Phiên họp thứ 5 Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Giảng viên luật có thể trở thành luật sư

Trình bày tờ trình tóm tắt dự án Luật Luật sư (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự án luật được xây dựng nhằm thể chế hóa quan điểm chỉ đạo của Đảng về nâng cao tiêu chuẩn luật sư; phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số, tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp...

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Cụ thể, dự thảo luật bổ sung tiêu chuẩn luật sư về bản lĩnh chính trị, có đạo đức tốt và liêm chính; bắt buộc bồi dưỡng hằng năm về nhận thức chính trị, chuyên môn; cho phép giảng viên luật có thể trở thành luật sư.

Dự thảo luật cũng rút gọn quy trình trở thành luật sư từ 4 bước xuống 2 bước (gộp gia nhập Đoàn Luật sư và đăng ký tập sự thành gia nhập Đoàn Luật sư để tập sự; gộp kiểm tra kết quả tập sự với cấp chứng chỉ hành nghề luật sư thành tổ chức kỳ thi quốc gia cấp chứng chỉ).

Bên cạnh việc cho phép luật sư tập sự thực hiện một số hoạt động theo sự phân công, giám sát của luật sư hướng dẫn và được khách hàng đồng ý, dự thảo luật cũng bổ sung hành vi bị nghiêm cấm, tăng trách nhiệm xã hội và minh bạch quyền, nghĩa vụ của luật sư với khách hàng; đồng thời, quy định rõ các trường hợp bị thu hồi chứng chỉ, giấy đăng ký hoạt động.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày tờ trình dự án Luật Luật sư (sửa đổi). Ảnh: quochoi.vn

Trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, về tiêu chuẩn luật sư được bổ sung, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành nhằm tiếp tục nâng cao hơn nữa chất lượng của đội ngũ luật sư. Một số quy định như "có bản lĩnh chính trị vững vàng, có phẩm chất đạo đức tốt" đã được làm rõ trong dự thảo Nghị định quy định chi tiết.

Tuy nhiên, qua rà soát, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy một số quy định về tiêu chuẩn luật sư vẫn có nội hàm tương đối rộng và chưa được làm rõ tại dự thảo nghị định, như quy định "kiên quyết bảo vệ công lý, liêm chính và trung thực". Do đó, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, làm rõ tiêu chuẩn này để bảo đảm phù hợp, thống nhất trong thực tiễn thi hành luật.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ. Ảnh: quochoi.vn

Luật Luật sư hiện hành quy định tiêu chuẩn để trở thành luật sư là "có bằng cử nhân luật", dự thảo luật bổ sung tiêu chuẩn này thành "có bằng cử nhân luật hoặc thạc sĩ luật hoặc tiến sĩ luật". Theo phân tích của Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, để trở thành luật sư và hành nghề luật sư chuyên nghiệp thì một người phải được đào tạo kiến thức nền tảng chuyên sâu về pháp luật.

Tuy nhiên, chương trình đào tạo thạc sĩ luật, tiến sĩ luật có thể mang tính học thuật, chuyên sâu trong một lĩnh vực, phạm vi cụ thể. Điều kiện tuyển sinh với thạc sĩ luật, tiến sĩ luật áp dụng với cả những người không có bằng cử nhân luật (sau khi học chuyển đổi với khoảng 20 tín chỉ). Quy định như dự thảo luật có thể dẫn tới trường hợp một người không học luật từ bậc đại học, sau khi học chuyển đổi được học chương trình thạc sĩ hoặc tiến sĩ luật có thể sẽ không có kiến thức nền về tố tụng, tư vấn, làm ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ luật sư. Do vậy, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị đánh giá kỹ tác động để có phương án phù hợp.

CHIẾN THẮNG