Phát động 'Tháng hành động vì an toàn thực phẩm' năm 2026

Phát biểu tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm có vai trò đặc biệt quan trọng, không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe nhân dân mà còn tác động đến phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh chính trị và quan hệ quốc tế. Vì vậy, đây luôn là vấn đề nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan phát biểu tại buổi lễ phát động Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026 tại TP Hồ Chí Minh.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, thời gian qua đã xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tại bếp ăn tập thể, trường học và từ thức ăn đường phố. Chỉ trong quý I năm 2026, cả nước ghi nhận 36 vụ ngộ độc thực phẩm, tăng 20 vụ so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, có 9 vụ với từ 30 người mắc trở lên, chiếm 25% tổng số vụ. Đây là tỉ lệ cao, đáng báo động, cho thấy các vụ ngộ độc thực phẩm có tính chất nghiêm trọng, nguy cơ gây hậu quả lâu dài đến sức khỏe của cộng đồng.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan cũng chỉ rõ, việc kiểm soát các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ, thức ăn đường phố và hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử còn gặp nhiều khó khăn do tính chất phân tán, khó truy xuất nguồn gốc, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh ngộ độc thực phẩm.

Để "Tháng hành động vì an toàn thực phẩm" năm 2026 thực sự đi vào chiều sâu và mang lại hiệu quả thiết thực, Bộ Y tế đề nghị các địa phương tập trung thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp; trong đó, cần tăng cường triển khai các văn bản chỉ đạo, đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức, ý thức tuân thủ pháp luật của các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm; coi bảo đảm an toàn thực phẩm không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là đạo đức kinh doanh và uy tín của doanh nghiệp.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan và các đại biểu tham dự tại buổi lễ phát động.

Cùng với đó, cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, hậu kiểm; xử lý nghiêm các vi phạm, không có vùng cấm; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Đồng thời, các địa phương chủ động xây dựng phương án phòng ngừa, xử lý kịp thời các vụ ngộ độc thực phẩm, hạn chế thấp nhất hậu quả đối với sức khỏe người dân.

Bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP Hồ Chí Minh cho biết, cùng với cả nước, Thành phố triển khai tháng hành động năm nay với chủ đề: “Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng chống ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố”.

Trong bối cảnh TP Hồ Chí Minh là một siêu đô thị với hơn 14 triệu dân, áp lực đối với công tác quản lý an toàn thực phẩm là rất lớn. Thời gian qua, mặc dù đã đạt được một số kết quả nhất định, song vẫn còn không ít khó khăn, thách thức. Đáng chú ý, từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn vẫn ghi nhận các vụ việc mất an toàn thực phẩm, trong đó có những trường hợp nghi ngờ ngộ độc và sau xác minh được kết luận là ngộ độc thực phẩm.

Bà Phạm Khánh Phong Lan kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp nâng cao ý thức trách nhiệm, tuân thủ pháp luật, coi việc bảo đảm an toàn thực phẩm là văn hóa kinh doanh và trách nhiệm xã hội.

Các vụ việc này chủ yếu xảy ra tại bếp ăn trường học và từ thức ăn đường phố, đặc biệt là các sản phẩm như bánh mì. Thực tế đó cho thấy, việc lựa chọn dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố làm trọng tâm của Tháng hành động năm nay là hoàn toàn phù hợp, bởi đây là khu vực khó kiểm soát, tiềm ẩn nhiều nguy cơ.

Phân tích nguyên nhân, bà Phạm Khánh Phong Lan cho rằng, rủi ro có thể xuất phát từ nhiều khâu trong chuỗi cung ứng thực phẩm, từ việc lựa chọn nguyên liệu không rõ nguồn gốc, sử dụng phụ gia, hóa chất không đúng quy định, đến các điều kiện bảo quản và thói quen vệ sinh của người trực tiếp chế biến. Chỉ cần một mắt xích trong chuỗi này bị đứt gãy cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng.

Để triển khai hiệu quả "Tháng hành động an toàn thực phẩm" năm 2026, Sở An toàn thực phẩm TP Hồ Chí Minh xác định 3 nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Thứ nhất, tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cả người sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng. Người hành nghề cần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, trong khi người dân cần chủ động lựa chọn, sử dụng thực phẩm an toàn, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, dễ phát sinh nguy cơ ô nhiễm thực phẩm.

Xe loa tuyên truyền “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm” trên các tuyến đường trung tâm TP Hồ Chí Minh kết hợp băng rôn, khẩu hiệu nhằm nâng cao nhận thức của người dân về bảo đảm an toàn thực phẩm.

Thứ hai, tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm. Các hành vi vi phạm sẽ được phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm minh, đồng thời công khai thông tin để người dân có cơ sở lựa chọn, tiêu dùng an toàn. Thành phố cũng sẽ mở rộng phạm vi kiểm tra, kết hợp đánh giá nguy cơ nhằm bảo đảm tính thực chất, hiệu quả của công tác quản lý. Bên cạnh đó, sẽ khắc phục tình trạng xử lý chậm, kéo dài, làm giảm tác dụng răn đe.

Thứ ba, chủ động phòng ngừa và nâng cao hiệu quả xử lý các vụ ngộ độc thực phẩm. Theo bà Phạm Khánh Phong Lan, mỗi vụ ngộ độc xảy ra đều phản ánh những hạn chế trong công tác phòng ngừa. Vì vậy, Thành phố sẽ tăng cường kiểm tra bếp ăn trường học, các cơ sở cung cấp suất ăn sẵn; đồng thời đẩy mạnh tập huấn, nâng cao năng lực cho các đơn vị liên quan.

Trong trường hợp xảy ra sự cố, Sở An toàn thực phẩm sẽ phối hợp chặt chẽ với ngành y tế trong công tác cấp cứu, điều trị bệnh nhân, điều tra dịch tễ, lấy mẫu kiểm nghiệm và xác định nguyên nhân. Trên cơ sở đó, các hành vi vi phạm sẽ được xử lý công khai, đúng quy định, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật.

Bà Phạm Khánh Phong Lan cũng kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp nâng cao ý thức trách nhiệm, tuân thủ pháp luật, coi việc bảo đảm an toàn thực phẩm là văn hóa kinh doanh và trách nhiệm xã hội. Đồng thời, người dân cần chủ động bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình thông qua việc lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, theo dõi thông tin về chất lượng sản phẩm và các cơ sở vi phạm để tránh sử dụng.

Theo bà Phạm Khánh Phong Lan, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm không phải chỉ diễn ra theo đợt cao điểm mà được thực hiện thường xuyên, liên tục trong suốt cả năm. Tuy nhiên, Tháng hành động vào tháng 4 hằng năm (diễn ra từ ngày 15/4 -15/5) là dịp để toàn xã hội tập trung hơn nữa sự quan tâm, nâng cao nhận thức và trách nhiệm đối với lĩnh vực đặc biệt quan trọng này.

Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP Hồ Chí Minh cho biết, cùng với các hoạt động trong "Tháng hành động vì an toàn thực phẩm", công tác bảo đảm an toàn thực phẩm sẽ tiếp tục được triển khai đồng bộ, xuyên suốt, gắn với xây dựng chuỗi thực phẩm sạch, phòng chống thực phẩm bẩn, cải cách hành chính và nâng cao nhận thức cộng đồng.

Tin, ảnh: Đan Phương/Báo Tin tức và Dân tộc