Chính quyền Mỹ đang phải 'trả giá' khi đánh giá thấp tác động của cuộc chiến với Iran

Theo đó, nhóm an ninh quốc gia của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã không tính toán đầy đủ những hậu quả tiềm tàng của điều mà một số quan chức mô tả là kịch bản nghiêm trọng nhất mà Washington đang phải đối mặt.

Mặc dù các quan chức chủ chốt từ Bộ Năng lượng và Bộ Tài chính đã có mặt trong một số cuộc họp lập kế hoạch chính thức về chiến dịch quân sự tấn công Iran trước khi nó bắt đầu, nhưng các phân tích và dự báo của các cơ quan – những yếu tố không thể thiếu trong quá trình ra quyết định của các chính quyền trước đây – lại bị xem là thứ yếu.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright là những nhân vật chủ chốt trong suốt các giai đoạn lập kế hoạch và thực hiện cuộc tấn công, theo các nguồn tin thừa nhận. Nhưng việc ông Trump ưu tiên dựa vào một nhóm nhỏ các cố vấn thân cận trong việc ra quyết định an ninh quốc gia đã dẫn đến việc bỏ qua cuộc tranh luận liên ngành về những hậu quả kinh tế tiềm tàng nếu Iran đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel bằng cách đóng cửa eo biển chiến lược.

Và giờ đây, các quan chức cho biết hôm 12/3 rằng có thể phải mất nhiều tuần nữa các nỗ lực của chính quyền Mỹ nhằm giảm bớt hậu quả kinh tế ngày càng trầm trọng mới phát huy tác dụng, bao gồm cả việc hải quân cử lực lượng hộ tống các tàu chở dầu đi qua eo biển mà Lầu Năm Góc cho rằng hiện nay quá nguy hiểm để thực hiện. Trong khi đó, tổng thống Mỹ vẫn tiếp tục hạ thấp mức độ hỗn loạn trên thị trường năng lượng do cuộc chiến gây ra.

Nhà Trắng - nơi làm việc của Tổng thống Mỹ - Ảnh: Getty

Thực tế ở eo biển đã khiến các đối tác ngoại giao, các cựu quan chức kinh tế và năng lượng của Mỹ và các giám đốc điều hành ngành công nghiệp đã nói chuyện với đài CNN trong trạng thái hoang mang và bày tỏ việc họ “không tin nổi” những gì đang diễn ra trên thực địa.

“Lập kế hoạch để ngăn chặn kịch bản chính xác này — dù từ lâu đã có vẻ bất khả thi — là nguyên tắc nền tảng của chính sách an ninh quốc gia của Mỹ trong nhiều thập kỷ”, một cựu quan chức Mỹ từng phục vụ trong các chính quyền Cộng hòa và Dân chủ cho biết. “Tôi hoàn toàn sững sờ” - người này nói với CNN.

Các giám đốc điều hành ngành vận tải biển đã thường xuyên yêu cầu Hải quân Mỹ hộ tống quân sự, nhưng tất cả yêu cầu đều bị từ chối. Trong các cuộc họp giao ban thường xuyên cho các bên tham gia ngành trong khu vực, các quan chức quân sự Mỹ đã nhiều lần khẳng định rằng họ chưa nhận được lệnh bắt đầu bất kỳ hoạt động hộ tống nào và rủi ro đối với tài sản của Mỹ vẫn ở mức cực kỳ cao, theo hai giám đốc điều hành thạo tin nói với CNN. Ông Bessent nói với Sky News hôm 12/3 rằng các cuộc hộ tống đó sẽ bắt đầu “ngay khi điều đó khả thi về mặt quân sự”.

Vị trí của eo biển Hormuz - eo biển chiến lược nơi các tàu dầu đi qua - Ảnh: CNN

Ông nói: “Điều đó luôn nằm trong kế hoạch của chúng tôi, rằng có khả năng Hải quân Mỹ, hoặc có lẽ là một liên minh quốc tế, sẽ hộ tống các tàu chở dầu đi qua”.

Các quan chức cấp cao của chính quyền ông Trump đã thừa nhận với các nhà lập pháp trong các cuộc họp kín gần đây rằng họ không lên kế hoạch cho khả năng Iran đóng cửa eo biển để đáp trả các cuộc tấn công, theo ba nguồn thạo tin.

Lý do, theo nhiều nguồn tin, là các quan chức chính quyền tin rằng việc đóng cửa eo biển sẽ gây tổn hại cho Iran nhiều hơn là cho Mỹ - một quan điểm được củng cố bởi những lời đe dọa suông của Iran về hành động ở eo biển sau các cuộc tấn công của Mỹ vào các cơ sở hạt nhân của Iran vào mùa hè năm ngoái.

Anh Duy