El Nino tái xuất mạnh mẽ, thời tiết sẽ nóng hơn và thiếu hụt nước ngay từ đầu mùa

Nhiệt độ cả nước cao hơn bình thường

Trước nguy cơ El Nino có thể quay trở lại tác động đến khí hậu Việt Nam từ giữa năm nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) vừa có báo cáo Trưởng ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia thông tin hiện tượng El Nino và nhận định sớm về khả năng thiếu hụt nguồn nước.

Trước nguy cơ El Nino có thể quay trở lại tác động đến khí hậu Việt Nam từ giữa năm nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) vừa có báo cáo Trưởng ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia thông tin hiện tượng El Nino và nhận định sớm về khả năng thiếu hụt nguồn nước.

Báo cáo của Bộ NN&MT nhận định, theo dữ liệu quan trắc và các mô hình dự báo khí hậu cho thấy hệ thống ENSO đang chuyển pha từ trạng thái La Nina sang trung tính và có khả năng cao chuyển sang El Nino trong khoảng thời gian từ tháng 6/2026 - 8/2026 với xác suất từ 80 - 90%, sau đó tiếp tục phát triển và có khả năng đạt cường độ từ trung bình đến mạnh vào cuối năm 2026.

Trong đó, không loại trừ khả năng xuất hiện El Nino rất mạnh (xác suất khoảng 20 - 25%) trong giai đoạn từ tháng 10/2026 - 12/2026 và có thể kéo dài sang năm 2027.

El Nino tái xuất mạnh mẽ, thời tiết cả nước gia tăng nắng nóng, nền nhiệt cao hơn nhiều năm

Do vậy, nhận định tại Việt Nam các điều kiện khô nóng đã xuất hiện sớm từ đầu năm 2026; nắng nóng gia tăng sớm hơn trung bình nhiều năm. Lượng mưa từ đầu năm đến giữa tháng 4 thiếu hụt phổ biến từ 10 - 40% so với trung bình nhiều năm (TBNN) trên phạm vi cả nước; dòng chảy và mực nước tại nhiều lưu vực sông xuống mức thấp nhất trong chuỗi quan trắc cùng kỳ.

“Đây là dấu hiệu cảnh báo sớm về nguy cơ thiếu hụt nguồn nước ngay từ đầu mùa. Trong thời gian tới, nếu El Nino hình thành theo kịch bản dự báo, nhiệt độ trung bình trên cả nước có xu hướng cao hơn bình thường, số ngày nắng nóng gia tăng, cường độ gay gắt hơn năm 2025. Lượng mưa có khả năng thiếu hụt ngay trong các tháng mùa khô năm 2026, đặc biệt giai đoạn từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027, với mức giảm phổ biến 25 - 50%. Đồng thời, mùa mưa có khả năng kết thúc sớm”, Bộ NN&MT dự báo.

Nguồn nước trên các lưu vực sông có khả năng tiếp tục suy giảm; các hồ chứa lớn, đặc biệt trên hệ thống sông Đà tổng lượng dòng chảy từ tháng 5/2026 đến tháng 7/2026 có khả năng thiếu hụt từ 10-25% so với TBNN, nguy cơ cao xảy ra thiếu hụt nguồn nước do lượng dòng chảy từ ngoài lãnh thổ giảm kết hợp với thiếu hụt mưa trong nước, tiềm ẩn rủi ro ảnh hưởng đến cấp nước hạ du và an ninh năng lượng.

Nguy cơ cao xảy ra hạn hán và xâm nhập mặn, đặc biệt ở khu vực Nam Trung bộ, cao nguyên Trung bộ và đồng bằng sông Cửu Long trong mùa khô 2026 - 2027, đồng thời tình trạng thiếu nước có thể xảy ra trên phạm vi rộng trong những tháng đầu năm 2027.

Bão ít hơn nhưng đề phòng bão mạnh, phức tạp

Đáng lưu ý, trong các kỳ El Nino, mặc dù tổng lượng mưa giảm, vẫn có thể xuất hiện các đợt mưa lớn cục bộ, mưa cực đoan trong thời gian ngắn gây lũ quét, sạt lở đất, ngập úng đô thị. Hoạt động bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có xu hướng ít hơn trung bình nhiều năm, song cần đề phòng các cơn bão mạnh, quỹ đạo phức tạp, khó dự báo và gây tác động lớn trong thời gian ngắn.

Mực nước trên các sông từ Bắc vào Nam dự báo đều thiếu hụt, nguy cơ ảnh hưởng sản xuất và an ninh năng lượng

Theo Bộ NN&MT, trong cả năm 2026 nền nhiệt độ các tháng dự báo có xu hướng cao hơn TBNN với số ngày nắng nóng khả năng xuất hiện nhiều hơn so với TBNN và so với năm 2025.

Nước trên các lưu vực sông đều thiếu hụt

Về nguồn tài nguyên nước mặt ở khu vực Bắc bộ từ tháng 5/2026 - 12/2026, tổng lượng dòng chảy đến các hồ chứa lớn và trên các sông chính phổ biến ở mức thiếu hụt so với TBNN.

Trên sông Thao, sông Lô, lượng dòng chảy trong tháng 7/2026 - 8/2026 phổ biến ở mức thiếu hụt so với TBNN từ 20-50%; từ tháng 9/2026 - 12/2026 ở mức thiếu hụt từ 10 -30%.

Lượng dòng chảy ở hạ lưu sông Hồng tại trạm Hà Nội và trên sông Cầu tại trạm Gia Bảy phổ biến ở mức tương đương đến cao hơn từ 10 - 20% so với TBNN.

Trên lưu vực sông Đà, tổng lượng dòng chảy đến các hồ chứa Lai Châu, Sơn La, Hòa Bình, Bản Chát thiếu hụt từ 10 - 30% so với TBNN, ở mức thấp hơn so với cùng kỳ năm 2025 khoảng 20 - 50%; trên lưu vực sông Gâm, tổng lượng dòng chảy đến hồ Tuyên Quang thiếu hụt từ 5 - 10% so với TBNN, thấp hơn năm 2025 khoảng 30 - 50%; trên lưu vực sông Chảy, tổng lượng dòng chảy đến hồ chứa Thác Bà thiếu hụt từ 5 - 10% so với TBNN, thấp hơn năm 2025 khoảng 20 - 40%.

Khu vực Trung bộ trên các sông từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh lượng dòng chảy trên các sông ở Thanh Hóa thấp hơn TBNN từ 18 - 35% trong các tháng 5/2026 - 7/2026; trên các sông ở Nghệ An phổ biến thấp hơn TBNN từ 25 - 44%; trên sông Ngàn Sâu, Ngàn Phố (Hà Tĩnh) ở mức xấp xỉ và thấp hơn TBNN từ 10 - 57%.

Trên các sông từ Đà Nẵng đến Lâm Đồng lượng dòng chảy trên các sông phổ biến thiếu hụt từ 15 - 40% so với TBNN.

Nguy cơ xảy ra hạn hán thiếu nước cục bộ ở những nơi ngoài vùng cấp nước của các công trình thủy lợi tại các tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng từ tháng 6/2026 - 8/2026.

Tuyết Nhung