Người Việt ăn mặn gấp 1,6 lần so với khuyến nghị của WHO

Mối nguy hại sức khỏe từ tiêu thụ quá mức muối

Ngày 19/8, Cục Phòng bệnh phối hợp với Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam, Trường Đại học Y tế công cộng, và tổ chức HealthBridge tổ chức Hội thảo cung cấp thông tin về giảm tiêu thụ muối và các giải pháp thúc đẩy chế độ ăn lành mạnh. Việt Nam đang đối mặt với gánh nặng ngày càng tăng do các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, đái tháo đường và tăng huyết áp...

Xu hướng này gắn liền với thói quen ăn uống không lành mạnh, đặc biệt là tiêu thụ nhiều muối và gia tăng sử dụng thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh, đồ uống có đường. Chính vì vậy, hội thảo tập trung vào các nội dung giảm tiêu thụ muối, thúc đẩy chế độ ăn lành mạnh. Hội thảo cũng giới thiệu cách các quốc gia đang thực hiện ghi nhãn cảnh báo dinh dưỡng mặt trước bao bì giúp người tiêu dùng lựa chọn được sản phẩm phù hợp và có lợi cho sức khỏe, quy định hạn chế tiếp thị thực phẩm và đồ uống không lành mạnh tới trẻ em. Từ đó giúp nhà báo, cán bộ truyền thông đưa tin chính xác, khách quan về các vấn đề dinh dưỡng.

Theo PGS.TS Trương Tuyết Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia, khẩu phần ăn dư thừa natri làm tăng đáng kể áp lực lên hệ thống tuần hoàn, dẫn đến các biến cố tim mạch và đột quỵ nguy hiểm. Ảnh: L.H

Theo PGS.TS Trương Tuyết Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia, khẩu phần ăn dư thừa natri làm tăng đáng kể áp lực lên hệ thống tuần hoàn, dẫn đến các biến cố tim mạch và đột quỵ nguy hiểm. Năm 2015, mức tiêu thụ muối của người dân Việt Nam là 9,4g mỗi ngày, con số này đã giảm xuống còn 8,1g mỗi ngày vào năm 2023. Tuy nhiên, mức này vẫn cao gấp khoảng 1,6 lần mức khuyến nghị dưới 5g/ngày của WHO (tương đương 1 thìa cà phê). Điều đáng nói, người dân không phải lúc nào cũng nhận biết được mình đang ăn bao nhiêu muối mỗi ngày. Muối có thể được bổ sung trực tiếp trong quá trình chế biến món ăn hoặc thêm vào khi ăn dưới dạng nước chấm.

Bên cạnh muối ăn, nhiều sản phẩm quen thuộc như bột canh, nước tương, dầu hào, nước mắm, mì chính cũng góp phần làm gia tăng lượng natri trong khẩu phần. Đặc biệt, sự phổ biến ngày càng tăng của mì ăn liền, đồ ăn nhanh, thực phẩm đóng gói, đồ ăn vặt và các bữa ăn bên ngoài đang khiến nguồn natri từ thực phẩm chế biến sẵn ngày càng đáng lưu ý, nhất là tại khu vực đô thị và trong giới trẻ.

Cần một chiến lược giảm muối toàn diện

Tại hội thảo các đại biểu cho rằng, Việt Nam đang phải đối mặt với gánh nặng bệnh tật ngày càng gia tăng từ các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, ung thư và các bệnh hô hấp mạn tính. Theo các đại biểu, trong bối cảnh các bệnh không lây nhiễm có xu hướng gia tăng, việc cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ về tác hại của tiêu thụ quá nhiều muối, đồng thời hướng dẫn người dân xây dựng lối sống lành mạnh có ý nghĩa quan trọng.

TS.BS Lê Thái Hà, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh phát biểu tại hội thảo. Ảnh: L.H

TS.BS Lê Thái Hà, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh nhấn mạnh, giảm tiêu thụ muối là một trong những giải pháp quan trọng góp phần phòng ngừa các bệnh không lây nhiễm. Để làm được điều này theo bà Hà, công tác phòng, chống tác hại của việc tiêu thụ quá nhiều muối không chỉ được thực hiện tại các cơ sở khám, chữa bệnh, thông qua tư vấn của cán bộ y tế khi người dân đã mắc bệnh, mà cần bắt đầu từ cộng đồng và ngay trong những bữa ăn hằng ngày của mỗi gia đình.

Đồng quan điểm, Thạc sĩ Lê Thị Thu Hà, Trường Đại học Y tế công cộng cũng cho rằng, để giảm tiêu thụ muối cần thực hiện đồng bộ các giải pháp theo đó cùng với truyền thông, việc dán nhãn cảnh báo dinh dưỡng cần được quy định bắt buộc với các nhà sản xuất. Khi thông tin được hiển thị rõ ràng, người dân sẽ chủ động đưa ra lựa chọn có lợi cho sức khỏe, đồng thời tạo áp lực tích cực buộc ngành công nghiệp thực phẩm phải tái cấu trúc công thức sản phẩm.

TS Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam phát biểu tại hội thảo. Ảnh: L.H

Chia sẻ tại hội thảo, TS Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam cho biết, cũng như nhiều quốc gia khác, Việt Nam đang chứng kiến gánh nặng ngày càng gia tăng của các bệnh không lây nhiễm, bao gồm bệnh tim mạch, đái tháo đường, ung thư và các bệnh hô hấp mạn tính.

Đây hiện là những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong. Một trong những nguyên nhân chính là chế độ ăn uống không lành mạnh, trong đó có việc tiêu thụ quá nhiều muối, cùng với xu hướng gia tăng sử dụng thực phẩm siêu chế biến, thức ăn nhanh và đồ uống có đường.

Cùng với quá trình phát triển và đô thị hóa nhanh chóng, những thay đổi trong chế độ ăn uống, tình trạng ít vận động và xu hướng già hóa dân số có thể tiếp tục làm gia tăng gánh nặng bệnh không lây nhiễm tại Việt Nam. Tuy nhiên, phần lớn gánh nặng này có thể phòng ngừa được.

WHO khuyến nghị giải pháp chính sách toàn diện dựa trên bằng chứng khoa học nhằm thúc đẩy chế độ ăn lành mạnh và xây dựng môi trường thực phẩm có lợi cho sức khỏe.

Đây là những biện pháp giúp người tiêu dùng lựa chọn thực phẩm có lợi hơn cho sức khỏe, đồng thời bảo vệ trẻ em và các nhóm dân số dễ bị tổn thương trước những tác động tiêu cực từ hoạt động quảng cáo để giảm thiểu yếu tố nguy cơ của bệnh không lây nhiễm.

Giảm muối không có nghĩa là loại bỏ hoàn toàn muối khỏi khẩu phần. Điều quan trọng là kiểm soát lượng muối ở mức phù hợp và duy trì thói quen này lâu dài. Từ căn bếp của mỗi gia đình đến chính sách quản lý môi trường thực phẩm, mỗi thay đổi đều có thể góp phần giảm nguy cơ tăng huyết áp, bệnh tim mạch và đột quỵ, qua đó giảm gánh nặng bệnh tật cho cả cộng đồng.

Khanh Lê