Ngưỡng miễn thuế phải bảo đảm hộ kinh doanh duy trì cuộc sống và phát triển

Chiều 21/4, Tổ 9 (gồm Đoàn ĐBQH TP. Cần Thơ và các tỉnh Lạng Sơn, Lai Châu) thảo luận tại Tổ về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.

Trưởng Đoàn ĐBQH TP. Cần Thơ Lê Quang Tùng điều hành phiên thảo luận tại Tổ 9

Các đại biểu cơ bản đồng tình với sự cần thiết phải sửa đổi các luật này nhằm có chính sách phù hợp hỗ trợ hộ kinh doanh và các doanh nghiệp có quy mô nhỏ vượt qua khó khăn, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Trong đó, nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là đề xuất cho phép Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu miễn thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng với hộ, cá nhân kinh doanh.

Theo ĐBQH Hoàng Anh Công (Cần Thơ), trong bối cảnh hiện nay, việc Quốc hội ủy quyền cho Chính phủ quyết định ngưỡng miễn thuế là cần thiết để bảo đảm tính linh hoạt trong điều hành, đồng thời Quốc hội vẫn giám sát việc thực hiện.

Đại biểu nhấn mạnh: cần xác định ngưỡng miễn thuế phù hợp, bảo đảm người kinh doanh có thể nuôi sống bản thân, gia đình và phát triển.

ĐBQH Hoàng Anh Công (Cần Thơ) phát biểu

Nhìn lại thời gian qua, việc áp dụng ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng/năm để tính thuế với cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh, theo đại biểu Hoàng Anh Công, dù có mặt tích cực, nhưng cũng dẫn đến hiện tượng nhiều hộ kinh doanh đóng cửa.

Đại biểu phân tích, với nhiều hộ kinh doanh gia đình, các thành viên vừa là chủ, vừa trực tiếp tham gia lao động như nấu ăn, phục vụ, bảo vệ… nên doanh thu thực chất là nguồn thu nhập của cả gia đình. Với mức doanh thu khoảng 500 triệu đồng/năm, nếu phân bổ cho các thành viên thì thu nhập thực tế không cao.

Trong khi đó, họ tự bỏ công sức lao động, không thuê nhân công, nhưng chi phí lao động này lại không được tính toán khi xác định nghĩa vụ thuế. Việc đánh thuế trên tổng doanh thu, không tính đầy đủ chi phí đầu vào và chi phí lao động, vì vậy chưa phản ánh đúng bản chất thu nhập của hộ kinh doanh.

Đại biểu cho biết, trước đây nhóm đối tượng này được áp dụng hình thức thuế khoán. Do đó, cần cân nhắc kỹ việc xác định ngưỡng và phương thức đánh thuế phù hợp đối với hộ kinh doanh nhỏ lẻ, bảo đảm họ có điều kiện duy trì hoạt động và phát triển.

ĐBQH Đoàn Thu Hà (Lạng Sơn) phát biểu

Đại biểu Hoàng Anh Công cũng lưu ý, nếu hộ kinh doanh không thể làm ăn, phát triển, không tự bảo đảm được cuộc sống, thì Nhà nước sẽ phải tính đến các chính sách hỗ trợ, an sinh. Khi đó, số thu ngân sách có thể không đáng kể, nhưng chi phí xã hội phải bỏ ra trong tương lai lại lớn hơn nhiều.

Bên cạnh vấn đề ngưỡng miễn thuế, các đại biểu cũng quan tâm đến điều kiện và cách thức thực hiện chính sách.

ĐBQH Nguyễn Hữu Toàn (Lai Châu) cho rằng, việc ủy quyền cho Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu chịu thuế cần đi kèm các điều kiện để bảo đám tính chặt chẽ. Theo đại biểu, việc điều chỉnh ngưỡng phải dựa trên các căn cứ cụ thể như tình hình thực tế của nền kinh tế, hoạt động sản xuất kinh doanh của hộ kinh doanh và chi phí quản lý.

ĐBQH Nguyễn Hữu Toàn (Lai Châu) phát biểu

Để hộ, cá nhân kinh doanh được áp dụng đồng bộ các chính sách thuế quy định tại Luật này trong năm 2026 và tạo thuận lợi trong việc kê khai thuế, tránh phát sinh thêm thủ tục hành chính, Chính phủ trình Quốc hội cho phép quy định này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026.

Góp ý nội dung này, đại biểu Nguyễn Hữu Toàn cho biết, từ đầu năm đến nay, nhiều hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng đã thực hiện nghĩa vụ thuế, trong đó thuế giá trị gia tăng được nộp ngay.

Do đó, nếu điều chỉnh ngưỡng doanh thu miễn thuế và áp dụng từ ngày 1/1/2026 thì cần làm rõ việc có hoàn trả phần thuế đã nộp hay không; nếu không, sẽ khó bảo đảm công bằng. Vấn đề này cần được tính toán kỹ lưỡng để tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện, đại biểu Nguyễn Hữu Toàn nhấn mạnh.

Tin: Hà Lan; Ảnh: Quang Khánh