Nguy cơ thiếu nước, ảnh hưởng đến cung ứng điện do El Nino

Ngày 17-4, Thứ trưởng Bộ NN-MT Lê Công Thành ký văn bản gửi Trưởng ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia về hiện tượng El Nino và khả năng thiếu hụt nguồn nước năm 2026.

Theo Bộ NN-MT, hệ thống ENSO (dao động khí hậu ở Thái Bình Dương, chi phối thời tiết nhiều khu vực, trong đó có Việt Nam) đang chuyển từ La Nina (pha lạnh) sang trạng thái trung tính và có khả năng cao chuyển sang El Nino (pha nóng) từ tháng 6 đến tháng 8, với xác suất 80-90%; sau đó tiếp tục phát triển, có thể đạt cường độ trung bình đến mạnh vào cuối năm 2026, không loại trừ khả năng rất mạnh với xác suất khoảng 20-25% trong các tháng 10 đến 12 và có thể kéo dài sang năm 2027.

Tại Việt Nam, từ đầu năm 2026 đã xuất hiện các điều kiện khô nóng, nắng nóng gia tăng sớm hơn trung bình nhiều năm. Lượng mưa từ đầu năm đến giữa tháng 4 thiếu hụt phổ biến 10-40% so với trung bình nhiều năm. Dòng chảy và mực nước tại nhiều lưu vực sông xuống mức thấp nhất trong chuỗi quan trắc cùng kỳ, cho thấy nguy cơ thiếu hụt nguồn nước ngay từ đầu mùa.

Cơ quan chuyên môn nhận định, nếu El Nino hình thành theo kịch bản dự báo, nhiệt độ trung bình cả nước có xu hướng cao hơn bình thường, số ngày nắng nóng gia tăng, cường độ gay gắt hơn năm 2025. Lượng mưa có khả năng thiếu hụt trong các tháng mùa khô năm 2026, nhất là cuối năm 2026 đến đầu năm 2027, với mức giảm phổ biến 25-50%. Năm nay, mưa có thể kết thúc sớm.

Bộ NN-MT nhận định nguồn nước trên các lưu vực sông năm 2026 tiếp tục suy giảm. Trên hệ thống sông Đà, tổng lượng dòng chảy từ tháng 5 đến tháng 7 có khả năng thiếu hụt 10-25% so với trung bình nhiều năm, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến cấp nước hạ du và an ninh năng lượng do kết hợp thiếu mưa trong nước và giảm dòng chảy từ ngoài lãnh thổ.

Bộ NN-MT cảnh báo nguy cơ cao xảy ra hạn hán, xâm nhập mặn tại khu vực Nam Trung bộ, cao nguyên Trung bộ và ĐBSCL trong mùa khô 2026-2027. Tình trạng thiếu nước có thể xảy ra trên diện rộng trong những tháng đầu năm 2027. Trong các kỳ El Nino, dù tổng lượng mưa giảm, vẫn có thể xuất hiện mưa lớn cục bộ, gây lũ quét, sạt lở đất và ngập úng đô thị. Hoạt động bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có xu hướng ít hơn trung bình nhiều năm, song cần đề phòng các cơn bão mạnh, quỹ đạo phức tạp.

PHÚC HẬU