không phải cơ chế ưu tiên đại trà mà là ưu tiên có chọn lọc.

Chỉ những dự án trọng điểm, dự án quy mô lớn, có tác động lan tỏa, tạo việc làm, đóng góp ngân sách hoặc mang ý nghĩa chiến lược đối với phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh mới được áp dụng.

Trên cơ sở đó, hồ sơ được xử lý theo hai cơ chế “luồng xanh 24 giờ” đối với một số thủ tục đặc thù và cơ chế rút ngắn 50% thời gian giải quyết đối với nhóm thủ tục ưu tiên.

Sức hút mới cho môi trường đầu tư

Chỉ trong tuần đầu triển khai, toàn tỉnh Phú Thọ đã tiếp nhận 29 hồ sơ theo cơ chế “luồng xanh 24 giờ” và 2 hồ sơ theo cơ chế rút ngắn 50% thời gian; toàn bộ hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn.

Một trong những minh chứng rõ nét là Dự án Nhà máy sản xuất, chế tạo vi mạch điện tử Meiko Yên Quang của Công ty TNHH Điện tử Meiko Yên Quang thuộc Tập đoàn Meiko Electronics (Nhật Bản). Đây là dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) công nghệ cao với tổng vốn đầu tư 50 triệu USD, quy mô hơn 80.000 m², chuyên sản xuất vi mạch và thiết bị điện tử công nghệ cao. Toàn bộ thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho dự án được hoàn tất chỉ trong 48 giờ.

Trong điều kiện thông thường, đây là khoảng thời gian rất khó đạt được đối với một dự án FDI công nghệ cao đòi hỏi quy trình thẩm định chặt chẽ và sự phối hợp của nhiều cơ quan.

Tổng Giám đốc Công ty TNHH Điện tử Meiko Yên Quang Tsuchibashi Akito cho biết: “Chúng tôi rất ấn tượng với sự hỗ trợ nhanh chóng, hiệu quả của chính quyền tỉnh. Việc hoàn tất thủ tục đầu tư trong thời gian ngắn giúp doanh nghiệp sớm triển khai dự án, tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động. Đây là yếu tố quan trọng để chúng tôi yên tâm mở rộng đầu tư lâu dài tại địa phương”.

Theo Ủy ban nhân dân tỉnh, đến tháng 4/2026, các khu công nghiệp trên địa bàn đã thu hút 842 dự án, trong đó có 518 dự án FDI với tổng vốn đăng ký hơn 10,7 tỷ USD và 324 dự án đầu tư trong nước với tổng vốn hơn 63.000 tỷ đồng.

Chương trình cà phê doanh nhân được tổ chức hằng tuần giúp Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Trần Duy Đông, Trưởng Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách kinh tế vĩ mô tỉnh cho biết: “Phú Thọ duy trì được nhịp tăng trưởng tích cực, từng bước khẳng định hiệu quả trong điều hành kinh tế vĩ mô và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục đổi mới phương thức điều hành theo hướng “thực chiến”, nắm chắc số liệu theo từng tháng, quý; thành lập các tổ công tác chuyên trách để theo dõi, hỗ trợ từng dự án cụ thể, bảo đảm tiến độ và hiệu quả đầu tư.

Song song với phát triển hạ tầng, tỉnh cũng chú trọng cải thiện môi trường đầu tư thông qua cơ chế “một cửa”, “một cửa liên thông”, giúp rút ngắn thời gian xử lý thủ tục và giảm chi phí cho doanh nghiệp.

Đổi mới tư duy từ "quản lý hồ sơ" sang "phục vụ người dân"

Những năm gần đây, tư duy quản lý hành chính tại Phú Thọ đã có sự chuyển biến rõ nét. Các cơ quan hành chính từng bước chuyển từ mô hình "quản lý" sang "đồng hành, hỗ trợ và phục vụ" người dân, doanh nghiệp.

Trung tâm phục vụ hành chính công xã Yên Lạc, tỉnh Phú Thọ

Các quy trình giải quyết thủ tục hành chính được chuẩn hóa, công khai, minh bạch; thời gian xử lý nhiều thủ tục được rút ngắn; trách nhiệm của cán bộ, công chức được gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ và mức độ hài lòng của người dân.

Một trong những thay đổi căn bản của cải cách hành chính tại Phú Thọ là sự chuyển biến về tư duy quản trị.

Trước đây, hoạt động giải quyết thủ tục hành chính chủ yếu dựa trên mô hình quản lý hành chính truyền thống, trong đó người dân phải tự tìm hiểu quy trình, chuẩn bị nhiều loại giấy tờ và đi lại giữa nhiều cơ quan khác nhau. Điều này làm gia tăng chi phí thời gian, chi phí giao dịch và tạo ra không ít rào cản trong tiếp cận dịch vụ công.

Sự ra đời và kiện toàn của Trung tâm Phục vụ hành chính công đã góp phần thay đổi phương thức cung ứng dịch vụ công theo hướng tập trung, minh bạch và thuận tiện hơn. Theo quy định hiện hành, Trung tâm có trách nhiệm: hướng dẫn người dân, doanh nghiệp thực hiện thủ tục hành chính; tiếp nhận và số hóa hồ sơ; chuyển hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền; theo dõi, giám sát tiến độ giải quyết; trả kết quả và tiếp nhận phản ánh, kiến nghị.

Quy trình này góp phần giảm đáng kể tình trạng người dân phải đi lại nhiều lần hoặc liên hệ với nhiều cơ quan khác nhau để hoàn thành một thủ tục hành chính.

Đây là bước chuyển quan trọng từ tư duy "quản lý hồ sơ" sang tư duy "phục vụ người dân".

Chuyển đổi số tạo nền tảng cho cải cách hành chính

Phú Thọ xác định chuyển đổi số là nền tảng quan trọng của cải cách hành chính. Nhiều dịch vụ công trực tuyến được cung cấp ở mức toàn trình; hệ thống một cửa điện tử, cổng dịch vụ công, thanh toán trực tuyến, ký số, số hóa hồ sơ được triển khai đồng bộ từ cấp tỉnh đến cấp xã.

Nhiều dịch vụ công trực tuyến được cung cấp ở mức toàn trình; hệ thống một cửa điện tử, cổng dịch vụ công, thanh toán trực tuyến, ký số, số hóa hồ sơ được triển khai tại Trung tâm phục vụ hành chính công xã Yên Lạc, tỉnh Phú Thọ

Việc ứng dụng công nghệ thông tin giúp giảm thời gian đi lại, giảm chi phí thực hiện thủ tục hành chính, đồng thời tăng tính công khai, minh bạch trong giải quyết hồ sơ.

Đặc biệt, việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước đã góp phần giảm đáng kể tình trạng yêu cầu người dân cung cấp nhiều lần cùng một loại giấy tờ.

Nếu như cải cách thủ tục hành chính là điều kiện cần thì chuyển đổi số chính là điều kiện đủ để xây dựng nền hành chính hiện đại.

Trong mô hình hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Phú Thọ, hầu hết các quy trình đều được hỗ trợ bởi Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính.

Các hồ sơ được số hóa ngay từ khâu tiếp nhận; trạng thái xử lý được cập nhật theo thời gian thực; kết quả được trả thông qua nhiều phương thức phù hợp với nhu cầu của người dân.

Việc kết nối giữa Trung tâm với các sở, ngành giúp hạn chế tình trạng chuyển hồ sơ thủ công, đồng thời tăng tính minh bạch trong quá trình xử lý.

Đối với doanh nghiệp, điều này đặc biệt có ý nghĩa bởi chi phí hành chính luôn là một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường đầu tư.

Có thể thấy chuyển đổi số đã tạo ra ba giá trị lớn: giảm thời gian giải quyết thủ tục; giảm chi phí tuân thủ; tăng khả năng giám sát của người dân.

Như vậy, công nghệ số không thay thế con người mà trở thành công cụ nâng cao chất lượng phục vụ.

Người dân và doanh nghiệp trở thành trung tâm của quá trình cung ứng dịch vụ công

Một điểm nổi bật của mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công là thay đổi cách tiếp cận đối với người dân.

Trong mô hình quản trị truyền thống, thành công của cơ quan hành chính thường được đánh giá thông qua số lượng hồ sơ xử lý.

Trong khi đó, mô hình hành chính phục vụ coi mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp là tiêu chí quan trọng để đánh giá hiệu quả hoạt động.

Điều này thể hiện ở nhiều khía cạnh: công khai quy trình giải quyết; công khai thời hạn xử lý; công khai thành phần hồ sơ; tiếp nhận phản ánh, kiến nghị; theo dõi tiến độ trực tuyến; đánh giá sự hài lòng sau khi hoàn thành thủ tục.

Việc thay đổi tiêu chí đánh giá từ "giải quyết đúng quy trình" sang "đáp ứng nhu cầu của người dân" là bước tiến lớn trong cải cách hành chính hiện đại.

Qua nghiên cứu trường hợp Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Phú Thọ có thể nhận thấy một số kết quả nổi bật.

Thứ nhất, quy trình giải quyết thủ tục hành chính được chuẩn hóa theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông.

Thứ hai, việc ứng dụng công nghệ thông tin và số hóa hồ sơ góp phần nâng cao tính minh bạch.

Thứ ba, trách nhiệm của các cơ quan được xác định rõ thông qua hệ thống giám sát tiến độ xử lý hồ sơ.

Thứ tư, người dân có nhiều kênh tiếp cận dịch vụ công hơn trước, bao gồm trực tiếp và trên môi trường điện tử.

Thứ năm, doanh nghiệp được tạo điều kiện thuận lợi hơn trong việc thực hiện các thủ tục đầu tư, đăng ký kinh doanh và các thủ tục hành chính khác.

Những kết quả này cho thấy cải cách hành chính tại Phú Thọ không chỉ dừng ở cải cách quy trình mà đang từng bước chuyển sang đổi mới phương thức quản trị công.

Đồng hành cùng doanh nghiệp

Một điểm nổi bật trong cải cách hành chính của Phú Thọ là tăng cường đối thoại với doanh nghiệp.

Lãnh đạo tỉnh thường xuyên tổ chức các hội nghị gặp gỡ doanh nghiệp, tháo gỡ khó khăn trong đầu tư, sản xuất, kinh doanh; rà soát, đơn giản hóa thủ tục liên quan đến đầu tư, đất đai, xây dựng, thuế và đăng ký kinh doanh.

Nhiều cơ chế hỗ trợ nhà đầu tư được triển khai theo hướng công khai, minh bạch, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, góp phần nâng cao niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đối với chính quyền địa phương.

“Luồng xanh” còn mở ra dư địa mới trong phát triển hạ tầng khu công nghiệp và các dự án động lực. Ngày 19/4, Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Quyết định số 1224/QĐ-UBND bổ sung 5 dự án vào danh mục thí điểm cơ chế “luồng xanh 50%”, trong đó có Khu công nghiệp Thăng Long Vĩnh Phúc.

Ông Kawanabe Kenta, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Khu công nghiệp Thăng Long Vĩnh Phúc, bày tỏ phấn khởi khi lãnh đạo tỉnh và các sở, ngành của Phú Thọ đã quan tâm, hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh của doanh nghiệp.

Do vậy, nhà đầu tư cũng cam kết triển khai dự án nhanh và sẽ đi vào hoạt động trong vòng 36 tháng kể từ ngày được bàn giao đất.

Người dân và doanh nghiệp là trung tâm của cải cách

Lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm không chỉ là khẩu hiệu mà đã trở thành định hướng xuyên suốt trong quá trình cải cách hành chính của tỉnh.

Mọi hoạt động cải cách đều hướng đến ba mục tiêu cơ bản: giảm thời gian giải quyết thủ tục; giảm chi phí thực hiện thủ tục; nâng cao mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp.

Các cơ quan hành chính từng bước chuyển từ tư duy "người dân cần chính quyền" sang "chính quyền phục vụ người dân", lấy kết quả phục vụ làm tiêu chí đánh giá chất lượng cán bộ, công chức.

Việc khảo sát mức độ hài lòng được thực hiện thường xuyên, tạo cơ sở để điều chỉnh quy trình, cải tiến phương thức làm việc và nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ.

Những khó khăn, thách thức

Bên cạnh những kết quả đạt được, cải cách hành chính tại Phú Thọ vẫn còn một số hạn chế.

Một bộ phận cán bộ chưa thực sự chủ động đổi mới tư duy phục vụ; kỹ năng số của một số công chức còn hạn chế.

Tỷ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến ở một số lĩnh vực chưa cao do người dân, đặc biệt ở khu vực miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, còn gặp khó khăn trong tiếp cận công nghệ.

Việc chia sẻ dữ liệu giữa một số cơ quan vẫn chưa thật sự đồng bộ; hạ tầng số tại cơ sở còn cần tiếp tục đầu tư.

Một số giải pháp trong thời gian tới

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả cải cách hành chính, tỉnh Phú Thọ cần tập trung vào một số giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện thể chế, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo hướng lấy trải nghiệm của người dân và doanh nghiệp làm cơ sở cải tiến quy trình.

Thứ hai, đẩy mạnh xây dựng chính quyền số, mở rộng cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, tăng cường kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước.

Thứ ba, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức thông qua đào tạo kỹ năng số, kỹ năng giao tiếp và văn hóa công vụ; kiên quyết xử lý các hành vi gây phiền hà, sách nhiễu.

Thứ tư, phát huy vai trò giám sát của người dân, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội trong đánh giá chất lượng cung cấp dịch vụ công.

Thứ năm, tăng cường truyền thông về cải cách hành chính, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, góp phần hình thành chính quyền số toàn diện.

Kết luận

Cải cách hành chính là quá trình liên tục, đòi hỏi sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị và sự đồng hành của người dân, doanh nghiệp. Với định hướng lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, tỉnh Phú Thọ đang từng bước xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, chuyên nghiệp và hiệu quả.

Trong thời gian tới, cùng với việc đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và cải thiện môi trường đầu tư, Phú Thọ có điều kiện thuận lợi để tạo bước đột phá trong cải cách hành chính, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và xây dựng chính quyền kiến tạo, liêm chính, hành động vì sự phát triển của địa phương và hạnh phúc của Nhân dân.

Mộc Miên