Ông Trump tính ra đòn 'knock-out' về kinh tế với Iran

Tổng thống Donald Trump đang gia tăng áp lực lên đảo Kharg. Ảnh: Reuters.

Theo Axios, phát biểu trước giới truyền thông, ông Trump xác nhận đang xem xét các đợt không kích tiếp theo vào hòn đảo được ví như "viên ngọc quý" của Iran.

Ông cảnh báo: "Chúng tôi có thể xóa sổ mục tiêu đó chỉ trong vòng 5 phút. Vì mục đích tái thiết Iran vào một ngày nào đó, tôi đoán chúng tôi đã làm điều đúng đắn, nhưng tình hình có thể sẽ không duy trì như vậy".

Giới quan sát nhận định Tổng thống Trump đang bị thu hút bởi ý tưởng chiếm đóng hoàn toàn đảo Kharg. Một quan chức Mỹ chia sẻ với Axios rằng hành động này nhằm tạo ra một "cú knock-out kinh tế", trực tiếp cắt đứt nguồn tài chính của chính thể Tehran.

Trước đó, ngày 13/3, Mỹ đã tấn công trúng vào các mục tiêu quân sự trên căn cứ dầu mỏ này. Tổng thống Mỹ Donald Trump sau đó cũng nói rằng các mục tiêu quân sự ở tiền đồn chiến lược này đã bị "xóa sổ" nhưng ông "lựa chọn không phá hủy hạ tầng dầu mỏ" với "lý do nhân đạo".

Giới chức Iran xác nhận rằng dù một số cơ sở quân sự và sân bay trên đảo Kharg bị hư hại sau đợt tấn công của quân lực Mỹ, hiện chưa có thương vong nào được ghi nhận và các hoạt động thương mại - bao gồm xuất khẩu dầu - vẫn diễn ra bình thường.

Một phát ngôn viên Ủy ban Năng lượng Quốc hội Iran nói với hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran rằng cuộc sống vẫn tiếp diễn "bình thường" trên căn cứ dầu mỏ này bất chấp các đợt tấn công của Mỹ vào giữa tháng 3.

Theo đó, các công nhân dầu mỏ trên đảo đã làm việc suốt ngày đêm để đảm bảo "không có sự gián đoạn nào trong xuất khẩu dầu".

Huyết mạch dầu mỏ Iran trước lằn ranh sinh tử

Các chuyên gia cảnh báo việc tấn công vào đảo Kharg là một con dao hai lưỡi. Xóa sổ hạ tầng dầu khí tại Kharg sẽ gây tổn thương nghiêm trọng cho nguồn cung toàn cầu. Iran có thể đáp trả bằng các cuộc tập kích vào các cơ sở dầu mỏ và đường ống khắp vùng Vịnh, đặc biệt là các mục tiêu nhạy cảm tại Ả Rập Xê-út.

Dù có diện tích rất nhỏ, đảo Kharg lại là "huyết mạch" của nền kinh tế Iran khi đóng vai trò xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của nước này. Đây là đảo san hô nhỏ nằm cách bờ biển Iran khoảng 25 km trong Vịnh Ba Tư.

Hầu như mỗi ngày, hàng triệu thùng dầu thô từ các mỏ lớn của Iran, bao gồm Ahvaz, Marun và Gachsaran, được vận chuyển qua hệ thống đường ống đến đảo. Nơi đây còn được người dân Iran gọi là "đảo cấm" do các biện pháp kiểm soát quân sự nghiêm ngặt, theo CNN.

Gần đây, lãnh đạo đối lập Israel Yair Lapid cho rằng việc phá hủy cơ sở này có thể "làm tê liệt nền kinh tế Iran và khiến chế độ sụp đổ".

Theo Reuters, Iran cung cấp khoảng 4,5% nguồn dầu toàn cầu, với sản lượng khoảng 3,3 triệu thùng dầu thô và 1,3 triệu thùng dầu lỏng cùng các hóa chất khác mỗi ngày.

Ảnh chụp vệ tinh đảo Kharg ngày 25/2. Ảnh: Reuters.

Trang theo dõi vận tải dầu TankerTrackers.com cho biết hoạt động bốc dỡ tàu tại căn cứ dầu mỏ này diễn ra "không ngừng nghỉ kể từ khi chiến sự bùng nổ", dựa trên dữ liệu vệ tinh và hình ảnh thực địa.

Trong những tuần trước khi các cuộc không kích Mỹ - Israel diễn ra, xuất khẩu dầu từ đảo Kharg đã tăng lên gần mức kỷ lục, theo báo cáo của JPMorgan được Reuters dẫn lại.

Khả năng lưu trữ tại Kharg ước tính khoảng 30 triệu thùng, trong đó hiện có khoảng 18 triệu thùng dầu đang được lưu trữ, theo dữ liệu của công ty phân tích thương mại toàn cầu Kpler.

Ảnh chụp vệ tinh đảo Kharg sau đợt không kích của Mỹ. Ảnh: Reuters.

Kịch bản tiếp theo

Trước áp lực của quân đội Mỹ lên đảo Kharg như một đòn răn đe về các hoạt động của Iran trên Eo biển Hormuz, phát ngôn viên của Ủy ban Năng lượng Quốc hội Iran cảnh báo Mỹ không nên có thêm hành động quân sự nào vào khu vực căn cứ dầu mỏ này nữa.

"Các đối thủ của Iran nhắm vào đảo Kharg nên biết rằng một sự sỉ nhục còn lớn hơn những gì họ phải đối mặt ở Eo biển Hormuz đang chờ đợi họ", quan chức này nói thêm.

Từ thập niên 1960, đảo Kharg Island đã trở thành “cửa ngõ” then chốt cho hoạt động xuất khẩu dầu thô của Iran, với công suất bốc dỡ và vận chuyển lên tới khoảng 7 triệu thùng mỗi ngày. Ảnh: Reuters.

Lực lượng vũ trang Iran đã phát đi cảnh báo rằng bất kỳ hành động gây hấn nào nhằm vào cơ sở xuất khẩu dầu chiến lược tại Kharg sẽ bị đáp trả bằng việc phá hủy toàn bộ các cơ sở dầu khí của quốc gia nơi phát động cuộc tấn công.

Chuẩn tướng Abolfazl Shekarchi, người phát ngôn cấp cao của quân đội Iran, đưa ra tuyên bố này nhằm phản ứng trước những đe dọa gần đây từ phía Mỹ đối với trung tâm xuất khẩu dầu mỏ nói trên.

"Việc Mỹ thực hiện bất kỳ hành động gây hấn hay tấn công nào nhằm vào đảo Kharg cũng như các cơ sở và cảng dầu mỏ tại đây sẽ kéo theo phản ứng của Iran, những quyết định mang tính mạnh mẽ", Tướng Shekarchi nói trong một phát biểu hôm 16/3. "Toàn bộ cơ sở dầu khí của quốc gia nơi xuất phát cuộc tấn công nhằm vào căn cứ dầu mỏ này sẽ trở thành mục tiêu bị lực lượng vũ trang Iran tấn công".

Chuẩn tướng Abolfazl Shekarchi, người phát ngôn cấp cao của quân đội Iran. Ảnh: Iran INTL.

"Không có lằn ranh đỏ nào cho việc bảo vệ lợi ích của dân tộc Iran", Tướng Shekarchi nói thêm. "Bất kỳ quốc gia nào muốn trở thành nơi khởi phát cho hành động gây hấn của Mỹ nhằm vào đảo Kharg cần hiểu rằng nếu điều đó xảy ra, họ sẽ mất toàn bộ các cơ sở dầu khí trước đòn đáp trả của Iran và phải đối mặt với hậu quả bị tàn phá".

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng cảnh báo rằng các lợi ích của Mỹ tại UAE - bao gồm cảng biển, bến tàu và các cơ sở quân sự - đã trở thành "mục tiêu chính thức" sau các cuộc tấn công của Mỹ vào lãnh thổ Iran, đồng thời kêu gọi dân thường tránh xa các địa điểm này.

Đại Hoàng