Chính sách thuế cần bám sát thực tiễn, bảo đảm đúng thẩm quyền, tránh 'tận thu'

Cần nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế để hỗ trợ hộ kinh doanh

Phát biểu tại Tổ, đại biểu thống nhất quan điểm rằng mức ngưỡng doanh thu chịu thuế 500 triệu đồng/năm hiện nay đã không còn sát thực tế.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh kiến nghị nâng mạnh ngưỡng doanh thu chịu thuế.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau, cho rằng mức ngưỡng doanh thu chịu thuế 500 triệu đồng/năm hiện nay có sự chênh lệch rất lớn giữa các mô hình kinh doanh. Đại biểu dẫn chứng: cùng là hộ kinh doanh ăn uống nhưng doanh thu giữa quán nhỏ và chuỗi cửa hàng có thể rất khác nhau, nếu quy định cứng trong luật sẽ khó thích ứng với biến động của giá cả và thị trường.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh đề xuất nâng ngưỡng doanh thu lên khoảng 3 tỷ đồng/năm (khoảng 250 triệu đồng/tháng). Theo đại biểu, nếu lợi nhuận 10%-20% thì thu nhập thực tế của hộ kinh doanh không cao, trong khi còn phải chi trả lãi vay và chi phí sinh hoạt. Với ngưỡng quá thấp sẽ tạo gánh nặng cho hộ kinh doanh, thậm chí thấp hơn thu nhập của người lao động làm công.

Đại biểu Đinh Ngọc Minh phân tích tác động dây chuyền của chính sách thuế đến lãi suất ngân hàng.

Đại biểu Đinh Ngọc Minh, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, phân tích quy định ngưỡng thấp khiến nhiều hộ kinh doanh lo ngại việc kê khai thuế, dẫn đến việc đóng tài khoản ngân hàng hàng loạt để né tránh kiểm soát dòng tiền, gây hệ quả tiêu cực đến nguồn vốn huy động và đẩy lãi suất tăng cao. Đại biểu cũng đặt vấn đề nếu thu nhập sau khi tính toán chưa đạt mức sống tối thiểu thì việc đánh thuế là chưa hợp lý.

Các đại biểu nhấn mạnh cần xây dựng ngưỡng thuế dựa trên cơ sở khoa học, gắn với chỉ số giá tiêu dùng, thu nhập bình quân và mức sống dân cư thay vì quy định cứng nhắc.

Bảo đảm tính hợp hiến trong thẩm quyền quyết định chính sách thuế

Đại biểu Phan Chí Hiếu phát biểu tại thảo luận Tổ.

Vấn đề thẩm quyền quyết định chính sách thuế được nhiều đại biểu đặc biệt lưu tâm.

Đại biểu Phan Chí Hiếu, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, cho rằng việc dự thảo giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu không chịu thuế và chịu thuế tạo sự linh hoạt, nhưng nếu đối chiếu Hiến pháp thì đây là vấn đề thuộc thẩm quyền của Quốc hội. Đại biểu đề xuất phương án áp dụng cơ chế Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, điều chỉnh khi cần thiết (tương tự quy định hiện hành của Luật Thuế thu nhập cá nhân), vừa bảo đảm linh hoạt, vừa đúng thẩm quyền.

Đại biểu Đinh Ngọc Minh cũng đồng quan điểm việc dự thảo giao Chính phủ quyền quy định ngưỡng doanh thu chịu thuế là chưa phù hợp. Đại biểu nêu rõ theo Hiến pháp, nghĩa vụ nộp thuế phải “theo luật định”, tức là Quốc hội phải quyết định các nội dung cơ bản của chính sách thuế, không thể chuyển toàn bộ thẩm quyền này cho cơ quan khác.

"Nuôi dưỡng nguồn thu" thay vì "tận thu"

Đại biểu Trương Dũng Tiến đề nghị chính sách thuế phải hướng tới phát triển, tránh tận thu, bảo đảm lòng dân.

Đại biểu Trương Dũng Tiến, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau, Chủ tịch Hội Cựu Chiến binh tỉnh Cà Mau, nhấn mạnh chính sách thuế không được mang tính "tận thu" để tránh làm suy giảm lòng tin của Nhân dân. Thay vào đó, cần hướng tới mục tiêu nuôi dưỡng nguồn thu bền vững, tạo dư địa phát triển, giúp người dân yên tâm sản xuất, kinh doanh và đóng góp cho sự phát triển chung; đồng thời cần phân định rõ các loại thuế và đối tượng chịu thuế, tránh chồng chéo, bảo đảm minh bạch.

Đối với thuế tiêu thụ đặc biệt với xe điện, đại biểu Phan Chí Hiếu tán thành chủ trương khuyến khích tiêu dùng, giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, đại biểu nhấn mạnh thuế chỉ là một công cụ, cần có giải pháp đồng bộ như quy hoạch hệ thống trạm sạc, cơ chế hỗ trợ trực tiếp cho người tiêu dùng; đồng thời phải tính toán kiểm soát nguy cơ xe điện nhập khẩu ồ ạt từ các nước đang dư thừa, để bảo vệ sản xuất trong nước.

Các đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau khẳng định việc hoàn thiện chính sách thuế lần này phải hướng tới sự minh bạch, công bằng và khả năng dự báo của chính sách. Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện dự thảo luật theo hướng vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước, vừa thúc đẩy kinh tế bền vững./.

Lê Hằng