Nhập khẩu công nghệ Mỹ để hàng Việt vào sâu chuỗi cung ứng

Dư địa lớn từ chiều nhập khẩu

Tại hội thảo “Phát triển kinh doanh xuất nhập khẩu với thị trường Hoa Kỳ” sáng 18/8, ông Lê Hoàng Tài - Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết Mỹ là một trong những thị trường xuất khẩu quan trọng hàng đầu của Việt Nam, đồng thời có nhiều tiềm năng về đầu tư, công nghệ, dịch vụ, đổi mới sáng tạo và kết nối chuỗi cung ứng.

Với quy mô lớn và sức mua cao, thị trường Mỹ tiếp tục mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, đây cũng là thị trường có mức độ cạnh tranh cao, yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, môi trường, lao động, sở hữu trí tuệ và trách nhiệm trong chuỗi cung ứng.

Theo ông Tài, phát triển thương mại Việt Nam - Mỹ theo hướng cân bằng không chỉ là yêu cầu từ phía thị trường mà còn là lợi ích lâu dài của doanh nghiệp hai nước. Việt Nam cần hướng tới quan hệ thương mại có chất lượng, trong đó doanh nghiệp nâng cao giá trị gia tăng, đa dạng hóa sản phẩm, đồng thời tăng nhập khẩu máy móc, công nghệ và nguyên liệu phục vụ sản xuất, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Ông Lê Hoàng Tài - Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương).

Theo ông Đỗ Ngọc Hưng - Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Mỹ, trong 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam - Mỹ đạt khoảng 132,4 tỷ USD. Việt Nam trở thành đối tác thương mại lớn thứ 5 của Mỹ và là một trong những nước xuất khẩu lớn vào thị trường này.

Đáng chú ý, Việt Nam đứng đầu về thặng dư thương mại với Mỹ. Trong khi xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ tăng hơn 40%, mức tăng xuất khẩu của Mỹ sang Việt Nam vẫn khá khiêm tốn.

Theo ông Hưng, diễn biến này cho thấy hàng hóa Việt Nam tiếp tục mở rộng thị phần tại Mỹ, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về tính minh bạch và khả năng tuân thủ. Mỹ đang quan tâm tới việc duy trì quan hệ thương mại song phương ổn định, bền vững, nhất là với những quốc gia có tốc độ tăng trưởng cao như Việt Nam.

Bà Ann Hà - Giám đốc điều hành Defenova Global Connect cho rằng doanh nghiệp Việt Nam đã khá năng động trong việc thâm nhập thị trường Mỹ, trong khi nhập khẩu từ Mỹ vẫn còn thấp. Đây chính là dư địa để mở rộng hợp tác.

Việc gia tăng nhập khẩu từ Mỹ, theo bà Hà, không chỉ góp phần cân bằng cán cân thương mại mà còn mở ra cơ hội tiếp cận công nghệ, thiết bị và các giải pháp tiên tiến. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp cân nhắc nhập khẩu công nghệ trong những lĩnh vực có nhu cầu thực tế.

Từ tiếp nhận đến làm chủ công nghệ

Theo bà Ann Hà, hàng không là một trong những lĩnh vực có tiềm năng hợp tác lớn. Bên cạnh máy bay, dư địa còn nằm ở hạ tầng sân bay, thiết bị, dịch vụ, công nghệ và kinh nghiệm vận hành.

"Nhập khẩu không chỉ đơn thuần là máy bay hay trang thiết bị sân bay, mà còn bao gồm công nghệ, kỹ năng quản lý và kinh nghiệm phát triển, vận hành những dự án lớn. Thông qua hợp tác, liên doanh hoặc tiếp nhận know-how, doanh nghiệp Việt Nam có thể học hỏi quy trình và phương thức quản lý từ các tập đoàn Mỹ”, bà Hà nói

Nông nghiệp công nghệ cao cũng là lĩnh vực có nhiều tiềm năng. Việc tiếp cận thiết bị và công nghệ từ Mỹ có thể hỗ trợ Việt Nam nâng năng suất, chất lượng sản xuất và rút ngắn khoảng cách với khu vực, thế giới.

Thực tế, một số doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực điện tử, UAV đã chủ động hợp tác với các tập đoàn Mỹ về công nghệ cao. Việc kết nối những doanh nghiệp này với các tập đoàn lớn của Mỹ sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt tham gia vào chuỗi cung ứng, thay vì chỉ dừng ở việc bán sản phẩm sản xuất trong nước.

Kinh nghiệm của một số nền kinh tế cho thấy nhập khẩu thiết bị và tiếp nhận công nghệ có thể trở thành nền tảng để phát triển năng lực công nghệ trong nước. Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) từng tiếp nhận công nghệ từ Mỹ, qua đó từng bước hình thành năng lực nghiên cứu, sản xuất và các doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh toàn cầu.

Theo giới chuyên gia, nhập khẩu công nghệ, thiết bị... từ Mỹ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt.

Từ đó, bà Ann Hà cho rằng Việt Nam cần cân nhắc chính sách theo hướng khuyến khích doanh nghiệp FDI tăng sử dụng linh kiện trong nước và thúc đẩy chuyển giao công nghệ. Đây là bước chuyển cần thiết để nâng tỷ lệ nội địa hóa và tăng cường nội lực của doanh nghiệp Việt.

Khi đó, doanh nghiệp trong nước không chỉ cung cấp nhân lực hay các dịch vụ đơn giản mà có thể từng bước phát triển năng lực công nghệ, trở thành nhà cung cấp linh kiện và công nghệ cho các tập đoàn lớn.

Bên cạnh nhu cầu của doanh nghiệp, chính sách hỗ trợ của Nhà nước cũng được xem là yếu tố quan trọng thúc đẩy đầu tư, nhập khẩu công nghệ.

Theo bà Ann Hà, Việt Nam đang có nhiều thay đổi trong chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư và nhập khẩu công nghệ, trong đó có các chính sách về tín dụng và cơ chế ưu đãi cho đầu tư công nghệ cao.

"Doanh nghiệp quan tâm đến lĩnh vực này cần chủ động tìm hiểu các chính sách mới, bởi cơ chế hỗ trợ đối với từng ngành đang thay đổi khá nhanh theo hướng khuyến khích đầu tư vào công nghệ cao”, Giám đốc điều hành Defenova Global Connectkhuyến nghị.

Ở chiều kết nối thị trường, doanh nghiệp Việt Nam cũng cần hiểu rõ hệ thống chính sách và quy định của Mỹ ở cả cấp liên bang và từng bang. Việc nắm rõ đặc điểm thị trường, quy định và nhu cầu tại từng địa phương sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn đối tác và phương thức tiếp cận phù hợp.

Từ góc độ chính sách thương mại, ông Lê Hoàng Tài cho rằng Việt Nam không chỉ cần củng cố kim ngạch xuất khẩu mà cần hướng tới một quan hệ thương mại có chất lượng, trong đó tăng giá trị gia tăng, đa dạng hóa sản phẩm, đồng thời tăng nhập khẩu máy móc, công nghệ và nguyên liệu phục vụ sản xuất, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Theo hướng này, nhập khẩu từ Mỹ không chỉ giúp mở rộng chiều sâu quan hệ thương mại song phương mà còn có thể trở thành một phần của chiến lược nâng cao năng lực sản xuất, công nghệ và sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

Nguyệt Minh