Phát triển khu công nghiệp: Không thể na ná nhau

Công nghiệp phải trở thành đầu tàu tăng trưởng

Phát biểu tại Diễn đàn Phát triển Khu Công nghiệp Việt Nam 2026 với chủ đề "Phát triển khu công nghiệp Việt Nam gắn với mục tiêu tăng trưởng công nghiệp quốc gia" ngày 10/7, tại Hải Phòng, TS. Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng Ban, Chủ tịch Hội đồng Khoa học - Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho rằng, khu công nghiệp không chỉ là nơi thu hút đầu tư mà cần được định hình trở thành hệ sinh thái tăng trưởng mới, giữ vai trò trung tâm trong mô hình phát triển mới của Việt Nam.

Theo ông Hiển, ngay trong tháng 7 này, Ban Chấp hành Trung ương sẽ xem xét, ban hành nghị quyết về đổi mới mô hình phát triển đất nước trên nhiều lĩnh vực, trong đó đổi mới mô hình tăng trưởng giữ vị trí đặc biệt quan trọng.

Ông Hiển cho biết, hệ thống khu công nghiệp và khu kinh tế hiện nay đã đóng góp rất lớn cho nền kinh tế. Đến năm 2025, cả nước có khoảng 478 khu công nghiệp, gồm 421 khu công nghiệp ngoài khu kinh tế, 49 khu công nghiệp trong các khu kinh tế ven biển và 8 khu công nghiệp thuộc khu kinh tế cửa khẩu. Ở nhiều địa phương, hơn một nửa tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) được thu hút vào các khu công nghiệp.

TS. Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng Ban, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương.

Tuy nhiên, trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng ở mức rất cao, vai trò của khu công nghiệp sẽ còn lớn hơn nhiều. 6 tháng đầu năm, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng khoảng 10,8%, còn ngành chế biến, chế tạo tăng 11,4%.

"Ngay cả với kết quả rất tích cực trong 6 tháng đầu năm, chúng ta vẫn chưa đạt ngưỡng cần thiết để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng trong 5 năm tới. Điều đó cho thấy áp lực là rất lớn. Nông nghiệp tiếp tục là "bệ đỡ" của nền kinh tế với mức tăng trưởng khoảng 3,8%, song để tạo ra mức tăng trưởng GDP hai con số, động lực chủ yếu vẫn phải đến từ công nghiệp, xây dựng và dịch vụ. Vì vậy, việc nâng cấp hệ thống khu công nghiệp trở thành nền tảng cho tăng trưởng công nghiệp là yêu cầu mang tính chiến lược", ông Hiển nói.

Tái định vị thành hệ sinh thái công nghiệp hiện đại

Để khu công nghiệp thực sự trở thành "cỗ máy tăng trưởng" của nền kinh tế, nhiều ý kiến cho rằng cần thay đổi tư duy phát triển, thay vì chỉ coi đây là nơi tập trung nhà máy sản xuất.

TS. Nguyễn Văn Khôi - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam - cho rằng, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng công nghiệp nhanh và bền vững, Việt Nam trước hết phải xây dựng hệ thống khu công nghiệp hiện đại, đủ năng lực đón các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.

Theo ông Khôi, khu công nghiệp không thể chỉ là nơi cho thuê đất mà cần được phát triển thành hệ sinh thái tích hợp sản xuất, đổi mới sáng tạo và các dịch vụ chất lượng cao, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Vì vậy, giai đoạn tới cần chuyển mạnh từ mô hình "khu công nghiệp cung cấp mặt bằng sản xuất" sang mô hình "hệ sinh thái công nghiệp hiện đại".

Các đại biểu thăm các gian hàng các khu công nghiệp.

Ở góc độ địa phương, ông Trần Văn Quân - Phó Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng - cho biết, khu công nghiệp và khu kinh tế từ lâu đã trở thành trụ cột trong quá trình công nghiệp hóa và thu hút đầu tư nước ngoài. Trong giai đoạn 2026-2030, khi Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10% mỗi năm, hệ thống khu công nghiệp cần tiếp tục được nâng cấp theo hướng đồng bộ về quy hoạch, hạ tầng, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đủ năng lực tiếp nhận các dự án công nghệ cao, bán dẫn, đổi mới sáng tạo.

Ngọc Mai