Đề xuất ngưỡng doanh thu không chịu thuế của hộ kinh doanh 3 tỷ, doanh nghiệp quy mô nhỏ 5 tỷ

Cần cụ thể mức doanh thu

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (Tp.HCM) cho hay, thực tế hiện nay nhiều hộ kinh doanh đang gặp khó khăn nghiêm trọng, thậm chí phải đóng cửa. Qua tiếp xúc cử tri tại địa bàn quận Gò Vấp (Tp.HCM), ông ghi nhận trên nhiều tuyến đường có hàng trăm cửa hàng treo biển cho thuê mặt bằng, phản ánh rõ sức ép rất lớn đối với khu vực kinh doanh nhỏ lẻ.

Theo đại biểu, trong bối cảnh đó, việc sớm sửa đổi chính sách thuế để hỗ trợ hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp vừa là rất cần thiết. Tuy nhiên, cần xác định rõ mục tiêu ưu tiên hàng đầu là bảo đảm an sinh xã hội, duy trì việc làm và sinh kế cho người dân, chứ không nên đặt nặng mục tiêu thu ngân sách từ thuế.

Về sửa đổi Luật Thuế TNCN và Luật Thuế GTGT, đại biểu đồng tình với phương án giao Chính phủ quy định mức doanh thu năm làm căn cứ xác định ngưỡng chịu thuế, phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội từng thời kỳ. Tuy nhiên, ông đề nghị Chính phủ cần nêu rõ ngay mức dự kiến để Quốc hội xem xét tính hợp lý.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân.

Theo khảo sát và thực tiễn nắm bắt, đại biểu cho rằng ngưỡng doanh thu hợp lý đối với hộ kinh doanh nên dao động từ 2 đến 3 tỷ đồng/năm.

Giải thích về đề xuất trên, đại biểu Ngân chỉ rõ, một hộ gia đình gồm hai vợ chồng và hai con, mức giảm trừ gia cảnh hiện nay tương ứng khoảng 50 triệu đồng/tháng mới đủ trang trải cuộc sống. Nếu hộ kinh doanh có doanh thu khoảng 3 tỷ đồng/năm, với tỷ suất lợi nhuận 15-20% thì thu nhập thực tế vào khoảng 550-600 triệu đồng/năm, tương đương khoảng 50 triệu đồng/tháng. Đây là mức hợp lý để xác định ngưỡng bắt đầu chịu thuế.

Đối ngưỡng doanh thu chịu thuế TNDN, theo ông Ngân nên nâng lên mức 5 tỷ đồng/năm đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đại biểu cho rằng, mức này sẽ tạo động lực để các hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp, đồng thời được hưởng chính sách hỗ trợ thiết thực về thuế và giảm bớt thủ tục kê khai, qua đó thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển bền vững.

Đảm bảo công bằng hộ kinh doanh và người làm công ăn lương

Đại biểu Nguyễn Văn Thân (Tp.HCM) cho biết, đề xuất đang được kiến nghị là hộ kinh doanh có doanh thu từ 0 đến 1 tỷ đồng/năm sẽ không phải chịu thuế. Đây là nhóm chiếm tỷ lệ rất lớn, khoảng 60 - 70% trong tổng số 5,2 triệu hộ kinh doanh hiện nay, chủ yếu là các hộ gia đình nhỏ lẻ. Việc miễn thuế cho nhóm này sẽ giúp họ giảm áp lực thủ tục, tập trung vào mưu sinh và ổn định thu nhập.

Đại biểu Nguyễn Thanh Tùng (Tp.HCM).

Đối với nhóm có doanh thu từ 1 tỷ đến 3 tỷ đồng/năm, đại biểu đề xuất áp dụng mức thuế cố định thay vì thuế khoán hoặc yêu cầu thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, kê khai phức tạp. Theo đó, các hộ kinh doanh sẽ kê khai doanh thu dự kiến thông qua biểu mẫu đơn giản; sau khoảng ba lần tổng hợp, cơ quan thuế sẽ xác định mức doanh thu thực tế và ấn định một mức thuế cố định phù hợp.

Đại biểu Thân chi rõ, cách làm này sẽ giúp hộ kinh doanh chỉ cần tập trung vào hoạt động sản xuất, kinh doanh và thực hiện nghĩa vụ nộp thuế, tránh phát sinh thêm chi phí thuê kế toán, kê khai hay các khoản chi phí không chính thức. Theo tính toán, nếu phải thuê dịch vụ kế toán, mỗi hộ có thể tốn từ 500 nghìn đến 1 triệu đồng mỗi tháng, chưa kể các chi phí phát sinh khác.

Với nhóm hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm, đại biểu đề nghị tiếp tục thực hiện theo phương thức tính thuế thông thường như hiện hành.

Liên quan đến thuế TNCN, đại biểu cũng nhấn mạnh cần bảo đảm sự công bằng giữa hộ kinh doanh với người lao động hưởng lương. Theo đó, ngưỡng chịu thuế cần được tính toán tương ứng với mức thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức sau khi cộng các khoản giảm trừ gia cảnh, khoảng từ 15 - 18 triệu đồng/tháng. Chỉ khi thu nhập thực tế của hộ kinh doanh vượt ngưỡng tương đương này mới nên phát sinh nghĩa vụ thuế.

“Người làm kinh doanh phải tự bỏ vốn, tự bỏ công sức, tự chịu rủi ro lỗ lãi. Nếu thu nhập còn thấp hơn ngưỡng của người làm công ăn lương mà vẫn phải nộp thuế thì là chưa hợp lý”, đại biểu nêu rõ.

Theo đại biểu Nguyễn Thanh Tùng (Tp.HCM), việc đề xuất giao Chính phủ chủ động, linh hoạt quy định ngưỡng doanh thu chịu thuế là hướng đi cần thiết. Theo ông, việc quy định cứng một mức như 500 triệu đồng, 1 tỷ đồng, 2 tỷ đồng, 3 tỷ đồng hay 5 tỷ đồng hiện vẫn chưa có cơ sở khoa học thực sự thuyết phục.

Tuy nhiên, đại biểu nhấn mạnh, điều quan trọng hơn là cần bảo đảm tính hợp lý về logic chính sách, không nên áp dụng một ngưỡng doanh thu chung cho tất cả các ngành nghề. Đại biểu Nguyễn Thanh Tùng cho rằng doanh thu và tỷ suất lợi nhuận giữa các lĩnh vực có sự khác biệt rất lớn. Chẳng hạn, lĩnh vực ăn uống, dịch vụ thường có biên lợi nhuận cao, trong khi các doanh nghiệp gia công, sản xuất lại có tỷ suất lợi nhuận thấp hơn nhiều. “Nếu đưa ra một ngưỡng cứng áp dụng cho tất cả ngành nghề thì sẽ không hợp lý, bởi đặc thù từng lĩnh vực là rất khác nhau”, đại biểu nêu rõ.

Từ đó, đại biểu Nguyễn Thanh Tùng đề nghị Chính phủ nghiên cứu áp dụng các ngưỡng doanh thu chịu thuế khác nhau theo từng nhóm ngành nghề, thay vì một mức chung cho toàn bộ nền kinh tế, nhằm bảo đảm công bằng và sát thực tiễn hơn.

Huyền Châu