Cuộc chiến ở Trung Đông đang khiến các nước châu Á lao đao

Các tài xế xếp hàng dài tại một trạm xăng, khi mối lo ngại về nguồn cung nhiên liệu ngày càng gia tăng trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran, tại Dhaka, Bangladesh. Xem video dưới đây (Nguồn: CNN)

Hàng dài chờ đổ xăng

Mỗi ngày, anh Shakil Khan len lỏi chiếc xe máy qua dòng xe đông nghịt trên đường phố Dhaka, Bangladesh để giao hàng và chở khách. Nhưng những ngày gần đây, phần lớn thời gian của anh lại dành cho việc xếp hàng tại các trạm xăng.

Do chính phủ áp trần lượng nhiên liệu mua mỗi lần, anh Khan phải chờ nhiều giờ mới có thể đổ đủ xăng để tiếp tục làm việc.

“Vì thiếu dầu, thu nhập mỗi ngày của tôi giảm đáng kể”, Khan nói khi phía sau anh là hàng dài người đi xe máy nối đuôi nhau quanh cả dãy phố tại thủ đô Bangladesh.

Anh Khan chỉ là một trong hàng chục triệu người tại quốc gia Nam Á này đang chịu ảnh hưởng trực tiếp từ tình trạng thiếu dầu và khí đốt, khi cuộc xung đột quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Cách đó hàng nghìn km, eo biển Hormuz - một trong những tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới - gần như tê liệt khi tên lửa và thiết bị bay không người lái liên tục xuất hiện trên vùng Vịnh Ba Tư, còn Iran tăng cường tấn công các tàu hàng.

Giống nhiều quốc gia châu Á khác, Bangladesh phụ thuộc lớn vào dầu khí nhập khẩu. Những lo ngại về nguồn cung ngày càng khan hiếm đã khiến các chính phủ trong khu vực phải gấp rút đưa ra chính sách khẩn cấp để tiết kiệm năng lượng.

Trong khi cường quốc giàu nhất thế giới đang dẫn dắt một cuộc chiến mà một viện nghiên cứu ước tính Mỹ tiêu tốn tới 890 triệu USD mỗi ngày, thì những người ít khả năng chi trả nhất lại là nhóm chịu tác động trực tiếp và nặng nề nhất.

Hàng triệu người dân được yêu cầu hạn chế bật điều hòa, tắt bớt đèn, giảm di chuyển và thậm chí làm việc tại nhà để tiết kiệm năng lượng.

Trước tình hình khẩn cấp, các nước thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ngày 11/3 đã nhất trí giải phóng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược, mức xả kho khẩn cấp lớn nhất từng được ghi nhận.

Theo kênh CNN, Liên hợp quốc cảnh báo nếu tình trạng gián đoạn kéo dài, hậu quả có thể mang tính thảm khốc đối với kinh tế toàn cầu. Báo cáo của tổ chức này cho biết những tác động dây chuyền sẽ vượt xa khu vực Trung Đông, ảnh hưởng tới thị trường năng lượng, vận tải biển và chuỗi cung ứng quốc tế.

Nam Á chịu sức ép lớn

Xung đột leo thang ở Trung Đông đang làm trầm trọng thêm những bất ổn vốn đã tồn tại trong nền kinh tế toàn cầu sau một năm chịu ảnh hưởng từ các mức thuế quan và gián đoạn thương mại.

Nam Á được xem là khu vực đặc biệt dễ tổn thương do phụ thuộc nặng nề vào nguồn dầu khí nhập khẩu từ Trung Đông.

Tại thành phố Gorakhpur ở miền Bắc Ấn Độ, Ajay Kumar phải xếp hàng từ 3h sáng trước một trung tâm phân phối để chờ nạp bình gas.

“Tình trạng này đã kéo dài khoảng 10 ngày. Nếu không đến sớm, một nửa số người sẽ phải ra về tay trắng”, ông nói với hãng tin ANI.

Ấn Độ - quốc gia đông dân nhất thế giới - là một trong những nước nhập khẩu khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) lớn nhất toàn cầu. Loại nhiên liệu này được người dân sử dụng phổ biến từ nấu ăn đến vận hành nhiều loại phương tiện.

Một người dân tên Ravi cho biết tình trạng khan hiếm khiến cuộc sống trở nên khó khăn hơn nhiều. “Hôm qua chúng tôi phải nấu ăn bằng bếp củi”, ông nói.

Theo công ty phân tích năng lượng Kpler, khoảng 85% lượng LPG của Ấn Độ là nhập khẩu, trong khi khoảng một nửa khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) - nguồn năng lượng quan trọng cho sản xuất phân bón, phát điện và giao thông - cũng đến từ Trung Đông.

Để ứng phó, Bộ Dầu mỏ và Khí đốt Tự nhiên Ấn Độ đã yêu cầu các nhà máy lọc dầu tăng sản lượng LPG phục vụ tiêu dùng trong nước. Chính phủ cũng sử dụng quyền khẩn cấp để chuyển hướng nhiên liệu từ khu vực công nghiệp sang cung cấp cho các hộ gia đình.

Pakistan láng giềng cũng công bố các biện pháp thắt chặt chi tiêu nghiêm ngặt, bao gồm đóng cửa trường học và khuyến khích làm việc tại nhà. Thủ tướng Shehbaz Sharif thậm chí yêu cầu các cơ quan nhà nước không mua thêm điều hòa hoặc đồ nội thất mới.

Nhiều nước châu Á siết chặt năng lượng

Không chỉ Nam Á, tác động của khủng hoảng năng lượng còn lan sang nhiều quốc gia khác trong khu vực.

Hàn Quốc đã áp trần giá nhiên liệu lần đầu tiên sau gần 30 năm, một bước đi đáng chú ý đối với nền kinh tế lớn thuộc nhóm G20. Tổng thống Lee Jae Myung đồng thời yêu cầu chính phủ siết chặt kiểm soát các công ty lọc dầu và trạm xăng để ngăn chặn tình trạng đầu cơ tăng giá.

Thái Lan yêu cầu công chức tạm dừng các chuyến công tác nước ngoài, làm việc tại nhà và kêu gọi người dân không tích trữ nhiên liệu.

Philippines cũng triển khai tuần làm việc bốn ngày đối với một số cơ quan nhà nước, đồng thời yêu cầu đặt điều hòa không thấp hơn 24°C nhằm giảm tiêu thụ điện.

Trong thông báo chính thức, chính phủ Philippines nhấn mạnh cần áp dụng các biện pháp tiết kiệm năng lượng nghiêm ngặt để giảm dấu chân năng lượng của hoạt động công vụ.

Trở lại Bangladesh, các hàng xe vẫn nối dài tại các trạm xăng đến tận tối muộn.

Raisul Islam Omar cho biết anh phải xếp hàng hai lần mỗi ngày để giữ cho chiếc xe hoạt động. “Tôi mua dầu mỗi sáng và mỗi tối. Điều này thực sự không khả thi”, anh nói.

Trước tình trạng khan hiếm, Ấn Độ đã cung cấp khoảng 5.000 tấn diesel cho Bangladesh thông qua đường ống dẫn dầu, nhằm giúp nước này duy trì dự trữ nhiên liệu cho phát điện, giao thông và nông nghiệp.

Tuy nhiên, với nhiều người dân, các biện pháp can thiệp quy mô lớn vẫn chưa thể xoa dịu nỗi lo về tương lai.

“Nếu tình trạng này kéo dài, nó sẽ gây sức ép rất lớn lên nền kinh tế”, Mohammad Joynal, một người dân Dhaka đang xếp hàng mua xăng, nói.

“Chúng tôi có thể rơi vào một tình cảnh rất tồi tệ.”

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc