Kết nối tri thức - Kiến tạo nhân tài - Bài 2: Thiết lập hệ sinh thái giáo dục

Bà Lê Đức Hạnh, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Hong Kong (Trung Quốc). Ảnh: Lưu Xuân Vịnh/PV TTXVN tại Hong Kong (Trung Quốc)

Thay vì chờ học sinh tìm đến, nhiều trường đại học hàng đầu Hong Kong đã chủ động đến Việt Nam, tìm kiếm và bồi dưỡng nhân tài ngay từ bậc trung học phổ thông, từng bước hình thành một hệ sinh thái kết nối xuyên suốt từ phổ thông, đại học đến nghiên cứu khoa học và doanh nghiệp.

Một trong những hướng đi được đánh giá có tính chiến lược là kết nối học sinh ngay từ bậc phổ thông. Theo bà Lê Đức Hạnh, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Hong Kong, với sự hỗ trợ của Tổng Lãnh sự quán, nhiều trường đại học hàng đầu của Hong Kong, trong đó có Đại học Hong Kong (HKU), đã chủ động tiếp cận các trường trung học phổ thông tại Việt Nam để giới thiệu môi trường đào tạo quốc tế và tìm kiếm những học sinh có tiềm năng.

Giáo sư Chi Kin (Bennett) Yim, Giám đốc tuyển sinh và trao đổi sinh viên quốc tế của HKU, cho biết nhờ sự hỗ trợ của Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Hong Kong, nhà trường đã có cơ hội tiếp cận một số trường THPT hàng đầu của Việt Nam. Tuy nhiên, theo ông, số lượng học sinh Việt Nam hiện vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng hợp tác giữa hai bên. Vì vậy, trong thời gian tới, HKU mong muốn mở rộng mạng lưới kết nối với nhiều trường phổ thông hơn trên cả nước để đưa thông tin về chương trình đào tạo đến gần hơn với học sinh Việt Nam.

Không dừng lại ở hoạt động tuyển sinh, HKU còn từng bước tham gia quá trình bồi dưỡng học sinh tài năng trước khi các em bước vào giảng đường đại học. Thông qua chương trình HKU Academy for the Talented (Học viện Tài năng HKU), hơn 20 học sinh xuất sắc của Việt Nam đã có cơ hội tham gia các khóa học trải nghiệm trong mùa Hè năm nay, tiếp cận môi trường học thuật quốc tế, phát triển tư duy nghiên cứu và kỹ năng học tập ngay từ khi còn học phổ thông.

Giáo sư Chi Kin (Bennett) YIM, Giám đốc tuyển sinh Đại học và trao đổi sinh viên quốc tế tại Đại học Hong Kong (HKU). Ảnh: Lưu Xuân Vịnh/PV TTXVN tại Hong Kong (Trung Quốc)

Một bước tiến khác được đánh giá có ý nghĩa là việc HKU chính thức công nhận Bằng tốt nghiệp THPT của hệ thống trường công lập Việt Nam làm điều kiện xét tuyển trực tiếp. Theo Thạc sĩ Vũ Hải Trường, đại diện Phòng tuyển sinh HKU, đây là bước ngoặt giúp mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục quốc tế cho học sinh Việt Nam, đồng thời đưa Việt Nam trở thành thị trường có tốc độ tăng trưởng hồ sơ nhanh nhất của HKU kể từ năm 2023. Ông cho rằng điều này không chỉ phản ánh sự tin tưởng vào chất lượng giáo dục phổ thông của Việt Nam mà còn mở ra cơ hội bình đẳng hơn cho học sinh trên cả nước tiếp cận các trường đại học hàng đầu Hong Kong.

Ông Vũ Hải Trường cho biết sự kết nối giữa hai bên hiện cũng đang mở rộng từ tuyển sinh sang hợp tác học thuật. Đại diện Cục Hợp tác quốc tế cùng nhiều trường đại học Việt Nam đã trực tiếp đối thoại với các cơ sở giáo dục Hong Kong, tạo nền tảng để ngày càng nhiều trường đại học và cả trường phổ thông của Việt Nam chủ động tìm hiểu cơ hội hợp tác với Hong Kong, thay vì chỉ tập trung vào các thị trường truyền thống trong khu vực.

Việc nuôi dưỡng nhân tài cũng không dừng lại ở giảng đường. Bà Lê Đức Hạnh nhấn mạnh bên cạnh giáo dục đại học, hợp tác đào tạo nghề đang mở ra nhiều triển vọng mới khi Hong Kong có hệ thống đào tạo nghề hiện đại với Hội đồng Đào tạo nghề (VTC), trong khi Việt Nam có nhu cầu lớn về nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao. Trên cơ sở đó, Tổng Lãnh sự quán đã chủ động kết nối Cục Hợp tác quốc tế (Bộ Giáo dục và Đào tạo) với VTC, kỳ vọng đặt nền móng cho các chương trình hợp tác cụ thể trong thời gian tới.

Song song với đào tạo là sự kết nối ngày càng chặt chẽ trong nghiên cứu khoa học. Việc HKU thu hút các nhà khoa học gốc Việt hàng đầu thế giới như Giáo sư Vũ Hà Văn, được kỳ vọng sẽ trở thành cầu nối thúc đẩy hợp tác giữa HKU với các trường đại học, viện nghiên cứu của Việt Nam. Theo Giáo sư Bennett Yim, sự hiện diện của các nhà khoa học này sẽ góp phần mở rộng các chương trình hợp tác nghiên cứu và trao đổi học thuật trong tương lai.

Bên cạnh đó, bà Lê Đức Hạnh nêu rõ Tổng Lãnh sự quán sẽ tiếp tục mở rộng kết nối giữa các cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp khoa học - công nghệ của Việt Nam với đối tác Hong Kong, đồng thời thúc đẩy hợp tác đào tạo sau đại học nhằm góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho Việt Nam.

Thạc sĩ Vũ Hải Trường, Phòng Tuyển sinh Đại học HKU. Ảnh: Lưu Xuân Vịnh/PV TTXVN tại Hong Kong (Trung Quốc)

Không chỉ kết nối với các cơ sở giáo dục, HKU còn mở rộng hiện diện trực tiếp tại Việt Nam. Giáo sư Bennett Yim cho biết Trường Kinh doanh HKU (HKU Business School) đã thành lập trung tâm tại Thành phố Hồ Chí Minh và vận hành nhiều năm qua. Trung tâm này vừa giúp nhà trường tăng cường hợp tác với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, vừa hỗ trợ doanh nghiệp trong nước mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế. Theo ông, đây là minh chứng cho thấy hợp tác giáo dục đang ngày càng gắn chặt với nhu cầu phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế của cả hai bên.

Có thể thấy, hợp tác giáo dục giữa Việt Nam và Hong Kong đang chuyển từ mô hình tuyển sinh đơn thuần sang xây dựng một hệ sinh thái phát hiện, đào tạo và kết nối nhân tài. Từ trường phổ thông, giảng đường đại học đến các viện nghiên cứu và doanh nghiệp, những mắt xích này đang từng bước được nối liền, tạo điều kiện để người học phát triển toàn diện trong môi trường quốc tế.

Tuy nhiên, giá trị của mô hình hợp tác ấy không chỉ nằm ở việc có thêm nhiều học sinh, sinh viên Việt Nam học tập tại Hong Kong. Điều quan trọng hơn là triết lý đào tạo và cách phát triển nhân tài mà Hong Kong đang theo đuổi có thể mang lại những gợi mở gì cho chiến lược nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của Việt Nam.

Bài cuối: Đầu tư vào con người

Lê Anh - Thành Nam (Phóng viên TTXVN tại Hong Kong, Trung Quốc)