Nắng nóng gia tăng, nguy cơ thiếu hụt nguồn nước

Mùa hè năm nay có thể tăng số ngày nắng nóng và cường độ gay gắt hơn. Ảnh: Bảo Châu

Chiều 17-4, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông tin, hệ thống ENSO đang chuyển pha từ trạng thái La Nina sang trung tính và có khả năng cao chuyển sang El Nino trong giai đoạn từ tháng 6 đến 8-2026 với xác suất 80-90%. Sau đó, El Nino có thể tiếp tục phát triển, đạt cường độ từ trung bình đến mạnh vào cuối năm 2026; trong đó không loại trừ khả năng xuất hiện El Nino rất mạnh từ tháng 10 đến 12-2026 và kéo dài sang năm 2027.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, từ đầu năm 2026 đến giữa tháng 4, các điều kiện khô nóng đã xuất hiện sớm; nắng nóng gia tăng sớm hơn trung bình nhiều năm. Lượng mưa trên phạm vi cả nước phổ biến thiếu hụt từ 10 đến 40% so với trung bình nhiều năm; dòng chảy và mực nước tại nhiều lưu vực sông xuống mức thấp nhất trong chuỗi quan trắc cùng kỳ. Đây là dấu hiệu cảnh báo sớm về nguy cơ thiếu hụt nguồn nước ngay từ đầu mùa.

Nếu El Nino hình thành theo kịch bản dự báo, nhiệt độ trung bình trên cả nước sẽ có xu hướng cao hơn bình thường, số ngày nắng nóng gia tăng, cường độ gay gắt hơn năm 2025. Lượng mưa có khả năng thiếu hụt ngay trong các tháng mùa khô năm 2026, đặc biệt giai đoạn từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027, với mức giảm phổ biến 25-50%. Cùng với đó, mùa mưa có khả năng kết thúc sớm.

Đáng lưu ý, nguồn nước trên các lưu vực sông có thể tiếp tục suy giảm. Trên hệ thống sông Đà, tổng lượng dòng chảy từ tháng 5 đến tháng 7-2026 có khả năng thiếu hụt từ 10 đến 25% so với trung bình nhiều năm, tiềm ẩn rủi ro ảnh hưởng đến cấp nước hạ du và an ninh năng lượng. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng cảnh báo nguy cơ cao xảy ra hạn hán và xâm nhập mặn, nhất là tại Nam Trung Bộ, cao nguyên Trung Bộ và đồng bằng sông Cửu Long trong mùa khô 2026-2027.

Tuy nhiên, trong các kỳ El Nino, dù tổng lượng mưa giảm, vẫn có thể xuất hiện các đợt mưa lớn cục bộ, mưa cực đoan trong thời gian ngắn, gây lũ quét, sạt lở đất và ngập úng đô thị. Hoạt động bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có xu hướng ít hơn trung bình nhiều năm, song vẫn cần đề phòng những cơn bão mạnh, quỹ đạo phức tạp, khó dự báo và gây tác động lớn trong thời gian ngắn.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, sẽ tiếp tục chỉ đạo các đơn vị dự báo theo dõi chặt chẽ diễn biến khí tượng thủy văn, đặc biệt là tình hình ENSO, nguồn nước và các hiện tượng thời tiết nguy hiểm, kịp thời cập nhật, ban hành các bản tin dự báo, cảnh báo phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương.

Bảo Châu