Nguy cơ từ kho thủy lôi 6.000 quả của Iran và thách thức quét mìn tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường thủy chiến lược và hiểm trở nhất thế giới, đang trở thành tâm điểm căng thẳng khi Iran đưa ra các cảnh báo tấn công tàu thuyền. Với đặc thù địa lý lòng sông hẹp, tầm nhìn hạn chế và mực nước nông, khu vực này tạo điều kiện lý tưởng cho các hoạt động phong tỏa bằng vũ khí dưới nước. Ngoài mối đe dọa từ tên lửa bờ biển, sự xuất hiện của thủy lôi đang đẩy rủi ro an ninh hàng hải lên mức báo động cao nhất.

Nguy cơ rình rập từ chiến thuật rải thủy lôi của Iran

Dẫn nguồn báo cáo tình báo từ Mỹ, các hoạt động rải thủy lôi của Iran tại eo biển Hormuz đã bắt đầu được ghi nhận. Dù quy mô hiện tại chỉ dừng lại ở vài chục quả, nhưng Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và Hải quân Iran vẫn bảo toàn được khoảng 80% đến 90% hạm đội tàu nhỏ và tàu rải lôi chuyên dụng. Điều này cho phép Tehran có khả năng triển khai hàng trăm quả thủy lôi chỉ trong thời gian ngắn.

Tác động của thủy lôi không chỉ nằm ở khả năng phá hủy vật lý mà còn ở hiệu ứng tâm lý. Chỉ cần một vài vụ nổ thành công, bảng tính toán rủi ro của các chủ tàu và đơn vị bảo hiểm hàng hải sẽ thay đổi hoàn toàn, dẫn đến nguy cơ đóng cửa các tuyến hàng hải quốc tế. Iran hiện sở hữu kho vũ khí thủy lôi ước tính từ 2.000 đến 6.000 quả, bao gồm nhiều chủng loại từ thủy lôi chạm nổ truyền thống đến các loại cảm biến âm thanh, từ tính và thủy lôi đáy hiện đại.

Bài toán nan giải về năng lực chống thủy lôi của Mỹ

Thủy lôi là loại vũ khí có chi phí thấp nhưng hiệu quả tác chiến cực cao. Một quả thủy lôi giá vài nghìn USD có thể vô hiệu hóa một tàu chiến trị giá hàng tỷ USD. Việc phát hiện và dọn dẹp các loại thủy lôi cảm biến hiện đại đòi hỏi nỗ lực khổng lồ và các phương tiện chuyên dụng cao cấp.

Thách thức lớn nhất đối với Mỹ và các nước đồng minh là sự thiếu hụt tàu quét mìn chuyên dụng tại khu vực. Vào tháng 1, 4 tàu quét mìn lớp Avenger đã rời Bahrain để bàn giao nhiệm vụ cho các tàu chiến ven biển (LCS) lớp Independence. Tuy nhiên, sự thay đổi này gây ra nhiều lo ngại trong giới quân sự. Trong khi tàu lớp Avenger được đóng bằng gỗ bọc sợi thủy tinh để tránh kích hoạt mìn từ tính, các tàu LCS lại có vỏ bằng kim loại và từng gặp nhiều sự cố kỹ thuật trong quá khứ, đặt ra dấu hỏi lớn về khả năng rà quét mìn an toàn.

Khó khăn trong phương án hộ tống tàu thương mại

Để ổn định thị trường năng lượng, việc huy động tàu chiến hộ tống tàu thương mại là phương án được tính đến. Tuy nhiên, Hải quân Mỹ đã bày tỏ sự thận trọng do rủi ro quá cao. Cựu Chuẩn Đô đốc Mark Montgomery nhận định rằng việc tổ chức các đoàn tàu hộ tống có thể mất từ một đến hai tuần để triển khai.

Do đặc thù địa hình eo biển hẹp, mỗi tàu chiến Mỹ chỉ có thể hộ tống tối đa hai tàu dân sự cùng lúc để đảm bảo khả năng phản ứng trước các mối đe dọa. Việc duy trì lưu lượng giao thông như trước xung đột là nhiệm vụ gần như bất khả thi nếu Mỹ phải đơn độc thực hiện. Bên cạnh đó, tình trạng cạn kiệt tên lửa đánh chặn phòng không và rủi ro tổn thất tàu chiến trước các đợt tấn công từ bờ biển cũng là những trở ngại lớn cho chiến dịch hộ tống tại vùng "cửa tử" này.

Tuệ Nhân