Nỗ lực thu nhận sinh phẩm ADN: Chìa khóa gọi tên các liệt sĩ

Sau 3 ngày cao điểm, Công an Cà Mau phối hợp đơn vị chức năng hoàn thành thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của 2.029 thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính trên địa bàn tỉnh. Kết quả này đánh dấu bước quan trọng trong thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, đồng thời thể hiện trách nhiệm, sự tận tâm của lực lượng Công an trong hành trình tri ân những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.

Hành trình thầm lặng chuẩn bị cho những ngày cao điểm

Công an Cà Mau phối hợp Công ty Gene Viet thu mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính trên địa bàn tỉnh, từ ngày 18 đến 20/7.

Kết quả của 3 ngày cao điểm là cả một hành trình chuẩn bị bền bỉ, khoa học và đầy trách nhiệm của Công an tỉnh Cà Mau. Ngay từ năm 2024, thực hiện chủ trương của Bộ Công an và chỉ đạo của UBND tỉnh về xây dựng cơ sở dữ liệu ADN phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Công an tỉnh chủ động rà soát, đối sánh thông tin, thu thập dữ liệu thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính trên toàn tỉnh.

Công an cơ sở ở Cà Mau đến tận nhà thu thập thông tin thân nhân liệt sĩ, phục vụ thu nhận mẫu ADN (tháng 3/2025).

Trung tá Lê Trung Nghĩa, Phó trưởng phòng CSQLHC về TTXH Công an Cà Mau cho biết: “Đơn vị được giao nhiệm vụ tham mưu toàn diện cho đợt thu nhận sinh phẩm ADN. Chúng tôi thường xuyên hướng dẫn, đôn đốc Công an các xã, phường hoàn thiện danh sách, cập nhật dữ liệu, đồng thời làm đầu mối phối hợp với đơn vị xét nghiệm để thống nhất quy trình, chuẩn bị đầy đủ nhân lực, phương tiện và trang thiết bị phục vụ thu nhận sinh phẩm trên phạm vi toàn tỉnh”.

Trên cơ sở đó, Công an tỉnh thành lập 3 điểm thu nhận cố định tại Công an tỉnh, Công an xã Cái Nước và Công an phường Giá Rai; đồng thời tổ chức các tổ công tác lưu động đến tận nhà những trường hợp già yếu, bệnh tật hoặc không có điều kiện đi lại. Phía sau mỗi danh sách, mỗi bộ hồ sơ được hoàn thiện là sự chờ đợi của một gia đình suốt hàng chục năm.

Gửi gắm niềm hy vọng vào từng mẫu ADN

Những ngày diễn ra đợt cao điểm, tại các điểm thu nhận, nhiều thân nhân liệt sĩ đã ngoài 80 tuổi vẫn có mặt từ rất sớm. Trong ánh mắt họ là niềm xúc động và hy vọng sau nhiều năm mòn mỏi đi tìm người thân.

Cầm trên tay hồ sơ của anh trai là liệt sĩ, bà Khổng Thị Sáu (ngụ khóm 19, phường Tân Thành), nghẹn ngào: “Anh tôi hy sinh ngoài chiến trường, dù gia đình đã nhiều lần tìm kiếm nhưng vẫn bặt vô âm tín, không biết hài cốt anh ở đâu. Nay tôi đã ngoài 80 tuổi, chỉ mong còn đủ sức khỏe để một lần được biết anh mình đang nằm ở đâu. Tôi hy vọng việc thu nhận mẫu ADN hôm nay sẽ giúp gia đình thực hiện được mong ước ấy”.

Đông đảo thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính là người cao tuổi đến thu nhận mẫu ADN.

Cũng mang theo niềm mong mỏi ấy, ông Nguyễn Khánh Hồng, (ngụ ấp 8, xã Khánh Bình), đến điểm thu nhận để lấy mẫu ADN tìm hai người anh là liệt sĩ. “Tôi đến đây để thu nhận mẫu ADN tìm hai anh của mình. Gia đình mong lắm. Hy vọng chủ trương rất nhân văn của Đảng, Nhà nước cùng sự chung sức của lực lượng Công an và các ngành sẽ giúp gia đình tìm được hài cốt của các anh”.

Ông Nguyễn Khánh Hồng (ngụ ấp 8, xã Khánh Bình) ký xác nhận hoàn thành thu mẫu ADN thân nhân của liệt sĩ chưa xác định hài cốt.

Những lời chia sẻ mộc mạc ấy là tâm sự chung của hàng nghìn gia đình liệt sĩ trên địa bàn tỉnh. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng nỗi đau và sự chờ đợi của những người ở lại vẫn còn nguyên vẹn.

Không quản ngại khó khăn, Tổ công tác tận tình đến nhà từng hộ dân thu nhận ADN thân nhân liệt sĩ.

Không để bất kỳ thân nhân liệt sĩ nào vì tuổi cao, sức yếu hay điều kiện đi lại khó khăn mà bỏ lỡ cơ hội lưu giữ nguồn gen phục vụ giám định, Công an tỉnh Cà Mau thành lập nhiều tổ công tác lưu động trực tiếp đến tận nhà thu nhận sinh phẩm ADN. Ngay trong ngày đầu ra quân, đoàn công tác đã có mặt tại xã Khánh Hưng - địa phương có 17 trường hợp cần thu nhận mẫu ADN tại nhà.

Bà Nguyễn Thị Tốt, được Tổ công tác đến tận nhà thu nhận sinh phẩm ADN, phục vụ xác định danh tính của anh trai là liệt sĩ.

Con đường dẫn vào nhà bà Nguyễn Thị Tốt (ngụ ấp Lung Tràm), khá xa, phải qua phà rồi tiếp tục di chuyển trên những tuyến đường nông thôn. Tuổi đã cao, sức khỏe yếu, bà là người em ruột còn lại của liệt sĩ Nguyễn Văn Hoa, không còn khả năng đến điểm thu nhận tập trung. Biết hoàn cảnh của bà, đoàn công tác mang toàn bộ thiết bị đến tận nhà để thực hiện lấy mẫu.

Công an xã Vĩnh Lộc cùng lực lượng ANTT cơ sở hỗ trợ ông Lê Quang Hung (ngụ ấp Vĩnh Thạnh, xã Vĩnh Lộc) thu nhận mẫu ADN.

Tại xã Vĩnh Lộc, đoàn công tác đã thu nhận mẫu ADN cho 9 trường hợp tại nhà. Ông Lê Quang Hung (ngụ ấp Vĩnh Thạnh), tuổi cao, sức yếu, lại mang nhiều bệnh trong người nên việc đi lại rất khó khăn. Anh ruột của ông là liệt sĩ Lê Quang Dễ đã hy sinh từ nhiều năm trước nhưng đến nay vẫn chưa xác định được nơi an nghỉ. Khi cán bộ Công an và đơn vị chuyên môn hoàn tất việc thu nhận mẫu, ông Hung nắm chặt tay các thành viên trong đoàn, xúc động nói: “Mấy chục năm rồi gia đình vẫn mong tìm được anh tôi. Nay được các cán bộ đến tận nhà hỗ trợ, tôi chỉ mong những ngày cuối đời còn có thể đón anh về với gia đình, với tổ tiên”.

Công an xã Phan Ngọc Hiển đến tận nhà thu nhận mẫu ADN bà Tiết Thị Diệu (99 tuổi, ngụ Tân Ân) là em ruột liệt sĩ Tiết Văn Hộ.

Việc hoàn thành thu nhận sinh phẩm ADN cho hàng nghìn thân nhân liệt sĩ là bước khởi đầu quan trọng để xây dựng cơ sở dữ liệu ADN, phục vụ đối sánh với mẫu hài cốt liệt sĩ được quy tập trên phạm vi cả nước. Quá trình xác định danh tính sẽ còn cần thêm thời gian, sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chuyên môn và ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ.

Hành trình ấy vẫn đang tiếp tục. Và phía sau mỗi mẫu ADN được lưu giữ hôm nay là niềm tin về một ngày những người con đã anh dũng hy sinh vì độc lập tự do Tổ quốc sẽ được gọi đúng tên mình sau nhiều thập kỷ chờ đợi.

V.Đức - H.Đệ